Volledig scherm
© ED

Kleurrijk Grijs (23): Het geheugenspel
is geen kattenpis

EINDHOVEN - ED-kunstredacteur Rob Schoonen verblijft vijf weken als 'artist in residence' in Kunstblok in zorginstelling Parc Gender. Met een wat andere dan gewone blik kijkt hij hoe het allemaal reilt en zeilt in een verzorgingshuis. Hij praat veel met bewoners en verzorgers, neemt waar en legt vast in woord en beeld.

De dobbelsteen rolt op groen en dus krijgt mevrouw Van de Broek een lastige vraag, want ’groen’, dat levert altijd moeilijke vragen op bij het geheugenspel: ‘Wat is discriminatie?’ De zeven bewoners rond de tafel vallen even stil. Dan: ,,Is dat niet als donkere mensen…” Dan stokt het en neemt vrijwilligster Hanny van Dyck het over: ,,Ja, klopt bijna. ‘Als je vanwege geloof, huidskleur of ras niet gelijk wordt behandeld.” Om maar aan te geven; het spel dat elke dinsdagochtend wordt gedaan in De Huiskamer, da’s bepaald geen kattenpis.

Volledig scherm
In de woonkamer spelen bewoners het geheugenspel en dat is bepaald niet makkelijk. © Rob Schoonen

Zeis

‘Wat gebeurt op een 4 mei’, is de volgende vraag, gevolgd door ‘wat is een zeis?’ Dodenherdenking en een zwiepding om gras mee te maaien, zijn de vlotte antwoorden. Het gaat om het trainen van de hersenen, maar de vragen en antwoorden leiden ook tot andersoortige gesprekjes en dat wordt van harte ondersteund door Van Dyck. De vraag wat voor dingen je allemaal tegenkomt op een kermis, levert een indrukwekkende lijst aan attracties op – van ballen gooien via de draaimolen tot aan de Jimmy. Als de rups wordt genoemd, is er twijfel of die er nog altijd is, maar geeft Van Dyck aan dat ze vorige maand nog in zo’n ding heeft gezeten, samen met haar kleinzoon. Een andere bewoner mompelt dat de rups er toch vooral was om in te kussen…?! Dat levert links een tsssss op en rechts een grinnik. Of we wat soorten aardappels kunnen noemen, is de volgende vraag.

Mevrouw Smulders heeft een tikje moeite om wakker te blijven, maar schiet in een verhoogde staat van paraatheid als haar wordt gevraagd een zin af te maken: ‘De weg naar de hel is geplaveid met…?’ Je hoort zo ongeveer haar hersens kraken, maar het antwoord komt – met enige aarzeling - van overbuurvrouw Smulders: ,,Goede voornemens, toch?”

Computer

De dobbelsteen wordt gegooid door meneer De Louwere, maar dat levert commentaar op van mevrouw Van der Sommen die naast hem zit: ,, Hé, ik ben aan de beurt!” ,,Dan moet je niet zo ver naar achteren gaan zitten, ik zie je amper.” ,,Ja, ja…” Zo nodig wordt rond deze tafel wel even gezegd waar het op staat.

Als je geboren bent in de jaren dertig van de vorige eeuw en altijd op het land hebt gewerkt, dan is de volgende vraag best knap ingewikkeld: ,,’Voor welk apparaat is de muis handig?’ Ondanks dat de vraag een aantal keren wordt herhaald, kijkt iedereen elkaar wat aan, maar blijft het antwoord achterwege. Zelfs als de begeleidster een afbeelding van het apparaat laat zien, dan zegt de bewuste bewoner ‘een bijzondere muizenval misschien?’ Nog nooit een computer van dichtbij gezien dus. Het doet je nog maar eens beseffen dat een aantal bewoners hier is opgegroeid in een tijd dat er voor het eerst een vliegtuig overvloog.

Modewinkels

En weer krijgt meneer De Louwere een vraag voorgeschoteld waar hij moeite mee heeft: noem een aantal modewinkels. ,,Tja zeg, dat weet ik toch niet. Als het nou fietsenwinkels zijn!” Eerder al moest ook juist hij zingen ‘Ik krijg een heel apart gevoel van binnen…’, maar dat pareerde hij heel raak: ,,Ja, dat kun je wel zeggen ja.” Om maar aan te geven: ook een oud-KNIL-soldaat heeft zo zijn grenzen.

,,Is het eigenlijk koud buiten?” vraagt vervolgens iemand. Want dat geheugenspel is best leuk, maar men wil ook graag een beetje op de hoogte blijven van het hier en nu. Van Dyck: ,,Best fijn is het buiten. Wel een heel harde wind en die had ik vanochtend mee. Dus straks pal tegen.” Maar dan is het weer tijd voor een vraag: ,,Oké, wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag en de wimpel?”

In samenwerking met indebuurt Eindhoven