Volledig scherm
Aanhangers van Pegida tijdens de demonstratie in Eindhoven. © Rob Engelaar

Pegida kan elke week op de stoep staan

EINDHOVEN - Wat nu als Pegida nog een keer in Eindhoven wil komen demonstreren, zoals voorman Wagensveld al aankondigde? Kan dat verboden worden, vanwege de vrees voor verstoring van de openbare orde? Nee, zegt hoogleraar Jan Brouwer.

Brouwer laat er geen enkel misverstand over bestaan. Een betoging verbieden, dat kan een burgemeester alleen maar als hij daar hele goede, zwaarwegende redenen voor heeft. ,,Als Pegida elke week in Eindhoven wil gaan demonstreren, zal de burgemeester die organisatie daarvoor de ruimte moeten bieden”, zegt de hoogleraar recht aan samenleving aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Hoe vervelend dat ook is, en hoe zwaar het beslag ook is dat dit legt op de samenleving. Maar zo staat dit nu eenmaal in de wet.”  

,,Een burgemeester kan zo'n betoging alleen maar bij voorbaat verbieden als hij het vermoeden of de verwachting heeft dat die niet geweldloos zal verlopen", zet Brouwer desgevraagd uiteen. ,,Wat dat betreft is Pegida heel slim. Die organisatie daagt alleen maar uit, provoceert, maar laat het zelf nooit uit de hand lopen. Dat gebeurt alleen maar als anderen zich laten provoceren.”  Daarom is het heel moeilijk dergelijke betogingen te verbieden, is Brouwers’ conclusie. ,,Zo'n verbod zal geen stand houden bij de rechter.”

Ophef

Tot twee keer toe zorgde het extreemrechtse Pegida voor flink wat ophef in Eindhoven. Een aangekondigde demonstratie begin mei ging op het allerlaatste moment niet door omdat de demonstranten zich te zeer beknot voelden. En afgelopen zondag werd een betoging van Pegida voortijdig afgebroken omdat loco-burgemeester Renate Richters de veiligheid van de inwoners niet kon waarborgen. Dat gebeurde nadat enkele honderden moslimjongeren die de Pegida-aanhangers de weg naar de Al Fourqaan-moskee aan de Otterstraat blokkeerden het aan de stok kregen met de politie. 

,,Zo zit onze wet nu eenmaal in elkaar", aldus hoogleraar Brouwer. ,,De vrijheid van meningsuiting is een in de grondwet verankerd recht, evenals het recht op betoging. Het is daarom dan ook niet aan een burgemeester om een inhoudelijk oordeel te vellen over de boodschap die betogers - zoals ze juridisch genoemd worden - willen brengen. Of hij het er mee eens is of niet doet niet ter zake.”  

De enige mogelijkheid die een burgemeester heeft om de zaak in goede banen te leiden, is de demonstranten beperkingen opleggen, zoals de Eindhovense burgemeester Jorritsma ook gedaan heeft:  betogen achter hekken, cameratoezicht en geen barbecue op de stoep van de moskee. ,,En als de zaak uit de hand loopt, zoals zondag het geval was, dan kan hij ingrijpen.”

In samenwerking met indebuurt Eindhoven