Volledig scherm
Sander Bogers en Janne van Kollenburg met hun slimme babyfles. © FotoMeulenhof

Babyfles Avent eerste data-boreling van TU/e-promovendi

EINDHOVEN - Een simpele babyfles lijkt het, maar de 'slimme babyfles' is een high-tech voorbeeld uit het onderzoek van Janne van Kollenburg (28) en Sander Bogers (29). Zij promoveerden onlangs aan de TU/e Industrial Design met een nieuwe methode om te ontwerpen vanuit data.

De babyfles is een standaard fles met aan de onderkant een houder met sensoren. Het is hun eerste boreling, het praktische bewijs dat ontwerpen vanuit data kan. De slimme babyfles is sinds kort te koop, door Philips onder het merk Avent op de markt gebracht.

Maar hoe trots Van Kollenburg en Bogers ook zijn op de babyfles, het is niet waar het eigenlijk om gaat. De bijzonderheid zit toch echt in de nieuwe ontwerpmethode, het zogenaamde 'data enabled design', ontwerpen vanuit data, legt Bogers uit. ,,Normaal gesproken wordt er iets ontworpen en dat wordt getest om te evalueren wat mensen ervan vinden. Wij zochten naar een nieuwe ontwerpmethode die op een creatieve manier met data omgaat en inspiratie oplevert. We wilden iets voor kinderen ontwerpen dat gebaseerd is op data. Wat, dat was nog niet duidelijk. We maakten om te beginnen een flessenhoes met daarin sensoren, die paste om de Avent babyfles. Daarna zochten we deelnemers."

Die deelnemers waren vijf baby's van jonge gezinnen uit Utrecht. Twee weken lang gaven de ouders hun kinderen de fles met hoes. Die registreerde van alles, en de gegevens kwamen via de computer binnen bij de onderzoekers. Van Kollenburg: ,,Na analyse samen met onderzoekers van Avent bleken die te gaan over de hoek waarin de fles werd gehouden, de temperatuur van het drinken, te zien was wanneer een voeding werd onderbroken. Dan vroegen we aan de ouders wat die gegevens betekenden en dan bleek dat ze met de auto weg waren geweest naar opa en oma. Dat verklaarde ook meteen waarom de volgende voeding van de baby anders verliep, want toen gaf een van de grootouders de fles."

Onbewust

Met de opgedane kennis maakten ze een nieuwe variant van de hoes en een app om gegevens aan de ouders door te geven. Negen gezinnen draaiden proef. ,,Omdat wij de data konden uitlezen konden we tips geven. Zo bleek een kindje slechter te gaan drinken naarmate de voeding vorderde. Dat kwam doordat het kindje zwaarder op de arm werd, die daardoor gaandeweg zakte en waardoor het kindje wat meer lucht binnen kreeg. Logisch, maar het gebeurt onbewust. De ouders waren aan het eind van de proef zo enthousiast dat ze de hoes wilden houden."

Daarmee begon voor Bogers en Van Kollenburg het 'grote loslaten'. Bogers: ,,We hebben de data en apps overgedragen aan Avent zodat zij konden opschalen. Een prototype maken is namelijk wat anders dan een product maken. Wij kijken als onderzoekers verder wat je met deze ontwerpmethode kan, de producent kijkt naar wat aanslaat. Maar we hebben vele prototypen en mallen van deze houder voorbij zien komen. En via Philips hebben we patent aangevraagd."

Als gevolg van het promotie-onderzoek van Bogers en Van Kollenburg heeft Philips een 'data-enabled designteam' opgezet waar beide onderzoekers ook deel van uitmaken. Zij zijn inmiddels alweer vele onderzoekscasussen verder.

Van Kollenburg: ,,Het is een nieuwe manier van werken. Het werkt vooral voor producten die slimmer worden. Data helpen je om dingen te begrijpen, persoonlijker te maken. Een stap verder zijn de ecosystemen, dat innovaties met elkaar communiceren. Dat de citruspers tegen je tandenborstel zegt, wacht nog even met poetsen want ik heb net sinaasappels geperst en dat is niet goed voor het glazuur."