Volledig scherm
Werknemers schrijven zich in als staker bij de poorten van VDL. Iemand draagt een bord van werkgeversvoorman Ab van der Touw. © ANP

Strijd om cao's metaal ontspoord

Onderhandelaars over de cao voor de metaalsector worden het niet eens. De gemoederen lopen hoog op. Zo hoog, dat boze FNV-leden het werkgeverskantoor bezetten.

De onderhandelingen over een nieuwe cao voor 150.000 werknemers van de metaalsector zijn compleet ontspoord. De verhouding tussen bonden en werkgevers is zo verzuurd dat zelfs bemiddelaars geen uitweg meer zien.

Het zijn toestanden die we gewend zijn uit Frankrijk, in Nederlan gebeurt het zelden. Al maandenlang wordt er gestaakt bij de metaalbedrijven. Tijdens onderhandelingen schelden partijen elkaar de huid vol en afgelopen maandag was er zelfs een bezettingsactie op het kantoor van werkgeversvereniging FME door 150 boze FNV-leden. De vakbondsleden spraken van een ludieke geweldloze actie. De werkgevers spraken over een brute overval, intimidatie en gebruik van geweld. Ze belden de politie.

Franse toestanden

Helemaal Franse toestanden, met vluchtende werkgevers in gescheurde kleren, werden het niet. In de beste poldertraditie kwam het tot een gesprek tussen de actievoerders en FME-voorzitter Ineke Dezentjé. Die beloofde de geklapte cao-onderhandelingen weer op te starten.

Maar de manier waarop tegen de actie wordt aangekeken zegt wel iets over de verziekte sfeer. ,,De werkgevers zijn onder leiding van het bestuur met gestrekt been de onderhandelingen ingegaan'', zegt Piet Fortuin, voorzitter van CNV Vakmensen. ,,Heel jammer dat we weer in de actiemodus moeten om tot een resultaat te komen.''

Het is al de derde keer op rij dat er strijd nodig is voor een goede cao. Fortuin legt de schuld daarvoor bij de werkgevers. ,,De eisen die we stellen bij de metaalsector zijn niet veel anders dan bij andere cao-onderhandelingen. Daar lukt het wel om goede afspraken te maken.''

Verdeeldheid

De bonden trekken vooralsnog met gesloten gelederen op. Bij de werkgevers heerst verdeeldheid, melden verschillende bronnen. Grote bedrijven als VDL, DAF en Fokker worden veel vaker getroffen door stakingen dan kleinere bedrijven. Bij de grote bedrijven werken veel vakbondsleden en is het gemakkelijker voor de bonden om acties te organiseren.

Het zijn dus vooral de grote bedrijven die aandringen op een snel akkoord over een nieuwe cao. VDL wil niet ingaan op de verdeeldheid, maar een woordvoerder laat weten: ,,Wij hebben altijd gezegd dat de partijen met elkaar moeten praten. Je hebt elkaar nodig om eruit te komen, dus moet je praten tot er een akkoord ligt.''

Betrokkenen bij de onderhandelingen wijzen ook op een bijna-akkoord dat bonden en werkgevers overeen waren gekomen. ,,Bij de finale onderhandelingen kwamen de werkgevers ineens met vijftien aanvullende eisen. Toen klapte het overleg. Dan vraag je je af met wat voor een mandaat de werkgevers aan de onderhandelingstafel zaten.''

Ordinaire scheldpartijen

Bij de bonden heerst de indruk dat het 'een puinhoop' is bij FME. Onderhandelaars informeren hun achterban niet goed en Dezentjé en eerste onderhandelaar Ab van der Touw opereren te veel op eigen houtje. De manier waarop de FME onderhandelt, lijdt tot grote irritatie bij de vakbonden. Dat is weer de reden dat het tot ordinaire scheldpartijen komt. ,,Mensen slaan elkaar de koppen in tijdens de onderhandelingen'', zegt een betrokkene.

De FME ontkent de kritiek. ,,Dat verhaal over die vijftien eisen is echt onzin'', meldt een woordvoerder van de FME. ,,Het ging helemaal niet om nieuwe eisen die de werkgevers op tafel legden. Er was een aantal misverstanden gerezen over afspraken. Daarom is er geen akkoord gekomen.''

Van verdeeldheid bij de werkgevers is absoluut geen sprake volgens de FME. ,,We hebben het volledige mandaat van onze leden voor de onderhandelingen. Natuurlijk leven er zorgen binnen de sector. Het is voor niemand goed dat er geen cao is. Het is afschuwelijk voor de werknemers en het is slecht voor het imago van de sector. Wij willen net zo graag een nieuwe cao als de bonden.''

Vertrouwen

Voor en achter de schermen wordt er druk gewerkt om de partijen weer om de tafel te krijgen. Maar dat is niet eenvoudig. Inhoudelijk moet een akkoord snel rond kunnen komen. Op tal van terreinen zijn bonden en werkgevers het met elkaar eens.

Het probleem zit in de onderlinge verhouding. Twee door de partijen ingehuurde bemiddelaars constateerden eerder al dat er een forse vertrouwensbreuk is tussen de delegaties van de bonden en de werkgevers. Dat vertrouwen moet eerst hersteld worden.