Volledig scherm
Werknemers van ASML in één van de hightech stofvrije cleanrooms van de chipmachinemaker

Voormalig hoofd cyberveiligheid ASML: ‘We kozen bewust voor Chinese werknemers’

Sandra Konings was van 2008 tot 2016 chief security officer bij ASML. De chipmachinebouwer uit Veldhoven was zeker niet naïef over mogelijke Chinese spionage, claimt ze. ‘Screenen van Chinese werknemers op mogelijke spionage is vrijwel ondoenlijk.’

Deze bedrijfsspionage deed zich voor onder uw ‘bewind’ als hoofd bedrijfsbeveiliging.

,,Dat klopt. Over het concrete geval kan ik niets zeggen, ik heb geheimhoudingsplicht. Maar als ASML, een hightech bedrijf, waren we ons zeer wel bewust van de mogelijkheid van Chinese spionage. We kenden uiteraard de tienjarenagenda van Peking om koploper in de halfgeleidertechnologie te worden. De AIVD waarschuwde ook al jaren voor de risico's.”

Wat deed ASML met die waarschuwingen? Worden Chinese werknemers gescreend?

,,Dat moet je ASML vragen. Vraag is wél: in hoeverre werkt screening? Ik screen zelf ook werknemers en het is bijzonder lastig, zo niet vrijwel onmogelijk, om te zien of iemand in opdracht van de Chinese overheid werkt of banden daarmee heeft.”

ASML had er voor kunnen kiezen geen Chinese werknemers in dienst te nemen.

,,Die afweging is bewust niet gemaakt. ASML heeft veel klanten in China, die markt is zeer belangrijk. ASML heeft bovendien zoveel knappe koppen nodig, Nederlandse technische universiteiten kunnen bij lange na niet aan die vraag voldoen. Werknemers komen daarom uit de hele wereld, bij ASML werken inmiddels ruim honderd nationaliteiten. China heeft héél véél slimme werknemers.” 

Wat dacht u toen het u Het Financieele Dagblad donderdag opensloeg?

,,Ik dacht: goh, pagina één, twee én drie over een zaak uit 2014.”

Interview gaat verder na de foto

Volledig scherm
Sandra Konings werkte tussen 2008 en 2016 als chief security officer bij ASML. Ze heeft ruim twintig jaar ervaring in de cyberveiligheid © Sandra Konings/BDO

Dit is toch bijzondere ernstig? De schade van de spionage bedraagt honderden miljoenen euro's.

,,Ik bagatelliseer niets, maar zolang ik in deze branche werk - nu al twintig jaar - is iedereen zich zeer bewust van de risico's van Chinese spionage. Soms waarschuwt de AIVD als ze aanwijzingen heeft, zij letten eveneens op de economie. Alleen schrijft de pers er pas twee jaar over.”

Is dat niet logisch? Trump, de EU, veiligheidsdiensten waarschuwen veel openlijker tegen China, neem de 5G-apparatuur van Huawei.

,,Politici, inlichtingendiensten en autoriteiten lijken eerder in actie te komen. Wetgeving tegen spionage is er al lang, maar wordt nu sneller gebruikt, zie de recente arrestatie van Meng Wanzhou, financiële topvrouw van Huawei in Canada.” 

Moet ASML alsnog besluiten geen Chinezen in dienst te nemen?

,,Dat is niet aan mij. Wel ontstaat in de toekomst wellicht een andere situatie: de VS komen nu met wetgeving die beperkingen stelt aan welke landen Amerikaanse state of the art technologieën mag gebruiken. Wie weet gaat de EU dat ook doen. Stel dat een land als Iran een ban krijgt, moet je dan als bedrijf Iraniërs aannemen?”

Volledig scherm
Meng Wanzhou, financiële topvrouw van het Chinese Huawei, werd afgelopen december gearresteerd in Canada op verzoek van de VS. Telecomgigant Huawei ligt in de westerse wereld zwaar onder vuur. Landen zouden geen 5G-technologie moeten afnemen vanwege spionagegevaar © REUTERS