Volledig scherm
Werknemers van vrachtwagenfabrikant DAF legden vrijdag al 24 uur het werk neer. Morgen staken ze weer. © ANP

4 Redenen waarom zoveel mensen (DAF, ASML, busvervoer) nu staken

Het aantal stakingen neemt, zelfs in Nederland, toe. Vier redenen waarom er meer gestaakt wordt én antwoord op de vraag of dit de voorbode is voor nog veel meer werkonderbrekingen.

Honderden mensen uit de metaalsector leggen morgen het werk neer, een vervolg op eerdere stakingen bij DAF en Fokker. De medewerkers willen een nieuwe cao met onder meer een loonsverhoging van 3,5 procent per jaar. Ook willen ze meer zeggenschap en meer werkzekerheid. De cao geldt voor circa 150.000 werknemers.

Maandag wordt er weer gestaakt, maar dan door chauffeurs van de regionale bussen. Het is een nieuwe staking in het streekvervoer die ‘onbepaalde tijd’ zal duren, aldus de FNV. In Nederland heerst over het algemeen geen stakingscultuur. Vaak komen werkgevers en werknemers er met overleg wel uit, maar hoe ontevredener mensen zijn, hoe eerder ze bereid zijn de barricaden op te gaan. En dat gebeurt steeds vaker

Vier redenen waarom er nu wel meer gestaakt wordt:

1. De economie bloeit

Na jaren van crisis, is de economie de laatste jaren weer opgekrabbeld. Maar werknemers? Die zien daar weinig voor terug, merkt Joop Schippers, hoogleraar Arbeidsmarkt aan de Universiteit Utrecht. ,,Op het gebied van koopkracht gaan ze er niet of nauwelijks op vooruit, soms zelf op achteruit. De lonen zijn allang op hetzelfde niveau en stijgen niet mee. Werknemers en vakbonden willen er wel eens iets voor terugzien op het loonstrookje.”

2. Er is krapte op de arbeidsmarkt

In een aantal sectoren staan werkgevers te springen om mensen. Dat betekent dat werknemers ook iets makkelijker hun onvrede durven te uiten en tegen hun werkgever in durven te gaan. ,,De verwachting is dat die krapte in bepaalde sectoren de komende jaren ook aan zal houden”, zegt Schippers. Dat betekent dat werknemers een betere onderhandelingspositie hebben en meer kunnen eisen. Dat ze meer te onderhandelen hebben, is ook de reden waarom het aantal vaste contracten de laatste tijd is toegenomen.

3. Anderen profiteren wel

Discussies over de afschaffing van de dividendbelasting of berichten over de bonus van een topman in het bedrijfsleven, wakkeren het gevoel van onvrede alleen maar meer aan. ,,Mensen op de werkvloer denken steeds vaker: nu willen wij daar ook wel eens iets van terugzien”, zegt Schippers. Zien ze dat niet terug? En lukt dat na een stevige cao-onderhandeling ook niet? Dan is een staking een laatste optie om een werkgever tot redelijkheid te dwingen.

4. Hogere werkdruk door bezuinigingen

,,Door bezuinigingen is de werkdruk in veel sectoren hoger geworden”, zegt Schippers. Minder mensen voor hetzelfde werk. En dat is nog een reden voor onvrede. ,,Veel mensen willen wel iets terugzien voor het harde werken.”

En is dit een voorbode voor nog veel meer stakingen?

Nee, dat verwacht Schippers niet. ,,Je ziet dat in nieuwe cao’s vaak al hogere loonstijgingen worden afgesproken. Belastingen gaan iets omlaag en dat zal al een gedeelte van de onvrede wegnemen”, vermoedt hij. ,,Het kabinet kan er ook aan bijdragen. Als bijvoorbeeld die dividendbelasting wordt afgeschaft, zal dat al een deel van de onvrede wegnemen.” Bovendien blijven stakingen in Nederland vaak een uiterste redmiddel wanneer men er écht niet uitkomt. 

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief