Volledig scherm
Frans de Bie: ,,Iemand uit een eerdere cybergroep werd uitgenodigd door Google om te solliciteren." © Marc Brester

'Wij zoeken speciaal autisten voor dit werk'

Ze zijn superslim, maar toch zitten ze thuis zonder voltooide opleiding of zonder baan. Dat geldt voor duizenden jonge autisten. Opleidingsinstituut ITvitae wil hen juíst hebben. 

Heel veel vacatures in de ict, en tegelijkertijd heel veel intelligente mensen thuis op de bank. Frans de Bie, directeur van ITvitae, vindt het zonde. Hij straalt als hij het over zijn studenten heeft. ,,Onze doelgroep telt volgens schatting van de Nederlandse Vereniging voor Autisme zo’n 25.000 mensen. Het zijn hoog intelligente personen en ontzettend leuke mensen, die het desondanks net niet zelf redden. Het is onbegrijpelijk dat zij thuis zitten of bijvoorbeeld als postbode werken, terwijl er tegelijk heel veel vacatures in de ict zijn.”

In een prachtig klooster in Amersfoort leidt ITvitae mensen met autisme op tot specialist op het gebied van computertechnologie. De afgestudeerden worden vervolgens bemiddeld naar een baan. Sinds de start in 2013 zijn dat er al honderdvijftig. Bij de vernieuwde opleiding tot cyber security-specialist - een in samenwerking met het bedrijf Northwave ontwikkeld leertraject dat zich bezighoudt met criminaliteit en beveiliging in de digitale wereld - is net een nieuwe groep van start gegaan.  

Google

Juist deze mensen – vaak jongens – zijn geknipt voor een specialistische baan in de ict. De combinatie van hoge intelligentie, interesse in computertechnologie en een sterke focus, waardoor ze zich helemaal in een vraagstuk begraven totdat ze een oplossing hebben gevonden, maakt ze bij uitstek geschikt voor een baan als programmeur of ethical hacker. Ze begrijpen dingen van technologie waar zelfs de gemiddelde ict’er weinig van kan volgen. ,,Als je iets in de cyberwereld doet, en je bent goed, dan val je op. Iemand uit een eerdere cybergroep werd bijvoorbeeld uitgenodigd door Google om te solliciteren.”

Quote

Niels had bij de citotoets de allerhoog­ste score, en toch heeft hij vanaf zijn twaalfde gedacht dat hij dom was en helemaal niks kon.

Frans de Bie

Gepest

Elk persoon met autisme is anders en heeft dus ook andere begeleiding en bemiddeling nodig, aldus De Bie. ,,Maar wat hen allemaal kenmerkt, is dat ze zonder uitzondering vanaf jonge leeftijd ongelooflijk zijn gepest en dat ze teleurstelling op teleurstelling te verwerken hebben gekregen. Onze student Niels van 28 bijvoorbeeld had bij de citotoets de allerhoogste score, en toch heeft hij vanaf zijn twaalfde gedacht dat hij dom was en helemaal niks kon. Vaak hebben ze hun opleiding niet afgemaakt, omdat ze vastlopen tijdens hun stage of uitvallen in de laatste fase van de opleiding, waarin er meer interactie en zelfstandigheid wordt verwacht.”

Volledig scherm
In een prachtig klooster in Amersfoort leidt ITvitae mensen met autisme op tot specialist op het gebied van computertechnologie. © Marc Brester

Het grote voordeel van een opleiding als deze is dat de deelnemers onder gelijken zijn en daardoor gewoon zichzelf kunnen zijn. De bemiddeling naar een baan vanuit ITvitae betekent bovendien dat zij op een plek terechtkomen waar rekening wordt gehouden met hun autisme, en hun andere of beperktere sociale vaardigheden. Daardoor worden er geen dingen gevraagd of verlangd die niet reëel zijn. 

Koffiezetapparaat

De Bie: ,,Sommigen vinden bijvoorbeeld het gekeuvel bij het koffiezetapparaat of tijdens het eten van een verjaardagstaartje op de afdeling heel ingewikkeld. Maar als diegene gewoon lekker kan doorwerken zonder dat zijn collega’s daar aanstoot aan nemen, dan kan hij prima functioneren binnen een bedrijf. Autisme heeft een heel negatief stigma en werkgevers hebben vaak veel vooroordelen. Maar als ze ervan weten en die jongens ontmoeten, zien ze wat een leuke mensen en goede ict-specialisten het zijn.”

Gedrevener werknemers zal een werkgever bijna niet kunnen vinden, zo blijkt ook al tijdens de opleiding. Want ook op lesvrije dagen komen de studenten vrijwel allemaal naar het klooster. Zo ook Thomas (23) en Ben (30), die heel gedreven aan het werk zijn. Ze voelen zich hier sociaal geaccepteerd. ,,De sfeer is hier opener dan op andere plekken waar ik geweest ben,’’ zegt Ben. ,,Je zou misschien verwachten dat die bij mensen met autisme onderling afstandelijker is, maar dat is juist niet zo. Het is fijn dat je je een halfuur kunt afzonderen als het druk is en dat niemand daar raar van opkijkt.’’

Quote

Mensen worden hier een betere versie van zichzelf.

Student Thomas

Thomas knikt bevestigend. ,,Ik ken mezelf nu beter en herken mezelf in anderen. Dat maakt het ook makkelijker om te communiceren over dingen waar ik moeite mee heb. Mensen worden hier een betere versie van zichzelf.’’

Aanpassen

Ze zijn minder energie kwijt aan zich continu aanpassen aan wat de buitenwereld verwacht, en dat maakt het leven makkelijker, vindt Ben. ,,Het is een groot voordeel dat we onszelf niet hoeven te verbergen.”

De Bie geeft zijn studenten de vrijheid om te komen wanneer en zo lang als ze willen. ,,Een van de jongens komt helemaal uit Maastricht, maar is hier altijd zo vroeg dat we hem gewoon maar een sleutel hebben gegeven. En er zijn altijd mensen die hier om zeven uur nog zitten, en samen eten bestellen. Dan zeg ik altijd: jongens, ik ga alvast naar huis, doen jullie alles goed op slot en trek je de deur goed dicht?”

Het mooie is dat deze mensen zo eindelijk een plek vinden in de maatschappij waar ze van waarde zijn, en die hen in staat stelt een zelfstandig en volwaardig leven op te bouwen. ,,Soms hebben de officiële instanties zo iemand al helemaal afgeschreven. Maar het gaat om ménsen, die er net als iedereen naar verlangen niet meer afhankelijk van anderen te zijn en een leuke baan te hebben met een eigen salaris.”

Dat herkent Thomas. ,,Me comfortabel kunnen voelen in deze wereld, dat is waar ik het meest naar verlang.”

Lees alle artikelen op het gebied van werk en carrière op onze Werkt-pagina en meld je aan voor de nieuwsbrief!