Volledig scherm
De eisen aan moderne liftschachten zijn hoog. © FotoMeulenhof

Bij brand tóch met de lift?

EINDHOVEN/HELMOND - 'Bij brand lift niet gebruiken!' In bijna elk openbaar gebouw met meerdere verdiepingen is dit zinnetje wel ergens te lezen. Maar waarschijnlijk niet lang meer.

Toen onlangs in een Rotterdamse woontoren het brandalarm afging, eindigde een 80-jarige bewoner hijgend ergens halverwege het trappenhuis. ,,Iedereen was hem in de haast voorbij gesneld", vertelt brandveiligheidsspecialist Jack van Schoonneveldt van de Eindhovense verhuurmakelaar VB&T. ,,De man werd drie kwartier later gevonden, nadat het alarm vals bleek."

Levensgevaarlijk? ,,Dat nog niet eens zozeer. Zo'n trappenhuis is goed beveiligd, daar hou je het bij brand best even uit. Maar de vraag is: willen we dit? Moet iemand die slecht ter been is wel met de trap naar beneden?"

Vluchtroutes

Het ontbreekt volgens Van Schoonneveldt vaak aan goede vluchtroutes voor invaliden. ,,Er is in de wet vastgelegd dat er een opritje moet zijn voor rolstoelen. Maar niet hoe iemand bij een calamiteit naar buiten komt. Terwijl we allemaal ouder worden, en ook steeds hoger gaan bouwen."

De oplossing is in veel gebouwen al voorhanden, zo meent de voormalig brandweercommandant van Geldrop (1976-1985). ,,De instructie om niet met de lift te gaan, dateert nog van tientallen jaren terug. Inmiddels is de techniek zo veel verderd. De eisen aan moderne liftschachten zijn hoog, op het gebied van ventilatie en isolatie."

De discussie over liftgebruik bij brand werd vorige week ook al aangezwengeld door lector brandpreventie René Hagen. ,,Voor mensen die goed ter been zijn, is de trap natuurlijk de meest veilige vluchtweg. Maar er zijn in Nederland steeds meer wooncomplexen voor ouderen, en het probleem is dat die voor de wet eigenlijk niet bestaan."

Vluchtproblemen bij brand zijn er namelijk niet zozeer bij verzorgingshuizen, waar altijd personeel aanwezig is. ,,Het gaat vooral om woonflats waar bijna alle bewoners op leeftijd zijn. De wet gaat ervan uit dat iedereen in zo'n woongebouw de trap neemt. En dat de paar mensen die dat niet kunnen door anderen worden geholpen. Maar wat als 50 procent niet meer met de trap naar beneden kan?"

Onderzoek

De nationale Brandweer laat weten dat eerst extra onderzoek nodig is voor de protocollen worden aangepast. ,,Voorlopig geldt het advies 'bij brand niet met de lift' nog steeds. Maar we houden deze ontwikkeling wel in de gaten."

Een woordvoerder van het Ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigt dat over wijzigingen wordt nagedacht. ,,In het Bouwbesluit staat nu niets over gebruik van de lift; het wordt niet afgeraden. De vraag is of we daarover in de toekomst wel iets moeten vastleggen."

Dat het idee zo breed leeft dat de lift bij brand onveilig is, komt volgens hem vooral door liftfabrikanten. ,,Die willen niet aansprakelijk gesteld worden als de lift toch stilvalt."

Het Liftinstituut, verantwoordelijk voor de keuring van liften, is echter best te porren voor een versoepeling. ,,Dan zal een lift wel aan een aantal technische voorwaarden moeten voldoen", benadrukt een woordvoerder. ,,Maar onder voorwaarden kan het; de oproep van René Hagen tot een discussie over dit thema, onderschrijven wij."

Van Schoonneveldt vestigt zijn hoop op het nieuwe Bouwbesluit, waarover hij meedenkt en dat in 2019 of 2020 aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd. ,,Daarbij willen we in elk geval opnemen dat de brandweerlift ook gebruikt wordt voor evacuatie."

Zo'n speciale lift voor hulpdiensten is verplicht in gebouwen hoger dan twintig meter, en blijft ook functioneren als de hoofdschakelaar uitvalt. Zo kan de brandweer te allen tijde haar materieel naar boven vervoeren. ,,Het is dus prima mogelijk om op weg naar beneden mensen mee te nemen."

Stroomgroep

Hagen wil echter dat er eerder garen op de klos komt. ,,Niet vluchten met de lift is al jaren het credo, maar niemand weet nog precies waarom", stelt hij.

De nood om dit te veranderen, is volgens hem hoog: ouderen overlijden drie keer meer dan gemiddeld bij branden. Hij wil daarom binnen enkele maanden met de Brandweer en de liftenbranche tot nieuwe afspraken komen. ,,Wij hebben 77 recente branden onderzocht. Als het fout gaat, is dat vaak omdat mensen niet zelfstandig kunnen vluchten."

Maar zitten mensen dan niet als ratten in de val, mocht de stroom in de lift uitvallen?

,,Als er brand uitbreekt en kortsluiting ontstaat, dan is dat bijna altijd in een woning. De lift zit bijna altijd op een andere stroomgroep. En mocht hij onverhoopt toch uitvallen, dan is de brandweer toch al onderweg."

Volledig scherm
Jack van Schoonneveldt. © FotoMeulenhof

In samenwerking met indebuurt Eindhoven

poll

Eindhoven Airport heeft een treinstation nodig.

Eindhoven Airport heeft een treinstation nodig.

  • Eens (86%)
  • Oneens (14%)
7084 stemmen