Volledig scherm
De voormalige Teeken- en Ambachtsschool aan de Catharinastraat werd later afgebroken en exact nagebouwd op basis van deze foto, tot woongebouw. © Stichting Eindhoven in Beeld

Boek Industrieel werken en wonen in Eindhoven door Jan Wierts

EINDHOVEN - Industrieel werken en wonen. Dat is de titel van het boek van Eindhovenaar Jan Wierts over het industrieel erfgoed in de stad en hoe we dat hergebruiken. Met behalve de gebruikelijke voorbeelden ook soms verrassende juweeltjes in tekst en beeld.

Broodfabriek De Nijverheid aan de De Vriesstraat, nu woningen, of een muur van melkfabriek Sint-Joseph in de tuin van een woning aan de Paradijslaan. Het zijn voorbeelden van industrieel erfgoed in Eindhoven dat nu eens niet (helemaal) gesloopt is. ,,Zo is er heel veel te vinden, voor wie het wil zien", zegt Jan Wierts (74). De Eindhovense Philips-pensionado maakte het boek Industrieel werken en wonen van zijn eigen hedendaagse foto's en oude beelden uit het archief. ,,Het mooiste voorbeeld? Dat is misschien wel de Ventoseflat aan de Mathildelaan, de eerste transformatie en de eerste flat ook in Eindhoven. Dat was oorspronkelijk sigarenfabriek Van Garderen uit 1875. Toen die failliet ging in 1923, zijn er woningen van gemaakt."

In het boek dat morgen in de winkels ligt, combineert Wierts zijn passie voor fotografie met die voor zijn 'dynamische' stad Eindhoven. Een speurtocht door de archieven van het regionaal historisch centrum en de stichting Eindhoven in Beeld leverde een schat aan industriële objecten op. 

Volledig scherm
De voormalige sigarenfabriek Van Garderen (1875) aan de Mathildelaan werd in 1927 omgebouwd tot de Ventoseflat met woningen. © Stichting Eindhoven in Beeld

Waakhond

,,Het leeuwendeel is van Philips geweest, dat een enorm stempel op Eindhoven heeft gedrukt. Maar Eindhoven kende vroeger ook veel andere fabrieken. Veel is in de jaren zestig afgebroken, maar daarna is er ook wel een kentering gekomen. Vooral de Henri van Abbestichting heeft als waakhond echt een belangrijke rol gespeeld." Voorbeelden van overblijfselen van die andere bedrijfstakken zijn er te over:  de al eerder genoemde Ventoseflat, het NRE-terrein (gasfabriek), de kleine bedrijfjes aan de Hallenweg (metaal), de muur van textielfabriek Van Driel aan de Dommelstraat of de witte villa op de hoek Stratumseind-Oude Stadsgracht (woonhuis van een leerlooierij). 

Meest enthousiast wordt Wierts toch van de 'transformatie' die Strijp-S - waar hij nog kort werkte - heeft ondergaan. Van verboden stad (,,alleen met een badge kon je er in") naar culturele hart, heeft de schrijver het hoofdstuk genoemd. ,,Het is echt een geslaagd project. Er is inmiddels ook al veel leven in de brouwerij, binnen én buiten, waar mensen op hun laptop zitten te werken op het terras. Een fantastische, duurzame manier om gebouwen opnieuw te gebruiken." 

Meest verrast op zijn speurtocht is Wierts toch nog wel door de breedte van het industrieel erfgoed. Van de fabrieken, via de kantoren - het jongste dat hij opnam was Philips Lighting, nu omgebouwd tot 600 woningen - naar de villa's in de Parklaan en de woningen van Philipsdorp. Maar de industrie heeft ook gezellenhuizen (onder meer Jonckbloetlaan van Philips), scholen (zoals de helemaal herbouwde Teeken- en Ambachtsschool aan de Catharinastraat), winkels (de coöperatie ETOS van Philips bijvoorbeeld),  en zelfs de Philipsboerderij (nu Wasven) aan de Celebeslaan, en kunstwerken voortgebracht, zoals de zonnewijzer van het Philips Ontspanningscentrum die nu wat verloren bij het Evoluon staat. Of dat icoon van industrieel erfgoed ook nog een transformatie krijgt? ,,Maar een museum erin zou mooi zijn." 

Industrieel werken en wonen van Jan Wierts (120 pagina's) is te koop op de site van uitgeverij Lecturis en in de boekwinkel. Prijs: 24,95 euro. 

Volledig scherm
Jan Wierts © Michel Theeuwen
Volledig scherm
De Ventoseflat, de voormalige sigarenfabriek Van Garderen, aan de Mathildelaan in Eindhoven. Een van de eerste voorbeelden van hergebruik van industriële gebouwen in de stad. © Jan Wierts
Volledig scherm
De herbouw van de Teeken- en Ambachtsschool, een woongebouw, aan de Catharinastraat. © Jan Wierts
Volledig scherm
Een detail van de Ventoseflat, de voormalige sigarenfabriek Van Garderen, aan de Mathildelaan in Eindhoven © Jan Wierts
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Eindhoven

poll

Heeft Oranje in PSV'er Denzel Dumfries de vaste rechtsback voor de toekomst gevonden?

  • Ja (88%)
  • Nee (12%)
4175 stemmen