Volledig scherm
Stadhuis Eindhoven © ED

De grenzeloze naïviteit van Eindhoven

ANALYSEEINDHOVEN - Eindhoven gelooft nog steeds in de filosofie achter Wij Eindhoven. Ook al kost die filosofie de gemeente zo'n 100 tot 120 miljoen euro meer dan begroot. Hoe komt het toch dat de Eindhovense politiek zo grenzeloos naïef blijft?  

Ze stonden en staan nog steeds wagenwijd open bij de gemeente, de geldsluizen naar Wij Eindhoven. Zonder noemenswaardig toezicht of controle is er bij deze Eindhovense stichting voor zorg, welzijn en bijstand in twee jaar tijd al zo'n slordige 84 miljoen euro te veel uitgegeven. En daar komt volgend jaar nog eens twintig tot dertig miljoen euro bij. 

Hoe kon het zo mis gaan? En, misschien nog belangrijker, waarom grijpt de Eindhovense politiek niet in? Waarom blijft het bij wat lapmiddelen, worden er hier en daar wat pleisters geplakt en verbandjes gedraaid. Waarom stelt niemand de vraag waar het eigenlijk om gaat: is de stad met Wij Eindhoven wel op de goede weg?  

Begroting

Dinsdagavond gaf de Eindhovense gemeenteraad een klap op de begroting voor 2018. Onderdeel van die begroting - een derde deel, om precies te zijn -  is een bedrag van 300 miljoen euro voor de stichting Wij Eindhoven, opgericht in 2015 en van start gegaan in 2016. Doel van die stichting: elke Eindhovenaar die zorg, hulp of bijstand nodig heeft daar van voorzien. Zorg op maat en naar behoefte, en niet meer verleend door een scala aan hulpverleners maar door een generalist die doorverwijst naar de juiste instanties. 

Op papier een mooi plan. Een idee waar Eindhoven een paar jaren geleden in zorg- en bijstandsland ook de handen volop voor op elkaar kreeg. Eindhoven had lef, pakte door, ging het radicaal op een andere manier doen. Eindhoven ging bovendien uit van het goede van de mens. 

Controle

Ja ja. Eindhoven deed het inderdaad anders. Heel anders. De generalisten verleenden tijdens keukentafelgesprekken alle zorg die nodig was - en meer. Geld speelde daarbij geen rol. Controle achteraf bij Wij Eindhoven of de gemeente zelf op welke zorg er verleend werd en welk prijskaartje daar aanhing? Die was er niet. Waardoor ook de alarmbellen niet gingen rinkelen toen er week na week, maand na maand, veel meer geld de deur uit ging dan was begroot. 800.000 euro per week maar liefst, tot op de dag van vandaag. 

Daar kwam het gemeentebestuur in feite pas dit voorjaar achter, toen de balans over het boekjaar 2016 werd opgemaakt. Eerdere signalen dat er iets mis ging, die waren er wel. De rekenkamer-commissie van de gemeenteraad trok eind 2016 aan de bel. Ook de gemeentelijke accountant signaleerde korte tijd later dat het goed mis was. En in het verlengde daarvan sloeg ook de gemeentelijke accountantscommissie alarm. 

Maar al die signalen waren aan dovemansoren gericht. Okay, toen vervolgens bleek dat er in 2017 een vergelijkbaar tekort zou ontstaan, ontstond er enige onrust in de politiek. Maar dan vrijwel alleen bij de oppositie.  

Onrust

De onrust nam enigszins toe toen afgelopen zomer een gemeentelijke medewerker deze krant een intern en vertrouwelijk mailtje toespeelde. Daarin werd melding gemaakt van mogelijke woekerwinsten in de Eindhovense zorg: door een gebrek aan controle op de inkoop van zorg en de uitbetaling daarvoor achteraf was er bij een aantal zorgverleners sprake van enorme omzet- en winststijgingen.    

Maar ook dat liep met een sisser af toen wethouder Renate Richters (GroenLinks) de raad bezwoer dat het allemaal wel meeviel, en dat de krant er behoorlijk naast zat.  En dat er hard en succesvol gewerkt werd aan maatregelen om de tekorten in te dammen en de zaak weer op de rails te krijgen. 

Pas toen de door gemeentesecretaris Marco Wilke ingeschakelde extern adviseur Bert Teulings het college en de raad een maand of twee geleden de spiegel voorhield, begonnen het echt te dagen:  het loopt de spuigaten uit, ingrijpen is noodzakelijk. En ingrijpen, dat doet de raad nu ook met maatregelen die op termijn de kosten enigszins moeten terugdringen.  

Onbetaalbaar

Maar is dat wel voldoende? Moet de hele basisgedachte achter Wij Eindhoven niet gewoon eens een keer tegen het licht worden gehouden? Zou het toch niet zo moeten zijn dat zorg en bijstand niet meer bij mensen aan de deur gebracht moet worden maar dat zorgbehoevenden die moeten komen halen? Simpelweg omdat de zorg in Eindhoven anders onbetaalbaar wordt? 

En loont de werkwijze van Wij Eindhoven wel, met al die generalisten die overal een beetje verstand van hebben maar van niets veel? Is het niet verstandiger om toch veel meer specialisten in te zetten, mensen die precies weten hoe het er aan toe gaat in - pak 'em beet - de schuldhulpverlening of de jeugdzorg, en daardoor ook kunnen zorgen voor passende hulp? Is alle bijbehorende administratieve rompslomp op twee plekken - zowel bij Wij Eindhoven en de gemeente - wel noodzakelijk? Moet die niet uit efficiency-overwegingen gewoon weer bij de gemeente worden ondergebracht?    

Vragen

En zo zijn er nog tal van vragen die nu onbeantwoord blijven. Omdat het college van B en W ze niet stelt en ook de gemeenteraad er niet aan wil. Maar dat wil niet zeggen dat ze niet gesteld moeten worden. Wie?        

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Eindhoven