Volledig scherm
Een artist's impression in vogelvlucht van de eerste fase van de Brainport Industries Campus (BIC) in aanbouw. Het gebouw en de omgeving is een ontwerp van Vissers & Roelands architecten & ingenieurs. © Brainport Industries Campus/SDK Vastgoed

Eerste 'fabriekje' van de toekomst in Eindhoven loopt vol met high tech-makers

EINDHOVEN - High tech-maakbedrijven, software-ontwikkelaars en onderwijsinstellingen gaan op de flitsende, groene Brainport Industries Campus (BIC) samenwerken om de concurrentie aan te gaan in de wereld. De aantrekkelijke vestigingslocatie moet (inter)nationale bedrijven, jong talent en expats interesseren voor de regio. 

,,De wereld verandert snel. Alléén kun je als bedrijf daar niet meer in meekomen, daarvoor gaat het te snel. Je moet het samen doen. Dat kan in deze regio omdat die zich onderscheidt door de wil tot samenwerking tussen bedrijven onderling en tussen ondernemers en overheden. Dat is essentieel voor de Brainport Industries Campus." Dat zegt mede-initiatiefnemer Edward Voncken, directeur van KMWE, het high tech-toeleverbedrijf dat vanaf mei de eerste 'bewoner' is van de BIC, tussen A2/N2,  Anthony Fokkerweg en Beatrixkanaal. 

Nieuwe huisvesting

Het idee: high tech-maakbedrijven die samen onder één dak werken aan versteviging van hun concurrentiepositie. Voncken is de eerste om te bekennen dat het lang een 'theoretisch verhaal' bleef.  Bij gebrek aan concrete vooruitzichten, besloot KMWE een plan te maken voor vestiging op Strijp-T. ,,Maar het was toenmalig burgemeester Rob van Gijzel die zei 'dat kan toch niet waar zijn, dat BIC moet er komen'. Maar er moest iets gebeuren; wij waren toe aan nieuwe huisvesting. Gelukkig kwam alles in een stroomversnelling toen ook SDK Vastgoed aan tafel schoof." 

De VolkerWessels-werkmaatschappij en vastgoedbedrijf Maja hadden via de erven Philips grond verworven in het gebied, vertelt directeur Ferdinand Gremmen van SDK Vastgoed en van de vof BIC. Een ideale plek, volgens de gebiedsontwikkelaar,  gezien de ligging bij het vliegveld en aan de snelweg. Ook het groen is belangrijk, want BIC moet ook een ideale werkomgeving worden. ,,Waar je op zondag met je zoon of dochter een ijsje gaat eten en waar je in het publiek toegankelijke Atrium mee kunt maken wat er gebeurt. Want je kunt geen passie opvatten voor iets waarvan je niet weet dat het bestaat."

Toen er een locatie was gevonden, konden ook de gemeente Eindhoven en de provincie Noord-Brabant hun rol gaan spelen. ,,Toen ik acht jaar geleden wethouder werd, zat het plan in een impasse", vertelt Staf Depla. ,,Het rijk wilde wel meebetalen, maar dan moest Eindhoven de campus helemaal op kosten van de gemeenschap aanleggen." Ondanks zijn enthousiasme kon wethouder Depla dat niet verantwoorden. ,,Het was alleen een geloofwaardig verhaal als het bedrijfsleven er ook verantwoordelijkheid voor wilde nemen. En dat gebeurde gelukkig door Brainport Industries, KMWE en SDK Vastgoed."

Volledig scherm
Een artist's impression van het Atrium van de Brainport Industries Campus (BIC) in aanbouw. © Brainport Industries Campus/SDK Vastgoed

Topsector op toplocatie

,,Het was belangrijk dat die topbedrijven hun nek uitstaken",  zegt ook gedeputeerde Erik van Merrienboer. De Eindhovenaar is ook vanaf het begin betrokken bij het initiatief. ,,Het belang voor Brabant? De impact van de high tech-maakindustrie in de regio Eindhoven strekt veel verder dan Eindhoven, en zelfs dan Brabant. Het is een topsector op een toplocatie."  ,,Maar zonder de medewerking van gemeente en provincie had dit nooit gekund. Het is een schoolvoorbeeld van publieke en private samenwerking", zegt directeur Jan Pelle van de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM). Die heeft als een van de taken om buitenlandse bedrijven naar Brabant te halen. Daar helpt zo'n nieuwe topcampus - ,,een uniek concept in de wereld" -  zeker bij. 

Toch waren er ook genoeg 'tegenkrachten', zegt Depla. Kritische ondernemers en regiogemeenten die wezen op leegstand op bedrijventerreinen, Trefpunt Groen dat voldoende compensatie afdwong. ,,Zij zorgden ervoor dat we een zorgvuldige afweging maakten. En een marktpartij als SDK Vastgoed moet natuurlijk huurders vinden, want aan enthousiasme alleen heb je niet genoeg", aldus de wethouder.

SDK Vastgoed en andere partijen steken in totaal zo'n 100 miljoen euro in de eerste fase van BIC. Dat is inderdaad wel 'lef' hebben, erkent Gremmen. Onderzoek en geloof in het concept sterkten hem in dat besluit. Een lening van 14 miljoen van de provincie en de gemeente is ook niet meer nodig voor de bouw. Wel steekt Den Bosch subsidie in innovatieprojecten in vooral het Atrium van de BIC.

Luchthaven

Maar wat gaat er nou daadwerkelijk gebeuren in de BIC? Directeur John Blankendaal van Brainport Industries, het netwerk van high tech-maakbedrijven, vergelijkt de campus met een luchthaven. ,,Het atrium in het midden is de startbaan, daar zit de innovatie, een deel van de Summa-opleidingen en staan gezamenlijke faciliteiten als 3D-printers en cleanrooms. De fabriek is de landingsplaats waar bedrijven als KMWE en Anteryon hun productie hebben. En dan is er ook nog het flightplan: een innovatief programma rond robotisering, sofware-ontwikkeling en dergelijke."

Maar het Atrium is ook de showroom van de samenwerking en innovatie. Blankendaal blijft vergelijken: ,,Een soort Evoluon waar je leuke nieuwe ideeën laat zien." En natuurlijk komen er ook gedeelde services zoals horeca en vergaderruimtes. Bezoekers kunnen hier binnenkijken in de 'fabriek van de toekomst'. ,,Want de uitstraling die BIC moet hebben is 'wow, hier wil ik werken'. Dat effect hebben bedrijventerreinen als De Hurk nu niet op jongeren." 

Volledig scherm
Een artist's impression van het Atrium van de Brainport Industries Campus (BIC) in aanbouw. Met inkijkje in de productieruimtes. © Brainport Industries Campus/SDK Vastgoed

Aan twee zijden van het Atrium is de 'fabriek van de toekomst',  met drie bouwlagen, die verhuurd wordt in vierkanten van 25 bij 25 meter. ,,De indeling van elk vierkant is flexibel, met de huurder wordt dat precies ingedeeld", aldus Gremmen van SDK. In elke vierkant kunnen verschillende modulen gehangen worden met kantoren, werkplaatsen of cleanrooms, afhankelijk van de behoefte. ,,En dat kan zo weer aangepast worden als er nieuwe ontwikkelingen zijn." Het gebouw en de omgeving is een ontwerp van Vissers & Roelands architecten & ingenieurs.

Innovatieve programma's

Belangrijk is dat bedrijven die zich vestigen in de fabriek ook meedoen aan de innovatieve programma's, zegt Blankendaal. ,,Natuurlijk doen bedrijven in de fabriek hun eigen ding: produceren om hun klanten te bedienen. Maar ze moeten wel meedelen in faciliteiten, helpen om jonge mensen op te leiden en meedenken over verbetering van processen, materialen, research. Want innoveren doe je niet alleen. ASML doet 85 procent van zijn vernieuwing met partners. Dan moet jij niet de illusie hebben dat je het alleen kunt." 

Maar cleanrooms en hypermoderne machines delen, kan dat wel? Blankendaal vergelijkt in antwoord de samenwerking met een hotel. ,,Daar heb je ook geen vreemde kerel op je kamer. Maar de volgende nacht ligt er wel iemand anders." En samenwerken kan ook op de logistiek: er wordt gewerkt aan een gezamenlijk systeem met automatische karretjes die producten automatisch rondrijden. En misschien komt er ook wel een gezamenlijke, duurzame energievoorziening. 

Scholing speelt ook een belangrijke rol in de BIC, om de 'gouden handjes' van de toekomst op te leiden. Summa College doet (al langer overigens) mee, met Fontys en TU/e wordt nog gepraat, aldus Gremmen. Petra van Lange, lid van het college van bestuur van het Summa College: ,,We halen de praktijk in huis of kruipen zo dicht mogelijk bij de bedrijven. Door die nabijheid is de uitwisseling met onze studenten en docenten gemakkelijker: in het Atrium kunnen mooie nieuwe initiatieven opbloeien die in een gewoon schoolgebouw niet zo makkelijk ontstaan."  

Uitdagingen

Praktisch betekent deelname van Summa dat 1500 studenten van praktijkopleidingen voor de high tech-maakindustrie en de opleidingen voor de installatietechnieken, zeg maar loodgieters en elektriciens, overgaan van de Frederiklaan. Maar voordat het zover is, moet er nog keihard gewerkt worden. ,,Het is allemaal nieuw, voor ons, voor de bedrijven én voor de bouwers. Maar ook voor docenten zijn er nog wel een paar uitdagingen", zegt Van Lange. ,,We hebben daar een praktijkopleiding, dan kunnen de schooltijden en twaalf weken vakantie natuurlijk niet leidend zijn. Dat wordt een enorme stap voor docenten, niet meteen, maar daar willen we wel naar toe werken." 

Volledig scherm
Een artist's impression van de fabriek van de toekomst op de Brainport Industries Campus (BIC) in aanbouw. © Brainport Industries Campus/SDK Vastgoed

De BIC is er niet alleen voor de high tech-makers en hun machines, hun hardware. ,,Software is de nieuwe grondstof in de moderne industrie", zeggen Guido van Gageldonk en Jorick Huizinga van Unit040, het bedrijf dat volgend jaar van Esp naar BIC verhuist. Unit040 brengt prototypes van ingewikkelde machines virtueel tot leven in een gesimuleerde omgeving. Dat scheelt een hoop tijd en geld om een of meer testapparaten te bouwen. De techniek zou ook een rol spelen bij de officiële start van de bouw. Die gaat vanwege de sneeuwval maandag helaas niet door.

Unit040 is ook onderdeel van het samenwerkingsverband van softwarebedrijven, het High Tech Software Cluster, dat een plaats krijgt in het Atrium. Het gaat er vooral ook werken aan een toonzaal voor innovatie. ,,In het Atrium kunnen we prototypes laten zien, demonstraties geven met een Hololens die 3D-modellen in de reële wereld toont en robots ontvangen de bezoekers", zegt Wim Renders van Brainport Development dat het cluster ondersteunt. 

De ontwikkelaars van SDK Vastgoed verwachten dat het 'fabriekje', de kleine eerste fase van BIC, volgend jaar vol zal zitten. Fase 2, richting Oirschotsedijk,is groter, maar kan pas ontwikkeld worden als de behoefte aangetoond kan worden. Daarna kan de regio nog een hele tijd vooruit: aan de andere kant van de Oirschotsedijk liggen ook nog eens vele hectares. Alle partijen benadrukken als uit één mond dat het niet zo mag zijn dat er straks - bij gebrek aan high tech-vraag - gewoon een logistiek bedrijf of een gevuldekoekenbakker op de BIC gevestigd gaat worden.

Volledig scherm
Een artist's impression van de ingang van het Atrium van de Brainport Industries Campus (BIC). © Brainport Industries Campus/SDK Vastgoed

Feiten over BIC

Bedrijven/Instellingen die al (nagenoeg) zeker op de BIC komen: KMWE, Anteryon, Summa College, Brainport Assembly, Pilot Manufacturing Center, Biesheuvel,  Business Centre BIC, HTSC, UNIT040/Cordis/Festa, Festo, Yaskawa, Fujitsu, Fieldlab Flex Manufacturing, AddFab, Multi 3D. 60 procent ‘gevuld’, eind dit jaar zal dat 75 procent zijn, is de verwachting. 

De eerste fase van de ‘fabriek van de toekomst’ inclusief het Atrium telt 100.000 vierkante meter bedrijfsoppervlak op 55.000 vierkante meter grond. In totaal (inclusief parkeergebouw en wegen) is het terrein 8 hectare groot. Het gebouw en de omgeving is een ontwerp van Vissers & Roelands architecten & ingenieurs.

Afmeting gebouw: 13 bij 335 bij 220 meter, met een staalconstructie van 4,5 miljoen kilo, een fundering en vloer van 15.000 kuub beton op 1950 fundatiepalen en 73.000 vloerpalen. 

Fase 2 telt 170.000 m2 waar 300.000 meter bedrijfsoppervlak wordt gerealiseerd. De totale campus telt een bebouwing op 65 hectare in een gebied van 200 hectare.

Volledig scherm
Een artist's impression van de ingang van het Atrium van de Brainport Industries Campus (BIC). © Brainport Industries Campus/SDK Vastgoed
ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Eindhoven