Volledig scherm
PREMIUM
Piet Verstappen. © Mieke Brands

Eindhovenaar over dwangarbeid in Duits werkkamp: 'Niemand speelt ook nog maar één keer de baas over mij'

Bevrijding 75 jaarEINDHOVEN - Piet Verstappen verbleef tijdens de Tweede Wereldoorlog jarenlang in een Duits werkkamp, waar hij als dwangarbeider een loodzware tijd had. De rustige Eindhovenaar ontpopte zich daar als een ware rebel.

Volledig scherm
Piet Verstappen met zijn geliefde viool. © Mieke Brands

In de loop van de Tweede Wereldoorlog heeft Duitsland steeds meer arbeiders nodig, onder andere om de wapenindustrie op gang te houden. Vanaf het begin van de oorlog worden Nederlandse werklozen opgeroepen om zich voor werk in Duitsland te melden. Dat levert te weinig nieuwe arbeiders op. Vanaf 1943 gaat de Duitse bezetter over tot een strengere en bredere aanpak. Alle mannen tussen de 18 en 35 jaar worden verplicht zich te melden bij het arbeidsbureau. De Duitsers dreigen met zware straffen (gevangenisstraffen of erger) voor wie wil onderduiken of op een andere manier onder de Arbeitseinsatz (Arbeidsinzet) uit wil komen. Later worden er zelfs razzia's gehouden waarbij mannen worden opgepakt en op transport worden gezet naar Duitsland.

'Vandaag tot 10:45 uur gewerkt voor die stinkende Duitsers', krabbelt Piet Verstappen tussen nazi-spreuken en portretjes van nazi-kopstukken neer in het Duitse bedrijfsagendaatje dat hij heeft weten te bemachtigen. Hij werkt dan al twee jaar als dwangarbeider in een wapenfabriek in het Duitse Taucha (nabij Leipzig) en hij is het zat. Ontzettend zat.

De in 2004 overleden Verstappen maakte onderdeel uit van een grote groep van 500.000 Nederlandse jongens en mannen die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Duitse werkkampen werden getransporteerd om daar dwangarbeid te verrichten. Hun verhaal staat bij oorlogsherdenkingen - nu ook bij de herdenking van 75 jaar bevrijding - in de schaduw van de herinneringen van veteranen. Zowel het Nederlandse publiek als de voormalige dwangarbeiders zelf wisten zich lange tijd geen raad met hun rol. Zij hebben niet geleden in naam van de bevrijding, hun lijdensweg stond in dienst van de bezetter. Hoe beleefden deze Nederlandse mannen hun tijd in de vaak armzalige barakken van de werkkampen?

In samenwerking met indebuurt Eindhoven