Volledig scherm
© RGBStock.com

Forse tekorten op jeugdzorg in Zuidoost-Brabant

EINDHOVEN - De gemeenten in Zuidoost-Brabant komen geld tekort om de jeugdzorg uit te voeren. Bijna alle gemeenten moesten over 2016 geld toeleggen op het budget dat ze van het rijk hadden gekregen. Uit een inventarisatie door het ED blijkt dat de tekorten uiteenlopen van enkele tienduizenden tot miljoenen euro's per gemeente.

Van de 22 gemeenten hebben 17 gereageerd op het verzoek van het ED om cijfers over 2015, 2016 en 2017. Die hebben gezamenlijk alleen al een tekort van meer dan twintig miljoen euro. Veldhoven moest bijvoorbeeld 3,4 miljoen toeleggen op de jeugdzorg, Deurne 1,7 miljoen, Gemert-Bakel 1,7 miljoen, Asten 1 miljoen, Eindhoven 4 miljoen en Helmond 3,7 miljoen euro.

Veel gemeenten verwachten óók in 2017 het budget fors te overschrijden. Sommige houden daar in hun begroting al rekening mee door geld uit reserves of WMO-geld in te zetten. Andere hebben ervoor gekozen dat niet te doen. Dat kan een gemeente duur komen te staan, zoals in Best. Daar is recent alarm geslagen omdat het tekort op peildatum 31 juli al 2 miljoen euro beloopt. Weinig gemeenten wagen zich aan voorspellingen voor 2017, maar Someren verwacht 388.000 euro bij te moeten betalen en ook Meierijstad, de Peelgemeenten en Waalre voorzien een forse overschrijding van het budget.

Intensieve trajecten

De oorzaken zijn divers. Zo lijkt het aantal jongeren dat een beroep doet op specialistische ambulante jeugdhulp landelijk toe te nemen. Het betreft vaak lange en intensieve trajecten waarbij jongeren hulp aan huis krijgen of een psycholoog bezoeken. Vooral als een kind naar een specialistische jeugdzorg-instelling moet, kunnen de kosten behoorlijk oplopen. Dat zijn instellingen voor onder andere slachtoffers van loverboys, adoptie-nazorg of eetstoornisklinieken. Een gemeente hoeft maar een handjevol jongeren te hebben dat daar naar toe gaat en de kosten stijgen met enkele tonnen.

Gemeenten hebben nauwelijks mogelijkheden om grip op deze vorm van jeugdzorg te krijgen. Doorverwijzing gebeurt in ruim 40 procent van de gevallen door een huisarts. Ook kinderrechters, kinderartsen, medisch specialisten, jeugdbescherming en jeugdreclassering kunnen bepalen dat een kind in aanmerking komt. Een gemeente mag daar niets van 'vinden'. Sturing is beperkt mogelijk op de gemeentelijke 'toegangsteams', maar die verwijzen minder dan een derde van alle gevallen door. Een andere oorzaak is dat veel gemeenten in 2016 nog facturen van zorginstellingen uit eerdere jaren kregen. 

Moeilijk terrein

In 2015 namen de gemeenten de verantwoordelijkheid voor jeugdzorg over van de provincie en het rijk. Ook kregen zij er taken bij op het gebied van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), zoals de huishoudelijke hulp en woningaanpassingen. Het idee was dat de gemeenten dichterbij de burgers staan en dus efficiënter werken. "Maar jeugdzorg is een moeilijk terrein", zegt hoogleraar burgerschap Evelien Tonkens van de universiteit Utrecht. "De vraag is of het wel tegen minder geld kan."

Nog altijd is niet duidelijk in hoeverre de omliggende gemeenten last hebben van het gebrek aan controle van Eindhoven over de uitgaven voor de zorg. Alle andere gemeenten in Zuidoost-Brabant laten de inkoop van de gespecialiseerde jeugdzorg doen door Eindhoven, terwijl is gebleken dat de stad de zorgbudgetten met vele miljoenen overschrijdt. "We zijn in gesprek met de wethouder van Eindhoven en het is zichtbaar dat er slagen gemaakt worden. We zijn meer in controle. Dat is een van de maatregelen die we nemen", zegt wethouder Annegien Wijnands van Best.

Woekerwinsten

Deel van het probleem waren de woekerwinsten die sommige zorgaanbieders er boekten. Ook is er weinig controle omdat bij doorverwijzing kan worden gekozen uit ruim 300 producten en diensten. De regiogemeenten werken aan een producten- en dienstencatalogus waarin vaste tarieven worden gehanteerd en die nog maximaal 10 tot 20 producten voor jeugdhulp telt. Overigens verwachten de gemeenten met de nieuwe catalogus niet veel geld te besparen. ,,De verwachte tekorten zijn ook veel te groot om via de weg van de tarieven te kunnen oplossen", staat in een interne memo van de Peelgemeenten Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek en Someren.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Eindhoven

poll

Heeft Oranje in PSV'er Denzel Dumfries de vaste rechtsback voor de toekomst gevonden?

  • Ja (88%)
  • Nee (12%)
4175 stemmen