Volledig scherm
Het RHCe was een stuurloze bende, maar interim-directeur Hendrik Noppen is inmiddels druk bezig met puinruimen. © Getty Images

Het is klaar met hobbyen in streekarchief RHCe

EINDHOVEN - Door een gebrek aan aandacht was het streekarchief een stuurloze bende. Er werd aan de noodrem getrokken. Minder ruimte voor heemkundige hobby's, voortaan zakelijkheid troef; dat moet het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven redden van de ondergang.

Een organisatorische puinhoop waarvoor honderdduizenden regio-inwoners wel ieder vier euro per jaar betalen. Stuurloos, bestuurlijk verwaarloosd, een organisatie waar personeel bezig is met hobby's en niet met belangrijker werk. Het zijn de conclusies uit een onderzoek van anderhalf jaar geleden waarbij van het regionale streekarchief RHCe in Eindhoven geen spaan werd heel gelaten. Nu lijkt het lek boven en is een interim-baas al maanden aan de slag om orde op zaken te stellen.

Miljoen tekort

Dat was hard nodig want vorig jaar dreigde het regioarchief, voluit Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, opgeheven te worden. De organisatie stevende af op een tekort van een miljoen euro. Maar zo gemakkelijk is dat opheffen niet. Gemeenten moeten de archiefwet naleven waarin staat dat ze verplicht zijn stukken lange tijd te bewaren. Dus als RHCe het niet doet, moeten gemeenten op zoek naar andere kostbare oplossingen. Het streekarchief werkt voor twintig Zuidoost-Brabantse gemeenten. Dat zijn ze allemaal behalve Gemert, dat een eigen archief beheert.

Zak Geld

Ingegrepen werd er toen de toenmalig directeur van het RHCe in 2017 kwam vragen om meer geld voor een hels karwei: het digitaliseren van de gemeentearchieven. ,,Het archief is jarenlang verwaarloosd door regiobestuurders. Die vinden het archief pas interessant als er geld bij moet", signaleert regiobestuurder Frank van der Meijden (ook burgemeester van Laarbeek), die zich rond die tijd met het archief ging bemoeien. In zomaar een zak geld op tafel zetten, had Van der Meijden geen trek. Hij liet de organisatie doorlichten en schrok van de conclusies. ,,Tachtig procent van het personeel was bezig met heemkundige activiteiten maar ondertussen waren twintig gemeenten klant en die klaagden steen en been. Er was nauwelijks contact en het aanleggen van digitale archieven was zo'n zware taak dat ze die er niet bij konden hebben", vat Van der Meijden samen. Hij schakelde interim-directeur Hendrik Noppen in, die eerder orde op zaken stelde bij de regionale omgevingsdienst waar het jaren geleden eveneens een puinhoop was.

Bezorgd

Er moest anders gewerkt worden, de mensen van het archief moesten de gemeente als hun klant gaan zien. Voorbeeldje? RHCe-baas Noppen: ,,Een gemeente waarbij stukken werden uitgeprint om ze vervolgens op papier te kunnen opslaan. Papier dat vervolgens door het RHCe weer gedigitaliseerd moet worden.” Van enkele medewerkers is afscheid genomen, de openingstijden zijn ingekort. Dat ging niet zonder slag of stoot. Heemkundekringen in regio reageerden bezorgd. Noppen belooft ze van dienst te blijven, al is voor persoonlijke hulp minder tijd.

Duur

Volgens de bestuurder en de directeur schrijft het RHCe inmiddels zwarte cijfers, is het ziekteverzuim gedaald van twaalf naar een half procent en hoeven gemeenten de komende jaren niet meer te gaan betalen. Al blijft het in 1999 voor dik zeventien miljoen gulden gebouwde pand aan de Raiffeisenstraat in het centrum van Eindhoven een duur onderkomen voor het archief. De in de Metropoolregio Eindhoven samenwerkende gemeenten hebben onlangs besloten om de komende jaren van het archief gebruik te maken. Al kunnen gemeenten zelf besluiten daarvan af te wijken. Eerder waren er plannen om het archief los te koppelen van de MRE. Of dat ook gebeurt, wordt mogelijk volgend jaar beslist.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven