Volledig scherm
© Shutterstock

Het is vijf voor twaalf voor de koekoek

EINDHOVEN - Nog even en dan klinkt zijn roep nog slechts uit de klok aan oma's muur. Het is vijf voor twaalf voor de koekoek. Wat is er aan de hand?

Het gaat slecht met de koekoek, de vogel wiens roep iedereen kent, maar die zich zelden laat zien. Naar schatting leggen in heel Nederland nog zevenduizend koekoeksvrouwtjes hun ei. En dat worden er elk jaar minder. Vooral in De Kempen en De Peel valt het stil.

Roep
Maar de koekoek hoort bij Nederland. De kenmerkende roep van het mannetje klinkt al eeuwen lang in moerassen en struiken. Maar het wordt steeds stiller op het platteland. Zo halveerde het aantal broedende koekoeken rond het Beuven bij Someren, meldt Jos van Santen van Vogelwerkgroep De Peel. „In de periode 2002-2006 telden we vier koekoek-gebieden. Daar waren er bij de laatste telling in 2014 nog twee van over. Dat is weinig voor dat gebied.” Een overzichtskaart van Sovon laat ook in De Kempen een diep rood gebied zien.

Jaar van de koekoek
Hoe dat komt willen ze ook graag weten bij Vogelbescherming Nederland en Sovon Vogelonderzoek. Ze zien steeds minder koekoeken, maar krijgen het lek vooralsnog niet boven. Reden om 2017 te benoemen als 'Jaar van de koekoek'. Henk Sierdsema van Sovon Vogelonderzoek: "De koekoek is een insecteneter, net als de vogels in wiens nest hij zijn ei legt. Het lijkt er op dat deze waardvogels het ook zwaar hebben. Kijk naar de veldleeuwerik. Die is zo goed als verdwenen. Zeker in gebieden waar veel intensieve landbouw is. Daar worden meer bestrijdingsmiddelen gebruikt en dat betekent weer dat er minder insecten zijn. De koekoek is dus een graadmeter voor de kwaliteit van de leefomgeving."

Klimaatverandering
Meten is weten benadrukt Sierdsema. Misschien ligt de oorzaak niet op het Nederlandse platteland. De koekoek is een trekvogel die overwintert in Afrika. Als hij in april terug komt kan het zijn dat hij de hond in de pot vindt. Want wellicht gooit de klimaatverandering roet in het eten.

"Als de waardvogels eerder met broeden beginnen omdat het sneller warm is, komt de koekoek gewoon te laat. Ook dat moet eens goed uitgezocht worden." Sierdsema hoopt dat de zoektocht aanknopingspunten oplevert. „Dan kunnen we op zoek naar een oplossing.”

Lees het hele artikel dinsdag in het ED of in de digitale krant.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Eindhoven