Volledig scherm
Jan van Hest maakt binnenkort deel uit van het genootschap van topwetenschappers KNAW. © FotoMeulenhof

Hoogleraar TU/e: 'Geef vrije onderzoek ruimte'

EINDHOVEN - Na de zomer maakt Nuenenaar Jan van Hest (50), hoogleraar bio-organische chemie aan de TU/e, deel uit van het genootschap van topwetenschappers van de KNAW. Van Hest pleit voor meer vrijheid voor de wetenschap. ,,Niet alleen voor de economie maar voor de ontwikkeling van de hele maatschappij is wetenschap van belang."

Alleen uitmuntende geleerden valt de eer te beurt om gevraagd te worden voor het leven lang zitting te nemen in de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Opgericht in 1808 door niemand minder dan Lodewijk Napoleon. Maar wie denkt dat de leden niet midden in de huidige maatschappij staan, heeft het mis. Van Hest is mede-oprichter van vier slimme start-ups in de medische wereld en heeft 17 patenten deels of geheel op zijn naam staan.

Hij houdt kantoor op de TU/e campus in gebouw Helix waar de gangen ook in de meivakantie druk bevolkt zijn door studenten uit alle delen van de wereld. Precies zoals Van Hest het graag ziet. ,,Dat is het leuke van ons werk. Jonge enthousiaste medewerkers die uitnodigen tot samenwerken." Maar Van Hest merkt op dat deze jonge en andere onderzoekers vaker in hun vrije onderzoek worden beknot. ,,In Nederland hebben we niet te klagen over geld dat voor onderzoek beschikbaar is. De verdeling daarvan is thematisch vastgelegd en er is een kleiner deel beschikbaar voor vrij onderzoek. Er zijn veel randvoorwaarden waaronder onderzoekers moeten werken. Strikte afspraken die passen binnen financiële kaders en het onderzoek moet op voorhand nuttig en toepasbaar zijn. De overheid moet niet te veel sturen in het vrije nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek en mensen de ruimte geven dingen te laten onderzoeken die nog niet bekend zijn. Daar komen nieuwe ideeën en kennisopbouw uit voort."

Oogziekten

De plek daarvoor is bij uitstek de universiteit vindt Van Hest. ,,Het gaat om vrije, onafhankelijke kennisontwikkeling. Dat wij mensen hiervoor opleiden, wordt nog wel eens vergeten. Het is belangrijker dat je mensen goed opleidt tot onderzoeker en creatief denker die oplossingsgericht kunnen werken bij hun latere werkgever, dan dat je zoveel aanvragen van patenten op je naam hebt."

Behalve studenten leren onderzoeken, houdt Van Hest zich bezig met het ontwikkelen van kunstmatige cellen en nanomedicijnen. Hij ontwikkelt samen met zijn onderzoeksgroep slimme materialen - nanocapsules - op basis van polymeren die een medicijn bevatten en dit kunnen vervoeren naar specifieke plekken in het lichaam. Zo wordt onderzocht of tumoren lokaal aangepakt kunnen worden.

Van Hest: ,,Wij ontwikkelen niet de geneesmiddelen maar wij zorgen voor de slimme transportmiddelen. Bijvoorbeeld bij de behandeling van oogziekten krijgt de patiënt nu maandelijks een spuit in het oog. Wij proberen een patiëntvriendelijker manier te maken."

Daarvoor gaat Van Hest samenwerkingen aan. Met apothekers, chirurgen, academische ziekenhuizen, nationaal en internationaal en met farmaceutische bedrijven. ,,We proberen met universitaire ziekenhuizen Amsterdam, Nijmegen en Utrecht vaccins te ontwikkelen die kinkhoest en longontsteking beter aanpakken en die je kunt inhaleren in plaats van injecteren. Het is interessant om te horen van bedrijven of zij denken dat iets wel of niet kan. "

,,Aan de ene kant moet je als onderzoeker heel fundamenteel kijken en aan de andere kant moet het wel toepasbaar zijn. Mijn vakgebied bestaat zo'n veertig jaar en men verwacht soms wel dat wij binnen vijf jaar 'het' kunnen oplossen. Maar soms is de uitkomst van een onderzoek anders. Komt iets toevallig tot stand. Geluk moet je hebben en soms kun je het afdwingen."

In samenwerking met indebuurt Eindhoven

Poll

Welke PSV-nieuwkomer maakte tot nu toe de meeste indruk?

Welke PSV-nieuwkomer maakte tot nu toe de meeste indruk?

  • Armindo Bruma (6%)
  • Timo Baumgartl (49%)
  • Olivier Boscagli (1%)
  • Kostas Mitroglou (16%)
  • Ritsu Doan (28%)
8819 stemmen