Volledig scherm

Kan Zuidoost-Brabant zelfvoorzienend en energieneutraal worden?

EINDHOVEN - Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de regio in 2050 geen fossiele brandstoffen meer nodig heeft en zelf voor honderd procent voor zijn energie zorgt? Dat vraagt om plannen, maar ook om werk aan de winkel. 

De maatregelen zullen ingrijpend zijn. Om alle 100.000 woningen in Eindhoven van elektriciteit te voorzien, zouden er maar liefst 500 voetbalvelden met zonnecollectoren nodig zijn. En de regio is groter dan alleen Eindhoven. 

Behalve 750.000 inwoners telt Zuidoost-Brabant ook talloze bedrijven, groot en klein. Bevolking en bedrijfsleven gebruiken bovendien samen niet alleen elektriciteit, maar ook andere vormen van energie. Nu haalt Zuidoost-Brabant 99 procent van alle energie buiten de regio. 

Zelfvoorzienend en energie-neutraal
Dat laatste moet anders, vindt de Metropool Regio Eindhoven (MRE) en de gemeenten die daarbij zijn aangesloten. De regio heeft niet alleen de opdracht aanvaard over 33 jaar zelfvoorzienend te zijn. De gemeenten willen tegelijk ook de eerste energieneutrale regio van het land worden. Daarvoor kunnen echter geen honderden of misschien wel duizenden voetbalvelden met zonnecollectoren aangelegd worden. 

Op een inspiratiekaart van de regio is alvast een aanzet gegeven. Die moet leiden tot een Deltaplan voor energie. De snelwegen moeten een rol krijgen. In het asfalt, de geluidsschermen en de vangrails moeten mogelijkheden komen om energie op te wekken en op te slaan. De wegen liggen er toch al. Iets dergelijks kan ook met het spoor. In steden en dorpen moet meer en sneller werk gemaakt worden van zonnepanelen op daken. 

Aardwarmte
De oostkant van de regio, met Helmond en de Peel, kent een groot reservoir aan aardwarmte, dat diep in de grond zit. Dat moet veel beter benut worden. Ook moeten er mogelijkheden komen, zodat die energiebron makkelijker gebruikt kan worden door de andere kant van Zuidoost-Brabant.

Een dergelijk reservoir zit ook over de grens, aan de noordkant van België. Onderzocht moet worden of dat dat wellicht doorloopt tot aan Bergeijk. 

Waar de regio zeker aan moet wennen is dat er meer windmolens komen. De MRE spreekt nu nog van 'zoeklocaties'. Die liggen in de Kempen, bij de Beerzen, in de omgeving van Someren-Eind en ten noorden van de Helmondse wijk Dierdonk. 

Debat
Donderdag gaan bestuurders in Geldrop in debat over het energievraagstuk. Ze doen dat op initiatief van de wethouders Paul van Liempd (Waalre) en Mathijs Kuijken (Bergeijk). De eerste  is regionaal verantwoordelijk voor energie, de tweede voor ruimtelijk beleid. 

Het belangrijkste is dat iedereen de urgentie van het programma onderschrijft, geeft Van Liempd aan. "De opgave is zwaar, maar geen onbegonnen werk. Wat wel moet, is de ruimte dié we beschikbaar hebben, ook benutten. Anders halen we het niet." Zo is hij er voorstander van dat er regelgeving komt die zonnepanelen op nieuwbouw verplicht stelt. 

Mooi of lelijk?
Ook het platteland ontkomt niet aan veranderingen. Er moet garen op de klos komen. "Je komt niet verder als je het buitengebied op slot zet", vindt hij. "Daar moeten we het met de provincie over hebben." De discussie of windmolenparken mooi of lelijk zijn, is voor hem geen discussie. "De vraag is niet óf, maar waar en wanneer. Er is geen keuze,  want we hebben een probleem met energie op deze wereld en daar moeten we iets mee. Dat vraagt van iedereen iets." 

De omvang van de opdracht moet niemand afschrikken, meent Van Liempd. "Ontwikkelingen zijn gaande. Misschien zijn windmolens over 25 jaar helemaal uit, omdat er een alternatief is. En mensen kunnen meeprofiteren, omdat er ook voordelen zijn. Maar je kunt het je niet veroorloven nu niets te doen." 

In samenwerking met indebuurt Eindhoven