Volledig scherm
Varkens in een zeugenstal. Foto ter illustratie. © René Manders/Foto Meulenhof

Sanering varkenshouderij: mogelijk miljoen dieren minder door opkoop rechten

EINDHOVEN/DEN HAAG - Het kabinet gaat in onder meer Oost-Brabant en Noord-Limburg dierenrechten van stoppende varkensboeren opkopen om zo het aantal varkens te verminderen. Daarvoor is een budget van 120 miljoen euro beschikbaar.

Ook is er 60 miljoen gereserveerd voor verduurzaming en innovatie. Dat is de globale eerste invulling van het plan om tot de 'warme sanering van de varkenshouderij' te komen die vorig jaar in het regeerakkoord al werd aangekondigd. De laatste 20 miljoen van de daarvoor beschikbare 200 miljoen gaat naar de voorbereiding en uitvoering van het maatregelenpakket. Inmiddels heeft landbouwminister Carola Schouten (ChristenUnie) daarover eerste afspraken gemaakt met partijen uit de sector, gemeenten en provincies.

Groeiende roep

'Vanuit de samenleving is er een groeiende roep om het leefklimaat rondom veehouderijbedrijven te verbeteren', schrijft Schouten in een brief aan de Tweede Kamer. 'Met name geuroverlast door varkenshouderijen zorgt voor aantasting van het leefklimaat, maatschappelijke onrust en daarmee een negatieve waardering van een sector waar bedrijven zich inzetten om het goed te doen.'

Hoe en waar de 120 miljoen euro voor sanering precies wordt ingezet, wordt de komende maanden verder uitgewerkt. Zo is het nog de vraag in welke gevallen de rechten van stoppende boeren precies door het Rijk worden opgekocht. Ook blijkt uit de huidige afspraken nog niet hoe het kabinet omgaat met situaties waarbij de overlast door de concentratie varkensbedrijven groot is, maar er geen boeren willen stoppen. 

Oost-Brabant

Bedrijven die in aanmerking komen voor sanering, zijn 'varkensbedrijven met een geurimpact op omwonenden in de concentratiegebieden Zuid en Oost van de meststoffenwet', zo schrijft Schouten aan de Tweede Kamer. Daarbij behelst het gebied Zuid het midden en oosten van Brabant en het noorden van Limburg; in die regio wonen 7,5 miljoen van de ongeveer 12,5 miljoen varkens in Nederland. Het gebied Oost, met een kleine 3 miljoen varkens, omvat grote delen van Gelderland en Overijssel. De verwachting is dus dat een substantieel deel van de sanering in Oost-Brabant en Noord-Limburg plaatsvindt.

Met hoeveel varkens het kabinet de veestapel wil verminderen, staat nog niet op papier. De dierenrechten kosten momenteel in de regio Zuid nu zo'n 120 euro per varken. In de regio Oost zijn ze bijna twee keer zo goedkoop. Voor 120 miljoen euro zou een verkleining van de veestapel met zeker 1 miljoen varkens dus voor de hand liggen. Bij een bedrijfsbeëindiging moet er echter veel meer gebeuren dan alleen het opkopen van dierenrechten. Het kabinet zet bijvoorbeeld ook in op begeleiding van de stoppende boeren en maatregelen om vrijkomende stallen te slopen of herbestemmen. Daarvoor wordt echter ook een bijdrage van andere betrokken partijen verwacht. Dat maakt de precieze krimp van het aantal varkens nog onzeker.

Nieuwe stallen

Met de 60 miljoen voor verduurzaming en innovatie wil het Rijk investeren in nieuwe stallen en systemen die de uitstoot en overlast verminderen. Daarvan is 40 miljoen voor de varkenshouderij beschikbaar. Ook voor de pluimveesector (15 miljoen) en de geitenhouderij (5 miljoen) is budget. Partijen uit de varkenssector, verenigd in de coalitie Vitalisering Varkenshouderij, steken de komende jaren zelf ook minimaal 40 miljoen in de ontwikkeling van een varkensstal van de toekomst. Ook de innovatieplannen worden de komende maanden verder uitgewerkt. Een concretere invulling van de plannen met de varkenshouderij wordt begin volgend jaar verwacht.

  1. Bewoner Woenselse Poort krijgt 4,5 jaar cel en tbs na woningoverval en poging tot verkrachting van 94-jarige vrouw in Eindhoven

    Bewoner Woenselse Poort krijgt 4,5 jaar cel en tbs na woningover­val en poging tot verkrach­ting van 94-jarige vrouw in Eindhoven

    EINDHOVEN - Mohammed N. (42) uit Hoogeveen is dinsdag in hoger beroep veroordeeld tot een gevangenisstraf van 4,5 jaar en tbs met dwangverpleging voor het beroven en aanranden van een 94-jarige vrouw in Eindhoven. Dat gebeurde in maart in 2015. Diezelfde dag mishandelde hij twee mannen. De rechtbank Oost-Brabant legde de man eerder, in februari 2016, zes jaar gevangenisstraf op.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven