Volledig scherm
Wim Michiels en Summa-student Coen Peulen © John Walraven

Studenten Summa Eindhoven maken prachtboek over oorlog

BEVRIJDING 75 JAAREINDHOVEN - Studenten van het Summa College in Eindhoven interviewden stadgenoten die de Tweede Wereldoorlog meemaakten. Het leverde een prachtboek vol indrukwekkende verhalen op.

,,De schade was enorm. Ons huis was zwaar beschadigd. Maar vooral ons gezin kreeg mentaal flinke klappen. Mijn broertje van vijf jaar heeft het niet overleefd. Hij is levend verbrand door de fosforbommen. (...) Zelf ben ik achterover in de fosfor gevallen waardoor mijn benen ernstig waren verbrand.”

Gratis

De Eindhovense Mia was twaalf jaar toen de Tweede Wereldoorlog begon, in 1940. Ze is een van de 25 geïnterviewden in het boek ‘Ooggetuigen vertellen.’ De verhalen zijn geschreven door eerstejaars MBO-studenten van de opleiding tot sociaal-maatschappelijk dienstverlener. Het boek is in opdracht van de gemeente Eindhoven tot stand gekomen en wordt gratis verspreid onder alle scholen in het basis- en voortgezet onderwijs. Het gaat ook naar alle vestigingen van Vitalis en de Archipel.

Mia doet in het boek haar verhaal over het Britse Sinterklaasbombardement op Eindhoven, op 6 december 1942. Ze had enorme fosforblaren op haar benen en werd daarmee naar het toenmalige ziekenhuis aan de Aalsterweg gebracht. Pijn voelde ze niet aan haar benen, vreemd genoeg. Na een tijdje kwam er een dokter naar Mia kijken. Zijn naam - dokter Van der Loo - is Mia nooit vergeten en wat hij zei ook niet. ,,Oh mijn God, wat krijgen wij nou toch binnen?”

Quote

Ik was er als eerste en trof iets aan wat ik in mijn leven niet meer zou vergeten. De piloot was totaal verkoold.

Frans Bouwman, Ooggetuige neerstortende bommenwerper.

Mia werd in het Sint Joseph-ziekenhuis op een bed gelegd, dat door de fosfor spontaan in brand vloog. De artsen wisten niet goed hoe ze de fosforbrandwonden moesten behandelen en belden om raad naar - nota bene - de Duitse bezetters van het Eindhovense vliegveld. De Duitsers adviseerden Mia in deca-water te leggen, ,,dan zou de brand eruit trekken.”

Het is de onervaren interviewers van het Summa College uitstekend gelukt dit soort indrukwekkende verhalen, met oog voor sprekende details, op papier te krijgen. De verhalen zijn zonder opsmuk opgeschreven en komen daardoor des te beter binnen.

Bommenwerper

Volledig scherm
Dorah en studente Zoë de Haan. © Jan Le Pair

Neem het relaas van Dora, die met haar moeder tijdens een bombardement beschutting zocht bij een muur van een juwelier. Of van Wim Michiels, die onder gelijke omstandigheden bijna hetzelfde deed maar dan tegen de muur van een Philips-fabriek. Of van Frans Bouwman van de Aalsterweg in Eindhoven, die twaalf was toen de oorlog begon en in 1943 een Britse bommenwerper zag neerstorten.

,,Als zoiets tijdens de oorlog gebeurde, ging ik er onmiddellijk met de fiets naartoe om te kijken hoe het eruit zag. Maar ik moest vlug zijn want de Duitsers kwamen ook op die bommenwerper af. Ik was er als eerste en trof iets aan wat ik in mijn leven niet meer zou vergeten. De piloot was totaal verkoold.”

Bouwman en anderen zorgden ervoor dat de Britse piloot - met op het naamplaatje om zijn nek ‘Les Knight’ - fatsoenlijk werd begraven. Een Duitse militair was daarbij en toonde respect. ,,Dit voorval is me eigenlijk mijn hele leven bijgebleven", vertelt Bouwman.

Ook minder gruwelijke verhalen, over het leven van alledag in de oorlog, hebben een plek gevonden in het boek. Mevrouw Van der Vorst uit Strijp, vertelt hoe het bij haar thuis ging met eten en drinken.  ,,Vroeger gingen we vaak naar de kruidenier om eten te halen. Ik weet nog dat we altijd uren in de rij moesten staan voor we aan de beurt waren. Mijn moeder stond dan het eerste in de rij. Later wisselden we elkaar af zodat mijn moeder kon gaan zitten, ik had nog jonge benen. Heel soms kon mijn vader in Nuenen bij de boer melk halen. Soms waren er appels beschikbaar. Mijn moeder maakte van die appels altijd appelmoes. Dus in de ochtend en avond aten we vaak boterhammen met appelmoes want er was niks anders."

Medelijden

Wonderbaarlijk aan het verhaal van mevrouw Van der Vorst is dat er in haar gezin ruimte werd gemaakt voor een onderduiker, een achttienjarige Britse militair die in Frankrijk zoveel oorlogsgruwelen had meegemaakt dat hij niet meer verder durfde te vechten. Feitelijk deserteerde de Brit dus, maar moeder Van der Vorst had medelijden met hem. Hij kreeg kleren van de achttienjarige broer van mevrouw Van der Vorst en bleef enkele maanden in het gezin, totdat hij werd verraden en door het Britse leger werd meegenomen. De jonge soldaat overleefde de oorlog, en hij heette Danny.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven