Volledig scherm
Alexander Pechtold. © ANP

'TU's niet straffen maar belonen voor succes' zegt Pechtold (D66) in Eindhoven

EINDHOVEN - Technische universiteiten zoals die in Eindhoven moeten niet gestraft maar beloond worden om hun succes. Ze moeten niet slechter maar beter bereikbaar worden. Dat zei Alexander Pechtold (D66) maandagmiddag bij de opening van het academisch jaar op de TU Eindhoven.

Pechtold maakte de 'beloning' niet concreet. Of er extra geld beschikbaar komt onder het nieuwe kabinet is onduidelijk. Zonder dat geld kan rector magnificus Frank Baaijens vanaf 2018 minder studenten toelaten op vier opleidingen verlagen: technische informatica, biomedische technologie, technische bedrijfskunde en industrieel ontwerp. De rijksgelden zijn volgens de TU/e onvoldoende om de enorme groei aan nieuwe studenten aan te kunnen. De TU/e kent een verdubbeling van het aantal bachelorstudenten in zeven jaar. Ook nu weer sloot de rector niet uit dat er nog meer studierichtingen een zogenaamde numerus fixus krijgen. Eerder werden daarvoor elektrotechniek, werktuigbouwkunde, natuurkunde en bouwkunde genoemd.

Baaijens had nog een paar nieuwtjes. Zo heeft de TU/e een diversiteitsmanager aangesteld in de persoon van professor Eva Demerouti. Zij moet ervoor gaan zorgen dat er meer vrouwen en buitenlanders toetreden tot de staf. Die moet net zo 'gemengd' wordt als de studentenpopulatie.

Op de TU/e neemt het aantal vrouwen en buitenlandse studenten toe, terwijl de samenstelling van de staf daarbij achterblijft, zei rector Baaijens maandagmiddag in een bomvol Auditorium van de TU/e. "Dat oplossen is niet alleen een kwestie van cijfers. Het gaat om houding. We moeten een cultuur scheppen die appelleert aan allen en die de waarde van diversiteit erkent", aldus Baaijen. Demerouti werkt al bij de faculteit Industrial Engineering & Innovation Sciences.

Jonge Akademie

Nieuw is bovendien de start van The Young Academy of Engineering Eindhoven. Twee jonge topwetenschappers, dr. Patricia Dankers (biomedische technologie) en prof. Johan van Leeuwaarden (wiskunde) gaan die afdeling van de landelijke Jonge Akademie leiden. Beide zijn ook lid van dat landelijke platform voor veelbelovende jonge wetenschappers; Dankers is er ook bestuurslid. De Jonge Akademie is een onderdeel van de Koninklijke Nederlands Academie van Wetenschappen. Die topclub voor jonge wetenschappers is volgens Baaijens belangrijk om te werken aan 'wetenschappelijk leiderschap'.

In zijn toespraak kondigde Baaijens de start aan van de Innovation Space in het Gaslab-gebouw, volgende week. Daar kunnen studenten in multidisciplinaire teams werken aan uitdagingen uit de 'echte wereld', aldus de rector over twee van zijn stokpaardjes: het samenwerken van faculteiten in onderzoeksprojecten, vooral ook bij de aanpak van sociale problemen. Daarom was het ook niet vreemd dat de verdere sprekers prijzen winnende stafvertegenwoordigers van zulke veelbelovende projecten waren: Tessie Hartjes van Lightyear, de zelf opladende elektrische auto, Daniël Lakens die multidisclipinair onderzoek naar oude studies doet, en Tom de Greef van biomedische technologie.

Volledig scherm
Victor Mids van Mindf*ck opende het academisch jaar met enkele trucs.

Investeringen

Ook herhaalde Baaijens nog maar eens dat Nederland achterloopt bij de overheidsinvesteringen in fundamenteel onderzoek in wetenschap en technologie. Waar in Duitsland bijvoorbeeld 60 procent van de uitgaven voor publieke research en ontwikkeling daarheen gaat, is dat percentage in Nederland slechts 39 procent en dalend, aldus Baaijens. "Als de regering serieus bezig wil zijn met het oplossen van problemen voorbij de vierjarige electorale horizon, dan hebben we een significante groei van investeringen in publieke research en ontwikkeling in wetenschap en technologie nodig", benadrukte Baaijens.

D66-kopstuk Pechtold had zich losgerukt uit de Haagse formatievergaderingen om te speechen tijdens de opening van het academisch jaar in Eindhoven. Hij grapte op die manier het breken van het Belgisch record dichterbij te willen brengen. Wie een inkijkje in de onderwijsonderhandelingen tijdens de formatie had verwacht, kwam bedrogen uit. Pechtold hield het op een algemeen verhaal over het belang van wetenschappelijk technisch onderwijs bij de oplossing van wereldproblemen.

Geen bedragen

Pechtold zei na afloop desgevraagd geen bedragen te kunnen noemen. "Dan gaat het mis in de formatie. Maar de 4 partijen dragen het onderwijs een warm hart toe. Al zal het waarschijnlijk minder zijn dan de universiteiten willen. We hebben ook minder te besteden dan we dachten en er zijn meer wensen. Maar ik hoop dat we universitair onderwijs en vooral ook onderzoek ruimte kunnen geven." Of de studentenstops van de baan gaan onder het nieuwe kabinet? Zover gaat Pechtold niet meteen: "Het is aan de nieuwe minister om dat met de universiteiten te regelen. We moeten daarbij verder vooruitkijken naar de studenten die we nodig hebben."

De jaarlijkse prijzen voor de beste docenten (nominatie door studenten) gingen naar Ivo Roghair (bachelor) en Yvonne de Kort (masters). 

In samenwerking met indebuurt Eindhoven