Volledig scherm
Op de website parallel.co.uk/netherlands/ (hier het centrum van Eindhoven) wordt met kleuren aangegeven hoe oud de bebouwing ongeveer is.

Via leuke speeltuin (met foutjes) ontdekken wanneer je huis gebouwd is

EINDHOVEN - Altijd al willen weten in welk jaar je eigen woning gebouwd is? Het kan sinds kort op een flitsende site waarop alle panden in Nederland als kleurige 3D blokken worden weergegeven. Maar hoe accuraat is het eigenlijk?

Volledig scherm
Op de website parallel.co.uk/netherlands/ (hier Helmond) wordt met kleuren aangegeven hoe oud de bebouwing ongeveer is. © parallel.co

In een oogopslag maakt de site duidelijk hoe steden en dorpen zich door de jaren heen ontwikkeld hebben. Oranje blokken representeren bijvoorbeeld panden uit de jaren 30 en gele staan voor panden die in de jaren na de oorlog werden gebouwd. Ook de hoogte van gebouwen wordt in verhouding weergegeven. Wie met de muis over de verschillende blokken beweegt, krijgt een exacter bouwjaar te zien. Wel valt meteen op dat veel data niet kloppen.

De site is een initiatief van het Britse bedrijf Parallel, gespecialiseerd in het weergeven van data in 3D-plattegronden. Parallel maakt in eigen land plattegronden waarin data over bijvoorbeeld luchtvervuiling, verkiezingsuitslagen en levensverwachtingen zijn verwerkt.

Parallel maakt voor de site gebruik van gegevens verzameld door de Technische Universiteit van Delft. Ook de universiteit heeft een kaart gemaakt waarop iedereen basisinformatie over panden in Nederland kan vinden. Volgens Balázs Dukai van de TU overigens niet met het doel om de historische ontwikkeling van steden in kaart te brengen. ,,Dat is iets wat Parallel er nu zelf uitgelicht heeft. Als TU werken we veel samen met bedrijven en instanties en we merkten dat er behoefte was aan een handig overzicht met de belangrijkste gegevens over gebouwen", aldus Dukai.

10 miljoen gebouwen

Met de gegevens uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG-register) zijn door Parallel inmiddels ongeveer 10 miljoen gebouwen in kaart gebracht en gerangschikt in bouwperiodes. Een snelle blik op de site laat zien dat er echter nog het een en ander schort aan de informatie, zo ziet ook de Eindhovense historicus Bauke Hüsken. In Eindhoven is hij al jaren bezig met een inventarisatie van de bebouwing in de binnenstad. Pand voor pand probeert hij zo nauwkeurig mogelijk te achterhalen in welk jaar ze gebouwd zijn. Aan de dateringen van de nieuwe site moet volgens Hüsken niet te veel waarde worden gehecht. ,,In wijken zoals Woensel en Gestel klopt het vrij aardig, maar in bijvoorbeeld de binnenstad is bijna de helft van de panden te oud of juist te jong gedateerd. Het valt mij op dat bij veel panden het jaar van de meest recente verbouwing als bouwjaar wordt genoemd. Soms krijgt een groot complex één bouwjaar terwijl het in verschillende fases is gebouwd. Ook de verfijning ontbreekt vaak."

Hüsken noemt een aantal voorbeelden. ,,Bij het Eindhovense station staat 1900 als bouwjaar terwijl het pas in 1956 gebouwd is. Vermoedelijk bedoelen ze hier het bouwjaar van het vorige (inmiddels gesloopte) station. Al is de datering dan nog steeds niet erg nauwkeurig, want dat werd in 1913 gebouwd." Een ander voorbeeld volgens Hüsken is de Lichttoren. ,,Het hele complex heeft als datering 2009 maar de Lichttoren zelf werd in 1911 en 1921 in twee fases gebouwd. In 2009 is er nog wel een nieuw stuk aangebouwd."

Dat de data vaak niet kloppen is volgens Hüsken overigens niet zo gek. ,,Wat ik doe is arbeidsintensief handwerk. Voor deze site is het onderzoek waarschijnlijk geautomatiseerd. Wat niet wegneemt dat het een leuke site is. Het geeft een aardig beeld van de manier waarop de stad door de jaren heen gegroeid is. Met name in de oude stadskern moeten de uitkomsten met een korreltje zout worden genomen."

Volgens Dukai maakt de Universiteit in Delft gebruik van bestaande gegevens uit het Nederlandse kadaster. ,,Wij hebben daar geen invloed op want gemeenten zijn verantwoordelijk voor de juistheid van deze data. Onze 3D-BAG is vooralsnog meer een soort speeltuin die constant in ontwikkeling is en waar partijen zoals Parallel gebruik van kunnen maken. Als we foute data tegenkomen, proberen we dat te melden bij het kadaster.”

In samenwerking met indebuurt Eindhoven