Volledig scherm
Rabun Toprak met zijn hond Pasa. Foto René Manders/fotomeulenhof © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Vier keer een nieuwe lever

EINDHOVEN - Orgaandonoren hebben het leven van Rabun Toprak gered. De Eindhovenaar van Turks-Koerdische afkomst is inmiddels een warm pleitbezorger voor het donorschap. Vooral in zijn eigen geloofskring.

De eerste 24 jaar van zijn leven verliepen zonder rimpeling. Maar in de laatste twee ging Rabun Toprak (nu 26) uit Eindhoven door een diep dal en scheerde rakelings langs de afgrond van de dood. Hij is in elk geval de enige Nederlander die vier maal in één jaar een levertransplantatie onderging. 

Drie keer ging het mis, hij was al opgegeven door zijn artsen en was stervende. Maar een vierde transplantatie redde zijn leven. Nu heeft Rabun, van Turks-Koerdische afkomst, een missie: zijn omgeving en familie overtuigen van de noodzaak om een codicil te ondertekenen. 

Zijn levergeschiedenis begint in januari 2016. De NS-medewerker Veiligheid en Service is dan een toonbeeld van gezondheid. Hij voetbalt, doet aan bodybuilding, kickboksen en taekwondo. Hij laat foto's zien van zijn vroegere zelf: gespierd, breed.

Lever

Dan wordt hij ziek. Overal ontstekingen en pijn. Een MRI-scan toont aan dat zijn lever ernstig is aangetast. Het lijkt alcoholschade maar Rabun, een moslim, is geheelonthouder. De galwegen in zijn lever blijken verstopt door een aangeboren defect. Alleen een levertransplantatie kan hem redden. 

,,Ik heb het hele circus van screening ondergaan om vast te stellen dat ik fysiek in orde was. Ja dus. Binnen drie weken was er een lever voor mij, van een donor uit Duitsland." Hij gaat in februari onder het mes in het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum.

Alles lijkt goed te gaan.  Maar een paar maanden later wordt hij opnieuw ziek, krijgt dezelfde verschijnselen als eerder. Negentien keer belandt hij in het ziekenhuis. De nieuwe lever blijkt aan hetzelfde euvel te lijden: verstopte galwegen. Rabun is terug bij af, hij komt weer op de wachtlijst.

Op 1 september wordt hij opgeroepen: er is een lever voor hem. Als alle aansluitingen zijn gemaakt blijkt het orgaan niet te werken. Wat de artsen ook proberen, de lever komt niet op gang. Rabun wordt in een kunstmatige coma gehouden die negentien dagen zal duren.

Blixembosch

Het medisch team zet alles op alles om zijn leven te redden. Daar is opnieuw een lever voor nodig, de derde. Die komt er ook, uit België. Maar deze lever blijkt onbruikbaar vanwege een gistinfectie. De meeste artsen geven het gevecht op. De ouders van Rabun, zijn broer en andere familieleden, die dagelijks aan zijn bed zitten, krijgen de waarschuwing dat het fout zal aflopen. ,,Neem maar afscheid", is de boodschap. 

Twee medici leggen zich niet neer bij zijn naderende dood: de transplantatiearts en het hoofd van de intensive care, waar Rabun in coma ligt. Het wonder geschiedt: in Oostenrijk sterft een donor met de juiste bloedgroep. Viermaal is scheepsrecht: deze lever slaat wel aan. Langzaam wordt Rabun uit zijn coma gehaald.  

Er breekt voor hem een lange periode van herstel aan. Maanden verblijft hij in revalidatiecentrum Blixembosch, in de wijk waar zijn ouders wonen. ,,Een heel zware periode", zegt hij. Op een filmpje is te zien hoe hij met hulp van twee fysiotherapeuten uit een rolstoel wordt gehesen en met een kromgetrokken lijf achter een rollator wankelt.  Van de stoere sportman is weinig meer over.

Werk bij NS

Maar hij zet door. Hij werkt inmiddels weer twee dagen per week bij de NS. En hij heeft zich ontwikkeld tot de warmste pleitbezorger voor donatie die maar mogelijk is. ,,Als in Oostenrijk niet een man met een codicil was overleden had ik niet meer geleefd." 

Hij praat in op zijn grote familie, verspreid over Nederland, Duitsland en Engeland. ,,Binnen de Turks-Koerdische gemeenschap is het doneren van organen taboe. Daar wordt niet over gepraat of nagedacht. Dat deed ik zelf ook niet. Als er bij ons iemand overlijdt, gaan ze allemaal janken en klagen. Maar ze denken niet aan wat de dode nog kan betekenen voor anderen." 

Hij vraagt de Dede, de geestelijk leider van de Alawietische geloofsgemeenschap waartoe hij  behoort, of er godsdienstige beletselen zijn tegen het donorschap. Juist niet, zegt die: hoe meer je anderen helpt, hoe beter je zelf terechtkomt. 

Rabun heeft bijna al zijn NS-collega's en vrijwel iedereen in zijn familie zover gekregen dat ze een codicil ondertekenden. In maart trouwde hij. Zijn vrouw tekende niet alleen de trouwakte, maar ook een codicil. ,,Ja, dat moest wel", zegt Rabun. 

In samenwerking met indebuurt Eindhoven

Poll

Welke PSV-nieuwkomer maakte tot nu toe de meeste indruk?

  • Armindo Bruma (6%)
  • Timo Baumgartl (48%)
  • Olivier Boscagli (2%)
  • Kostas Mitroglou (16%)
  • Ritsu Doan (28%)
9457 stemmen