Volledig scherm
Afslag Eindhoven. © foto: Moon Saris

Afslag Eindhoven: Tien jaar tegenwicht aan al die bètazaken

OpinieDe auteur van dit artikel, Rob Schoonen, is kunstredacteur van het ED. Hij denkt dat Afslag Eindhoven kan uitgroeien tot hét theatergezelschap van de stad. Het gezelschap brengt alweer tien jaar theater op bijzondere locaties en 

Zelfs na de begrafenis van Matthijs Rümke, happend in een broodje en zippend aan een watertje, ging het er over: 'Och, zat Het Zuidelijk Toneel nog maar in Eindhoven...' verzuchtten medewerkers van Parktheater Eindhoven en van HZT zelf. Ook regisseur Rümke had het er vaak over na het besluit om naar Tilburg te verhuizen: 'We waren liever niet gegaan, maar hebben het gevoel daar zeer gewenst te zijn'. Laat zich raden wat hij over Eindhoven dacht...

Design

In 2008, na 55 jaar theater in Eindhoven, was het dus einde oefening voor een groot repertoiregezelschap in de stad. Dat deed pijn. Vooral ook omdat even daarvoor de drama-academie Eindhoven eveneens had ingeruild voor Tilburg. Moesten we ons in het vervolg behelpen met alleen design en technologie en al die andere bètazaken? Leuk hoor, maar het zal toch niet?

Maar zie, in datzelfde jaar, laat Afslag Eindhoven voor het eerst van zich horen. Op een voetbalveld nota bene, en daarmee was de toon gezet. Een nieuwe club, met enthousiaste mensen als Yvonne van Beukering en Gerrie Fiers aan het roer; overtuigd om tegenwicht te bieden aan dat technologische waterhoofd.

Lef

Dat getuigde van lef, nog wel meer misschien dan mensen zich realiseren. Want dat eerste decennium van de nieuwe eeuw was een beroerde tijd voor de kunst. Voor een fiks deel toe te schrijven aan de ridicule bezuinigingsoperatie onder leiding van toenmalig staatssecretaris Halbe Zijlstra. Ruim 200 van de 900 miljoen euro moest worden bezuinigd op de cultuurbegroting. Daar hielpen geen 'Mars der Beschaving' of een druk bezochte protestdemonstratie op het Malieveld in Den Haag aan: alle moties werden van tafel geveegd.

Op lokaal niveau was het al niet veel beter. Onderzoeker Geert Boogaard stelde in diezelfde periode koeltjes vast dat Eindhoven dan misschien wel de op één na belangrijkste stedelijke economie van het land mocht zijn, 'op het gebied van kunstsubsidie is dit een dorp'. De stad mag zich dan profileren als designstad, maar ondertussen bezuinigt Eindhoven vooral op kunst en cultuur, zo stelde hij vast.

Subsidie

In dat kille klimaat stond Afslag Eindhoven dus op, en probeerde het kleine gezelschap de lauwe podiumkunsten in de regio weer vlot te trekken. Door bijzondere producties op al even bijzondere locaties te brengen. Zo hebben we intussen op het voetbalveld van RKVV Brabantia in Strijp gestaan, zaten we in een voormalige bedrijfshal bij Piet Hein Eek, in een café in Tongelre en in een duinpan op Terschelling. De subsidiewinden waaien inmiddels weer redelijk gunstig en ronduit positief is dat hard word nagedacht over het spreiden van rijksgelden over regionale sectoren; dat zou het - intussen iets gegroeide - theatergezelschap beslist helpen.

En nu, anno 2018, tien jaar nadien dus, kijk ik uit naar 'Onder het melkwoud' door Afslag Eindhoven, in een weiland bij boer Age in het Genneper Park, wacht ik vol spanning welke wethouder de komende jaren de kar gaat trekken in het Eindhovense en zie ik met warme belangstelling Het Zuidelijk Toneel langskomen in het Parktheater. Intussen is Afslag Eindhoven meer Eindhoven dan HZT ooit was en kan het uitgroeien tot hét theatergezelschap van de stad. Dat is een fijne gedachte bij dit jubileum.