Volledig scherm
Eindhoven werkt sinds vorig jaar met een 'takenlijst' wat betreft hulp in huis. © Getty Images/Ingram Publishing

Beleid huishoudelijke hulp in Eindhoven is niet asociaal

OpinieDe auteur Renate Richters is wethouder zorg en welzijn, jeugdhulp, armoedebestrijding en inburgering in de gemeente Eindhoven. Er is al veel over gesproken en geschreven: het beleid huishoudelijke hulp van de gemeente Eindhoven zou asociaal zijn en kwetsbare inwoners zouden daar de dupe van zijn. Maar is dat wel zo? Richters vindt dat een te eenzijdige weergave van de situatie.

Sinds 2007 organiseert de gemeente de hulp bij het huishouden. Vanaf 2015 heeft het Rijk daarop ruim 30 procent bezuinigd. Alle gemeenten hebben gezocht naar manieren om de huishoudelijke ondersteuning beschikbaar en betaalbaar te houden voor iedereen die dat echt nodig heeft. Bijvoorbeeld 'resultaatfinanciering': de gemeente rekent af op het resultaat, een schoon en leefbaar huis, en niet op basis van het aantal uren.

Hoe werkt dat? Je spreekt bijvoorbeeld af dat de hulp een huis één keer per week stofzuigt. Daarbij spreek je niet af hoelang iemand daarover moet doen. Of het een groot of klein huis is, met vloerbedekking of tegels et cetera, de hulp stofzuigt ongeacht de tijd die dat kost. Dit is de ene keer meer en de andere keer wat minder. We zijn dat gewend als het om de glazenwasser gaat: die betaal je voor het schoonmaken van de ramen. Je spreekt daarbij ook niet af hoelang hij daarover moet doen. Je rekent af op het resultaat: schone ramen.

Takenlijst

Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren vormen van resultaatfinanciering ingevoerd. Bijvoorbeeld Helmond en de Peelgemeenten. Inmiddels zijn hun inwoners heel tevreden en heeft de zorgaanbieder minder administratieve lasten. In Eindhoven loopt het anders: wij zijn pas vorig jaar gestart, omdat de rechter ondertussen had besloten dat het iets anders moest. Sindsdien werken we met een takenlijst. Met zo'n 5000 mensen is een gesprek gevoerd over wat er nodig is om hun huis schoon en leefbaar te houden.

Ruim 300 mensen, zo'n 6 à 7 procent, hebben om verschillende redenen bezwaar gemaakt. Vooropgesteld: de afhandeling van de bezwaren duurt veel te lang. Daar zijn redenen voor, maar daar hebben mensen niets aan. Terecht dat veel mensen daar boos over zijn. Alle bezwaren worden de komende weken goed en zorgvuldig afgehandeld. Er zijn meerdere redenen waarom mensen bezwaar maken: men wil gewoon weten hoeveel uren de hulp heeft, ze het er niet mee eens zijn dat de hulp korter blijft, soms is de kwaliteit niet goed en soms zijn mensen het er niet mee eens dat bepaalde klusjes niet meer worden gedaan.

Laat duidelijk zijn: het schoonmaakwerk moet goed gebeuren volgens de afspraken die zijn gemaakt. Daar spreken wij de zorgaanbieders op aan en dat gaan we controleren met steekproeven. Het klopt dat we alleen de kamers die in gebruik zijn schoonmaken en dat er situaties zijn waarin de hulp minder tijd heeft. Voor 'de grote schoonmaak' vragen we eerst of mensen zelf iemand weten die hen hierbij kan helpen. Als dat niet kan, kijken we hoe we dat toch regelen. Want het doel is en blijft: een schoon huis.

Is ons beleid daarmee minder sociaal of zoals sommigen beweren asociaal? Volgens mij niet. We doen alles om de voorziening voor iedereen beschikbaar te houden. Immers, we hebben veel minder geld en willen iedereen die hulp nodig heeft, kunnen helpen. Dat betekent dat het wat soberder wordt en dat we meer kijken of mensen in het eigen netwerk bereid zijn om te helpen. Maar het mag niet ten koste gaan van de kwaliteit, van wat echt nodig is.

Vorig jaar heeft de rechtbank opnieuw uitspraken gedaan over huishoudelijke hulp. Van verschillende kanten wordt nu geroepen om ons beleid aan te passen: terug naar indicatie op uren! Echter, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het ministerie van VWS en de landsadvocaat adviseren met klem om te wachten tot die uitspraken zijn geanalyseerd. De gemeente Eindhoven volgt dat advies. Ik heb de gemeenteraad toegezegd dat als het nodig is om het beleid aan te passen, we dat zeker gaan doen. Maar dan moeten we wel zeker weten wat mag en kan.

Leefbaar

Helmond en de Peelgemeenten hebben onlangs de minister opgeroepen om snel duidelijkheid te geven. Wordt het afrekenen op uren of krijgen gemeenten de ruimte om op basis van resultaten te werken, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning in feite ook is bedoeld? Ik sluit mij aan bij deze oproep, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is.

En tot die tijd doen we samen met de zorgaanbieders en alle huishoudelijke hulpen onze uiterste best om te doen wat we moeten doen: deze 5000 mensen helpen hun huis schoon en leefbaar te houden!

Renate Richters is wethouder zorg en welzijn, jeugdhulp, armoedebestrijding en inburgering in de gemeente Eindhoven.