Volledig scherm
Belangstellenden op het plein voor het Provinciehuis tijdens het debat in Provinciale Staten van Noord-Brabant over de plannen om de veehouderij sneller te verduurzamen. © ANP

Duurzame veeteelt verder weg door 'historisch' besluit

OPINIEMarco van der Wel is fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren in Provinciale Staten van Noord-Brabant.

Om te vieren dat ze hadden gezorgd voor minder schadelijke stoffen vanuit de veehouderij staken twee SP-mastodonten in het rookhok genoeglijk een sigaret op. Het is tekenend voor het tegenstrijdige nieuwe landbouwbeleid dat door Provinciale Staten is aangenomen. De Partij voor de Dieren stemde tegen. Als we de effecten van de veehouderijsector daadwerkelijk willen aanpakken, moeten we de industrialisering die hieraan ten grondslag ligt juist níet bestendigen.

Het nieuwe beleid moet de veehouderij in Brabant sneller 'duurzaam' maken. Een veehouder mag nu enkel nog uitbreiden als hij binnen zijn 'stalderingsgebied' een andere stal sloopt. Anderzijds mogen stallen nu wel groter worden dan de 1,5 hectare die we in 2010 na het burgerinitiatief Megastallen Nee! hadden afgesproken. Geen krimp van het aantal dieren, maar een krimp van het aantal boeren dus. Grote winnaars zijn nu de megastalondernemers en supermarkten die graag kiloknallers verkopen.

Stallen moeten sneller worden aangepast, maar de stikstofuitstoot blijft veel te groot. En het kleine beetje uitstoot dat we besparen komt niet eens ten goede aan natuur of volksgezondheid. Deze ruimte komt grotendeels weer ten goede aan bedrijvigheid zoals nieuwe industrieterreinen en nieuwe wegen.

Mestfabrieken
Er komt ook ruimte voor ruwweg twee keer zoveel mestfabrieken dan er nu al zijn in Brabant. De angst van veel mensen is daarmee waarheid geworden. De gezondheidsrisico's van deze industriële installaties, die zowel nabij woonwijken als in landelijk gebied verrijzen, zijn nog onbekend.

Nieuwe megamestfabrieken staan op stapel in Oss, Roosendaal en Sterksel, maar niemand heeft ooit een business case gezien. Wie zit te wachten op gedroogde stront uit Brabant? Wel is bekend dat in Brabant voor de komende twaalf jaar dik een half miljard euro aan subsidies voor mestfabrieken beschikbaar is. Hadden we dat geld niet beter kunnen gebruiken om de veehouderij van megastallen te verlossen?

Het op 7 juli aangenomen pakket maatregelen is één groot compromis waarmee we uiteindelijk nog verder van huis zijn. Een beleid van schaalvergroting enerzijds en stalderen en stikstofmaatregelen anderzijds. Meer megastallen en mestfabrieken gecombineerd met meer niet duurzame luchtwassers. Stroomvreters die bakken zwavelzuur gebruiken. De coalitiepartners VVD, SP, D66 en PvdA zullen gedacht hebben 'min maal min is plus' . De uitkomst is een compromis zonder zicht op een structurele oplossing.

Klimaat
De veel te grote stikstofneerslag op de natuur wordt weliswaar wat kleiner, maar de dieren in de stallen hebben het met luchtwassers extra zwaar te verduren. Hun longen verbranden in de zure ammoniaklucht. Bovendien vergroten luchtwassers de kans op stalbranden en verkleinen ze de kans op overleven van een dergelijk drama. Kortom, luchtwassers zijn voor mensen niet goed, voor boeren niet goed, voor het klimaat niet goed, eigenlijk voor helemaal niemand goed.

Een ander deel van het compromis bestaat uit gebieden waar je een iets grotere oude stal moet inleveren om een iets kleinere nieuwe stal te bouwen. Verwacht wordt dat over 30 tot 40 jaar de veestapel in die vijf aangewezen gebieden 10 procent kleiner wordt. In het licht van de vier procent groei in de laatste vijf jaar en de reeds vergunde ruimte voor grotere stallen is dat bijna te verwaarlozen. Daarbij blijft de totale Brabantse veestapel gelijk; de dieren worden alleen meer gespreid. Gedeelde smart is halve smart, zullen we maar zeggen.

Kern probleem
Al decennia lang hebben we te maken met verschraling van de natuur, decimering van de biodiversiteit, vervuiling van de lucht en verslechtering van de waterkwaliteit in veedichte gebieden. In plaats van de barricaden op te gaan voor het oplossen van de kern van het probleem kozen de meeste partijen voor pappen en nathouden met als motto 'beter iets dan niets'.

Alle pogingen om de kern van het probleem - de veel te grote veestapel - aan te pakken, zullen de komende tijd gedoemd zijn te mislukken. We hebben de veehouders tenslotte extra laten investeren en ze verder de kant van schaalvergroting opgedrukt. Wie kan dan nog uitleggen dat ze in hun grotere stallen minder dieren dan voorheen mogen houden? Een 'warme' sanering gaat uiteindelijk nog veel meer tijd en geld kosten. Met het 'historische' besluit van 7 juli is de transitie naar een echt duurzame landbouwsector met decennia vertraagd.

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement