Volledig scherm
De kerncentrale in Tihange. © ANP

Kerncentrale Tihange is een tikkende tijdbom

OPINIE - Frank Wassenberg is Tweede Kamerlid (Partij voor de Dieren) en woont in Geleen, op zo'n 60 km van de kerncentrale in Tihange. Zij is de auteur van dit opiniestuk.

'Blijf thuis! Sluit ramen en deuren. Blijf kalm'. Nog een tip: 'Ga in de kelder zitten!' Het lijken adviezen uit de Koude Oorlog, maar ze komen uit een brochure die de Duitse stad Aken dit jaar onder haar bevolking heeft verspreid. Aken waarschuwt voor een ramp met de kerncentrale in het Belgische Tihange, kort bij de grens met Duitsland en Nederland.

De kerncentrale is oud en krakkemikkig en hangt bij wijze van spreken met touwtjes en plakband aan elkaar. Tientallen storingen hebben zich de afgelopen jaren voorgedaan: er waren duizenden scheurtjes en scheuren tot wel 17 cm lang in de reactorvaten, lekkende lasnaden, een ontplofte transformator, dynamo's die uitvielen.

Incidenten mogen het niet meer heten: de problemen zijn structureel. Maar tot een structurele oplossing komt het niet. De centrale wordt provisorisch opgelapt en mag doordraaien - tot de volgende calamiteit. Er worden alleen pleisters geplakt. De Duitse federaal minister van Milieu Barbara Hendricks noemt de voortdurende herstelwerkzaamheden aan de Tihange-centrale Flickschusterei (broddelwerk).

Ook de Belgische toezichthouder heeft grote twijfels over de veiligheid van de verouderde kerncentrale. Dat blijkt uit twee uitgelekte brieven van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC), die Waalse media eind 2016 publiceerden. In die brieven schetst de algemeen directeur van de FANC een onthutsend en alarmerend beeld van het veiligheidsbeleid in Tihange. Mensen die in de kerncentrale werken, krijgen documenten te zien die ze nooit zouden mogen zien en ze komen op plaatsen waar ze niet zouden mogen komen. Een test van de brandveiligheid in de kerncentrale bij Tihange verliep desastreus. De inspectie verwijt de uitbater Electrabel schaamteloos laks te zijn als het om de veiligheid gaat. Beloofde maatregelen worden volgens de toezichthouder slechts gedeeltelijk doorgevoerd.

Quote

Ook de Belgische toezicht­hou­der heeft grote twijfels over de veiligheid

Frank Wassenberg

Bestuurders in de Euregio maken zich grote zorgen. De burgemeesters van Maastricht, Vaals, Heerlen en Eijsden-Margraten hebben zich uitgesproken tegen het openhouden van Tihange, net als de gemeenteraden van veel Zuid-Limburgse en Duitse gemeenten. Maastricht en Aken voeren juridische procedures tegen de kerncentrale in Tihange.

Nucleaire veiligheid in België is een nationale verantwoordelijkheid. Nederland besluit daar niet over. Maar als het in Tihange een keer echt misgaat, is het geen Belgische aangelegenheid meer: een mogelijke kernramp treft direct grote delen van Limburg en Duitsland.

En omdat zo'n kernramp in de feitelijk afgeschreven centrale niet denkbeeldig is, krijgen Nederlanders die op minder dan 100 kilometer van Tihange wonen jodiumpillen van het ministerie van Volksgezondheid. Maar áls het straks misgaat in Tihange is de vraag niet: heeft iedereen zijn jodiumpillen ingenomen? Dan is de vraag: waarom is niet ingegrepen toen het nog kon? Terwijl we wisten dat het mis kon gaan en zou gaan?

Van de dossierhouder minister Melanie Schultz (Milieu) mag worden verwacht dat zij alles doet wat in haar macht ligt om te voorkomen dat het misgaat.

Quote

Als het een keer echt misgaat is het ook een Nederland­se aangelegen­heid

Frank Wassenberg

Het uitoefenen van internationale druk is een weg die Nederland kan bewandelen. Minister Schultz kan zich gesteund voelen door haar collega's uit Duitsland en Luxemburg. Ook de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen ziet de kerncentrale in Tihange liever vandaag dan morgen de deuren sluiten.

De Tweede Kamer heeft op 23 mei - met 76 tegen 74 stemmen - een motie aangenomen, waarin de minister wordt gevraagd om - samen met haar collega's in Duitsland en Luxemburg - België op te roepen om de kerncentrales in Tihange en Doel te sluiten. De gezondheid van haar burgers is een van de belangrijkste verantwoordelijkheden van de regering. Daar kan de regering niet hard genoeg voor vechten. Daar moeten alle wegen voor bewandeld worden, zelfs als die wegen niet op de eigen wegenkaart van de minister vermeld staan.