Volledig scherm
Een chirurg opereert met behulp van virtual reality. © Gratis

Met een virtueel tripje in therapie tegen vliegangst

opinieSenne Pol is klinisch psycholoog en manager bij de GGzE. Zij schreef dit opiniestuk.

Via verschillende kanalen heeft virtual reality (VR) haar intrede in onze maatschappij gedaan. Door het opzetten van een ietwat vreemde bril waant men zich al snel in een compleet andere wereld. Enthousiastelingen voorspellen dat reizen op termijn overbodig is, want binnen een paar seconden loopt men tussen de piramides van Gizeh. Een stuk veiliger ook.

De laatste jaren krijgt de techniek ook aandacht in de gezondheidszorg. Artsen kunnen virtueel opereren, patiënten krijgen tijdens nare behandelingen rustgevende beelden te zien en in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) kan men cliënten op een gemakkelijke manier met angsten confronteren. Immers, een virtueel tripje in een vliegtuig kan men zo vaak als nodig herhalen. Ook wat prettiger voor de portemonnee. Ziekenhuizen en GGZ-instellingen experimenteren met deze techniek. We moeten eerlijk zijn, de kinderschoenenen worden voorlopig nog aangehouden, maar het is wel een methode met veel potentie.

De GGZ in Eindhoven is één van de partijen die proberen om de techniek vanuit het laboratorium naar de mensen thuis te krijgen. Zeker voor het behandelen van angst hoeft men straks niet meer naar een gebouw van de GGZ, maar kan men vanuit het comfort van de eigen - luie - stoel therapeutisch aan de slag. Dit maakt de wereld van psychische aandoeningen direct een stuk toegankelijker, zeker in gebieden waar men wat verder van een GGZ-instelling woont. Ook mensen die wat minder mobiel zijn kunnen op deze wijze gebruik maken van de GGZ.

De technische wereld is vaak ook een omgeving waar men producten goedkoper kan aanbieden dan via een reguliere winkel. Hopelijk wordt het daarom op termijn ook mogelijk om onze gezondheidszorg op een aantal punten meer betaalbaar te maken. Zorgverzekeraars volgen technische innovaties daarom met veel interesse en stimuleren de ontwikkeling hiervan. Een ander aspect van VR is de fun-factor. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat plezier, lachen en ontspanning het proces van herstellen kan ondersteunen. Veel mensen reageren positief op VR en ervaren het ook als een prettige afwisseling. Met de komst van betaalbare 360 graden camera's - hiermee kan men eigen VR-filmpjes maken - wordt het creëren van een eigen VR-omgeving steeds makkelijker en leuker. Als psycholoog word ik enthousiast van de gedachte dat mensen hun eigen therapeutische filmpjes maken en daarmee de regie in eigen hand nemen bij het herstelproces. Misschien word je als psycholoog steeds meer een begeleider in dit soort processen en veel minder de expert die het hele pad van A tot Z uitstippelt.

Het is tegelijk ook wel een spannende tijd waarin grote technologiebedrijven zich begeven in de gezondheidswereld. Waar de GGZ vaak de grote budgetten mist voor innovaties, worden we soms ingehaald door deze partijen. Een verrassende ontwikkeling die heel erg snel gaat. Misschien krijgt de GGZ in de toekomst een extra rol in het beoordelen van alle gezondheids-apps en adviseert zij mensen bij de juiste keuze. Tegelijk zijn mensen vaak de experts in hun eigen leven en hebben ze ons daarvoor waarschijnlijk steeds minder nodig. Gelukkig merk ik dat techniek heel leuk kan zijn en een mooie aanvulling is, maar dat de behoefte aan de menselijke factor blijft bestaan. Een hele geruststelling voor alle mensen die in de gezondheidszorg hun werk met passie doen.

Kader: meet up over virtual reality

Geïnspireerd op de VPRO Tegenlicht-documentaire All in the game is op woensdag 13 september een Tegenlicht Meet Up 040 in de SingularityU Innovation Hub op Strijp-S. Onderwerp is de plaats van virtual reality en gaming in onze samenleving. Sprekers zijn: Senne Pol, klinisch psycholoog en manager bij de GGzE, en Tim van der Grinten, mede-oprichter van virtual reality-centrum Enversed. De avond wordt gemodereerd door Stan Guldemond. Aanmelden is nodig en kan via deze website.