Volledig scherm
Al zes maanden voeren tienduizenden werknemers van metaalbedrijven actie voor een betere cao. © Frans Paalman

Metaalwerkgevers, kom snel uit die loopgraven!

OpinieDe auteur van dit artikel is Henk van Rees. Hij woont in Oirschot en is out-bestuurder van FNV. Alweer zes maanden sleept het grote cao-conflict in de metaal zich voort. Een sector met 150.000 werknemers. Tienduizenden werknemers - ook in Brabant - hebben intussen vaak meerdere malen gestaakt voor een goede cao. Bij DAF hebben de mensen maar liefst al dertien keer gestaakt. Bij VDL Nedcar heeft men al negen dagen het werk neergelegd. Dit komt in de Nederlandse arbeidsverhoudingen vandaag de dag nog nauwelijks voor.

Aan de lopende band sluiten de vakbonden met andere werkgevers fatsoenlijke nieuwe cao's af. Waarom lukt het niet met de FME, de metaalwerkgeversorganisatie? Zijn de wensen/eisen dan zoveel anders of hoger dan in de andere sectoren? Nee, dat is niet het geval. De bonden willen 3,5 procent loonsverhoging. En een generatiepact - de mogelijkheid voor ouderen om vanaf 61 jaar 80 procent te werken, 90 procent betaald te krijgen en 100 procent pensioen te blijven opbouwen, waarbij de opengevallen plekken ingevuld worden door jongeren met een vast contract. Bij gemeenten is dit bijvoorbeeld al jaren geleden afgesproken. Verder willen de bonden afspraken maken over minder overwerk, verminderen en verbeteren van zware ploegendiensten, inclusief de nachtdiensten. Dat jongeren betaald worden volgens hun functie en niet volgens hun leeftijd. En dat uitzendkrachten na negen maanden een vaste baan krijgen. Hele gewone wensen in een sector, waar de winsten alle records breken met tegelijkertijd een toenemend tekort aan vakmensen, omdat de metaal niet aantrekkelijk genoeg is voor veel jonge mensen.

Recentelijk bezocht ik een grote stakingsbijeenkomst met tweeduizend mensen onder wie veel VDL Nedcar-werknemers. Wat opvalt is dat niemand staat te springen om te staken. Toch staken zij uit volle overtuiging en met grote vastberadenheid. De maat is vol.

Denken

Het zou de metaalwerkgevers, waaronder DAF, de VDL-groep en Scania, toch aan het denken moeten zetten, dat hun medewerkers zo lang en zo vaak staken voor een fatsoenlijke cao. Terwijl ze eigenlijk niets liever willen dan gewoon werken. Uit mijn eigen ervaring als vakbondsbestuurder weet ik dat er dan echt sprake moet zijn van grote onvrede, je onredelijk en ongerechtvaardigd behandeld voelen en je niet gehoord weten.

Mijn boodschap aan de werkgevers is dan ook om de werknemers, die elke dag voor hen sjouwen serieus te nemen en snel een goede cao af te sluiten met de vakbonden in plaats van in december buiten de vakbonden om eenzijdig 2,5 procent loonsverhoging te geven. Als onderhandelaar weet je dat dit olie op het vuur gooien is.

Deze week meldde het Financieel Dagblad, dat ook bij grote productiebedrijven onvrede is over de opstelling van hun FME-onderhandelingsdelegatie, die eraan bijdraagt dat dit arbeidsconflict zo escaleert. Gesuggereerd wordt een vervanging van de onderhandelingsdelegaties.

Het zou de metaalwerkgevers een lief ding waard moeten zijn om dit jaar nog een cao-akkoord af te spreken. Hoe langer dit conflict duurt en de stakingen doorgaan, hoe hoger ook de 'prijs' wordt voor alle partijen. De vakbonden worden dan gedwongen om met steeds betere onderhandelingsafspraken te komen als resultaat van deze langlopende stakingen. De FME zal er steeds meer een prestigeslag van maken om haar gezicht te redden. Het zal vervolgens een hele tijd duren voordat de onderlinge verhoudingen weer genormaliseerd zijn. Het is al de tweede keer achter elkaar dat de vakbonden zich gedwongen voelen om in de metaal naar het stakingswapen te grijpen als laatste drukmiddel bij de cao-onderhandelingen. Dat geeft te denken. Dus snel uit de loopgraven. Metaalwerkgevers, geef je werknemers een fatsoenlijke cao!