Vooral het theatergedeelte in De Enck in Oirschot is zwaar verliesgevend.
Volledig scherm
Vooral het theatergedeelte in De Enck in Oirschot is zwaar verliesgevend. © Jean Pierre Reijnen

Oirschotse verenigingen keren De Enck de rug toe

OpinieDoor te dreigen met faillissement zet het bestuur van De Enck het gemeentebestuur van Oirschot voor het blok. Dat moet de raad niet accepteren. Dat vinden de auteurs van dit artikel: Caspar van Hoek (Dorpsvisie) en Martien Schoenmakers (CDA). Zij zijn beide raadslid in Oirschot en oud-bestuurslid van De Enck. 

Het bestuur van De Enck in Oirschot heeft op 17 mei een plan bij de gemeente ingediend om het sociaal-cultureel centrum toekomstbestendig te maken. In het rapport worden de werkelijke problemen die bij De Enck spelen niet eens benoemd. Er zijn verschillende scenario's uitgewerkt en het enige levensvatbare plan past meer bij een lokale projectontwikkelaar dan bij een sociaal-cultureel centrum.

De geschiedenis begint in 1994. De oude Enck aan de Agnes van Kleefstraat is niet goed te verbouwen en we zien kansen in 1997 om iets nieuws te bouwen bij de Poort, samen met de Rabobank en met de grond in erfpacht van de gemeente. Met name de theatervoorziening was een manco in de oude Enck. Dus bij de nieuwe plannen lag de focus met name op het theater. Een voorziening waar lokale verenigingen en instellingen - zoals de harmonie, dansgroepen, muziekgroepen, toneel, muziekschool, zangverenigingen - behoefte aan hadden.

In 2004 is de nieuwe Enck geopend. Naast de 35 tot 40 professionele voorstellingen per seizoen waren er tot 2014 50 tot 60 amateurvoorstellingen van lokale verenigingen, veelal met meerdere voorstellingen per productie.

In de nieuwe Enck kregen maatschappelijke instellingen en zorgverleners een plek tegen marktconforme huurprijzen. De keuze van de bibliotheek om op een A-locatie te zitten betekende een extra hoge huurprijs. Het theatercafé was qua formaat passend en het restaurant boven zou onder meer als lunchruimte voor de Rabobank gaan dienen. Dit was helaas een kort - anderhalf jaar - leven beschoren. De restaurantfunctie is nooit goed uit de verf gekomen.

Veel verenigingen vinden nu De Enck te duur. Zij kunnen de kosten via de kaartverkoop niet terugverdienen. Het voordeel van de lokale voorstellingen was voor De Enck dat de horeca-omzet na afloop veel hoger was. Zeker tien jaar hebben er honderden lokale voorstellingen plaatsgevonden, het merendeel zeer succesvol. Als we het programma van 2018-2019 bekijken, zien we maar twee lokale producties met in totaal twaalf voorstellingen - tien keer de Sinterklaasvoorstelling - en voor de rest alleen professioneel theaterwerk.

In het rapport van Brickfield, dat medio vorig jaar op verzoek van de gemeente is gemaakt, wordt bevestigd wat al meerdere malen verkondigd is. Als je De Enck in drie bedrijfsonderdelen splitst, dan is verhuur winstgevend, zou horeca ook winstgevend moeten zijn en draait het theater zwaar verlies. Mensen uit het bedrijfsleven zijn samen met het bestuur tot de conclusie gekomen dat het verlieslatende deel van De Enck gecompenseerd kan worden door woningen voor jongeren met een beperking te bouwen in het deel boven de huidige bibliotheek en eventueel een penthouse.

Trouwe bezoekers van De Enck constateren dat het theater met 332 stoelen in de meeste gevallen maar gevuld is met 150 tot 200 mensen. Veel mensen klagen over de uitstraling en gebrek aan gastheerschap. Steeds meer Oirschotse verenigingen keren De Enck de rug toe, zo blijkt ook uit het aantal voorstellingen van Oirschotse bodem.

Is de theaterfaciliteit zowel kwalitatief als kwantitatief niet een paar maten te groot voor Oirschot? De grootte van de zaal, de geweldige toneelinstallaties en de luxe inrichting vragen veel onderhoud, maken de kosten van bediening van de techniek hoog, leiden tot een hoog energieverbruik en - zoals nu blijkt - leiden ook tot hoge kosten voor vervangingen. Dit is geen verwijt aan de bouwpastoors van De Enck, maar een conclusie die na veertien jaar getrokken moet worden. Daar is niets mis mee. Beter dit nu concluderen dan 2,5 miljoen euro in een bodemloze put storten.

Over dit alles lezen we niets in het plan. Niets over de grote verliespost, over gebrek aan klantvriendelijkheid, over het verlies van de aansluiting met de Oirschotse verenigingen. Het bestuur van De Enck stelt de Oirschotse raad voor een haast onmogelijk dilemma: nu betalen of anders gaan wij failliet. Terwijl de gemeenteraad van goede wil is, het Oirschotse verenigingsleven een warm hart toedraagt en cultuur hoog in het vaandel heeft staan. Het lijkt er op dat de gemeenteraad de Zwarte Piet krijgt toegespeeld als hij niet instemt met de plannen van het Enck-bestuur. Dat moet de raad niet accepteren. Niet instemmen met dit plan is juist een keuze voor een kwalitatieve culturele voorziening die past bij de Oirschotse maat.