Volledig scherm
Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken tijdens een debat over het pensioenstelsel. © ANP

Pensioenen: politiek praat met twee monden - Al elf jaar geen indexering

OpinieSjef Smeets uit Geldrop is de auteur van dit artikel. Hij vindt dat de politiek met twee monden spreekt. Pensioenen volgen al jaren de lonen niet meer. Ouderen verliezen het vertrouwen in de politiek.

Op 1 mei 1970 kreeg ik bericht van het Pensioenfonds PGGM dat ik als nieuwe werknemer in de zorgsector verplicht was ingeschreven als deelnemer. Mijn pensioenrechten heetten toen 'gegarandeerd waarde- en welvaartsvast'. Samen met mijn werkgever heb ik vervolgens jarenlang trouw heel wat premie betaald om pensioengerechtigden al die jaren aan hun uitkeringen te helpen. Dat vond ook ik altijd maar heel gewoon.

Op 19 december 2008 kreeg ik weer post van het PGGM, nu met de mededeling: 'Het bestuur heeft moeten besluiten de pensioenen per 1 januari 2009 niet te verhogen (indexeren). Het pensioenfonds volgt de loonstijging dus niet'. Nou ja, denk je dan, één jaar, dat kunnen we wel opvangen. In december 2018 heb ik echter de elfde achtereenvolgende brief met dezelfde mededeling ontvangen, nu betreffende 2019.

Zondag 3 februari zei minister Wouter Koolmees (D66) in het tv-programma Buitenhof dat al 'acht jaar' niet geïndexeerd is. Och ja, zo'n man kan ook niet alles weten. Het waren er elf, beste bewindsman aan wie we Sociale Zaken hebben toevertrouwd. Verder praatte hij, zoals in de politiek gebruikelijk is, met twee monden: enerzijds vindt hij het niet zijn zorg, maar die van de polder, en neemt hij dus geen noodmaatregelen om de dreigende kortingen op twee miljoen pensioenen te voorkomen; anderzijds wil hij wel actie ondernemen voor een nieuw pensioenstelsel, waarin de pensioenuitkering niet langer gegarandeerd wordt.

Het mij beloofde waarde- en welvaartsvaste pensioen is al lang niet meer onderwerp van discussie. Nee, het gaat er nu over dat we niet eens meer zullen ontvangen wat we tot elf jaar geleden nog in het handje kregen.

Wat me het meest steekt: het gaat in zo'n praatje in Buitenhof over van alles, over zware beroepen, over minder snel de AOW-leeftijd verhogen, over zielige jongeren (die nog alle kans hebben om zelf te zorgen dat hun pensioenvoorziening straks voldoende is). Het gaat niet over elf jaar geen indexering, terwijl wij daar als (hoog)bejaarden zelf niets meer aan kunnen doen.

Door kelderende aandelenkoersen en aanhoudend lage rente staan vier van de vijf grootste pensioenfondsen - ook het onze - er financieel belabberd voor. 'Dat is een werkelijkheid waar niet aan te ontkomen valt', zo maakt de minister zich ervan af. In het zelfde gesprekje bij Buitenhof zei de man dat de fondsen samen 1.500 miljard euro in kas hebben.

Wat doet de minister wel? Een oude truc uit de kast halen om de regeringspartijen tot na de aanstaande verkiezingen uit de wind te houden: hij laat het Centraal Planbureau en het RIVM varianten doorrekenen. En verder blijft hij bij zijn plan om de 'doorsnee-premie' af te schaffen. Daarbij bouwt elke werknemer elk jaar evenveel pensioen op. Die regeling is terecht gunstig voor oudere werknemers en 'ongunstig'- wat heet? - voor jongere. Dat we onderhand ouder worden dan vijftig jaar geleden, is eigenlijk heel vervelend voor de maatschappij, zo wordt ons regelmatig te verstaan gegeven, door jongere generaties en de overheid.

'Vrouw, waar is m'n gele vestje?' zal ik niet gauw roepen. Daar ben ik te gezagsgetrouw voor opgevoed. We leven in een democratische staat, waarin de gekozen overheid mijn welzijn moet bewaken. Maar het vertrouwen in de overheid verdwijnt. En het komt niet terug door het zich afzijdig houden van ministers als Koolmees. Ingrijpen dus en Klaas Knot van De Nederlandsche Bank opdragen om de spaarverplichtingen van de pensioenfondsen terug te draaien tot reële hoogten, zodat onze oude rechten weer onder het stof vandaan kunnen, waar we dan trouwens ook weer belasting over gaan betalen.