Volledig scherm
© FotoMeulenhof

Strengere normen voor woningbouw bij Eindhoven Airport

OpinieDe auteur Bernard Gerard is bestuurslid van BVM2 (Beraad Vlieghinder Moet Minder). De WHO heeft een nieuw geluids-advies afgegeven dat gevolgen kan hebben voor de woningbouw bij de luchthaven.

De huidige groeiperiode van Eindhoven Airport, die afloopt op 31 december 2019, ging van start met het Aldersadvies uit 2010. In discussie is wat er daarna zal gebeuren.

Een van de elementen in het Aldersadvies was de bestuurlijke afspraak over nieuwe woningbouwlocaties. De toenmalige bestuurders kwamen onderling en met Hans Alders overeen, dat binnen de geluidscontour van 20Ke (Kosteneenheden - een eenheid van geluidsbelasting die in de jaren zeventig van de vorige eeuw bedacht is door de Delftse professor Kosten) geen grootschalige nieuwe woningbouw zou plaatsvinden. Die afspraak heeft de gemeente Son en Breugel een groot deel gekost van het woningbouwproject waarvan het wél gebouwde deel nu Sonniuspark heet.

De contour is voor civiel en militair samen en is gebaseerd op 43.000 civiele vliegbewegingen over 2019. De 20Ke-contour is niet zomaar een lijn. Professor Kosten had zijn systeem zó ontwikkeld, dat in die tijd het aantal ernstig gehinderden gelijk was aan het aantal Ke-10. Door voor de 20Ke-contour te kiezen als grens aan de woningbouw stelden de toenmalige bestuurders impliciet dat ze geen nieuwe woonwijken wensten te bouwen als van tevoren vast stond dat 10 procent van de toekomstige bewoners ernstig gehinderd zou worden door het vliegtuiglawaai. Sindsdien liggen de nieuwe woningbouwlocaties in de regio altijd (net) buiten de 20Ke-contour.

Onbruik

Inmiddels is de Ke als aanduiding van geluidsbelasting in onbruik geraakt - hij wordt alleen nog gebruikt bij militaire vliegvelden in Nederland. Elders wordt de nieuwe Europese standaard gebruikt, de Lden. Het principe van de Lden lijkt op dat van de Ke, maar de details zijn anders.

Het is in principe niet toegestaan de ene eenheid in de andere om te rekenen, maar in praktijk gebeurt dat toch en dan blijkt dat de 20Ke-contour ongeveer samenvalt met de 48 dB Lden-lijn. Dat is grofweg een sigaar die loopt van Nijnsel tot Duizel. Men kan dus zeggen dat op basis van de omstandigheden, zoals die in de jaren zeventig van de vorige eeuw waren, binnen de 48 dB Lden-lijn 10 procent van de bewoners ernstige hinder heeft.

Metingen door Sensornet in opdracht van de gemeente Best geven aan, dat de geluidsbelasting door vliegtuigen over 2016-2017 in de villawijk in Best-Zuid 50 dB Lden bedroeg.

Onlangs heeft de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO), op basis van grondig, peer reviewed onderzoek de oude K48 dB Lden/20Ke-norm achterhaald verklaard (Environmental Noise Guidelines for the European region, oktober 2018).

Waar vroeger de contour van 20Ke/48dB Lden het gebied begrensde waarbinnen 10 procent van de bewoners ernstige hinder van het vliegtuiglawaai had, begrenst in het WHO-onderzoek de lijn van 45 dB Lden het gebied waarbinnen 10 procent van de bewoners ernstige hinder door vliegtuiglawaai heeft.

Hartziektes

De WHO heeft ook dosis-effect-relaties van vliegtuiglawaai doorgerekend. Zij houdt het voor mogelijk dat 10 dB Lden meer vliegtuiglawaai leidt tot 4 à 9 procent meer ischaemische hartziektes (angina pectoris of een hartaanval). Ook ziet de WHO aanwijzingen dat er verband is met een hogere bloeddruk en beroertes.

Als de huidige bestuurders consequent dezelfde logica zouden toepassen als hun voorgangers ten tijde van Alders, zouden ze geen grootschalige woningbouw moeten plannen binnen de 45 dB Lden-zone. Het probleem is alleen dat die 45 dB Lden-zone een stuk groter is dan de 48dB Lden-zone.

Inmiddels heeft het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) uitgerekend hoe de 45 dB Lden-contour loopt en het resultaat (samen met de 48 dB Lden-lijn) in een regiokaartje gezet. Ook de 45 dB Lden-lijn is op basis van civiel en militair samen en op basis van 43.000 vliegbewegingen over 2019.

BVM2 heeft daar de woningbouwlocaties in getekend. De Eindhovense locatie Castiliëlaan en een deel van de Veldhovense uitbreidingslocatie Silverackers vallen net buiten de oude lijn, maar net binnen de nieuwe lijn. Bij de Bestse uitbreidingswijk Aarle spant het erom.

De aanwezigheid van een vliegveld in de regio heeft voordelen, maar men betaalt daar een prijs voor. Die prijs blijkt groter dan vaak gedacht wordt. En die prijs wordt niet meegenomen in economische studies die slechts als opdracht meekrijgen om alleen de voordelen in kaart te brengen.

BVM2 heeft in de Proefcasusprocedure de eis ingebracht dat het patroon in moet krimpen tot de nieuwe 45 dB Lden-lijn op de plaats van de oude 48 dB Lden-lijn ligt. Dat bespaart de regio pijnlijke keuzes met betrekking tot haar woningbouwlocaties.

Een vermindering van de jaargemiddelde geluidsbelasting met 3dB Lden is haalbaar met een combinatie van stillere vliegtuigen en minder vliegtuigen.