Volledig scherm
De Brabantse vlag, wapperend bij het Provinciehuis in Den Bosch. Hoe lang nog? © ANP XTRA

Weg met de provincie: verkiezingen Brabantse regio's zijn sterk genoeg

OpinieHub Dohmen is redacteur van het Brabants Dagblad. Hij schreef dit pleidooi voor sterke regio's in Brabant aan de vooravond van de verkiezingen voor Provinciale Staten.

In de aanloop naar de verkiezingen voor de Provinciale Staten (20 maart) betrap ik mezelf steeds vaker op de vraag of ik wel moet gaan stemmen. Voor mijn gevoel is Noord-Brabant geen samenhangend geheel, maar erg gedateerd in een tijd van populistische one-liners en tanend respect van burgers voor politici. Sterker nog: de provincie is een relikwie uit het verleden, waarvan de uiterste houdbaarheidsdatum verstreken lijkt. Om de burger (lees: kiezer) niet helemaal te verliezen, is het tijd voor een harde reset.

De Brabantse identiteit is een overblijfsel van vroegere tijden, van het voormalig Hertogdom Brabant. Als ik aan Brabant denk, kom ik niet verder dan Bavaria, Bossche Bollen en Unox-rookworst. En: ASML, Philips en andere hightechbedrijven. Gemoedelijkheid, bloedworst en worstenbroodjes? Okay, maar daarop heeft Brabant geen patent.

Bundeling

Brabant is geen samenhangend geheel, maar een bundeling van zeker vier gebieden met eigen gebruiken, dito ideeën en accenten. Die regio's hebben elkaar niet nodig. Den Bosch/Oss/Uden (651.000 inwoners), Breda/Bergen op Zoom (699.000), Tilburg en buurgemeenten (450.000) en de regio Eindhoven/Helmond (762.000) waren op oudjaarsdag 2017 bijna allemaal groter dan de provincies Flevoland (412.000), Friesland (646.000), Groningen (583.000), Zeeland (382.000) en Drente (492.000). De Brabantse regio's hebben voldoende inwoners, culturele bagage én economische daadkracht om hun boontjes zelf te doppen.

Uit een eerder deze week gepubliceerd onderzoek van bureau I&O in samenwerking met de NOS blijkt dat inwoners van Nederland vooral verbondenheid voelen met ons land en hun woonplaats en pas daarna de provincie.

Geen wonder dat de opkomst voor de vorige Statenverkiezingen zo tegenviel. Vier jaar geleden maakte maar 43,6 procent van de kiesgerechtigde Brabanders een gang naar de stembus. De opkomst was daarmee het laagst van heel Nederland.

Om iets aan het gebrek aan draagvlak te doen, zou Brabant opgedeeld moeten worden in vier mini-provincies, of mooier: gewoon regio's. Het zou wel eens een meesterzet kunnen zijn om de betrokkenheid van de burger bij de bestuurslaag tussen landelijk en plaatselijk niveau te vergroten.

Regionaal

Bovendien werkt de provincie al deels regionaal. Neem de omgevingsdiensten die onder meer milieuzaken voor hun rekening nemen. Die werken al in vier regio's. En in het verleden, toen de regio's nog over het openbaar vervoer gingen, werden minder lijnen geschrapt en lag de frequentie van de bussen hoger. En dan hebben we het nog niet gehad over het herindelingspook dat op initiatief van 'Den Bosch' door de provincie waart. Zo probeerde de provincie het altijd tumultueuze Nuenen tot een herindeling met grote broer Eindhoven of het saaie Son en Breugel te dwingen. Dit bleek op onvoldoende draagkracht te kunnen rekenen. Terwijl er wél iets moet gebeuren. 'Den Bosch' lijkt het er bij te laten zitten.

Eerlijk is eerlijk: het idee om Noord-Brabant op te delen is niet nieuw. En het wordt lastig. Discussie over modernisering van de provincies liep in het verleden vaak spaak. Midden jaren zeventig kwam minister van Binnenlandse Zaken De Gaay Fortman met het idee van 24 provincies. Opvolger Hans Wiegel stelde het plan na kritiek bij tot zeventien provincies. In dat nieuwe plan zou Brabant worden opgedeeld in Kempenland (Eindhoven en omgeving), West-Brabant (de Bredase regio) en Brabant (Den Bosch en omgeving). Ook dit plan belandde in Den Haag in de onderste lade van een departement.

Ondertussen is veel veranderd. Mede onder invloed van internationalisering - liefhebbers van de provincie zullen zeggen: dankzij 'Den Bosch' - draait de economie als een tierelier. Door het uitblijven van nieuwe provincies is de afgelopen jaren de herindeling van gemeenten ingezet.

Door de (mini)provincie dichter bij de burger te brengen, kan het draagvlak voor de democratie wellicht weer vergroot worden. Of laten we de beslissingen voor de 2,5 miljoen inwoners van de huidige provincie Noord-Brabant over aan een steeds kleiner clubje stemmers?

  1. Daar gaan we weer met de woningmarkt
    Opinie

    Daar gaan we weer met de woning­markt

    De auteur van dit artikel is Pieter van Santvoort. Hij is nieuwbouwspecialist bij Van Santvoort Makelaars in Eindhoven en lid van de landelijke klankbordgroep woningmarkt bij de NVM. De inkt van de handtekeningen onder de woondeal Eindhoven-Helmond was nog niet droog of er was alweer een landelijke politicus die sterkere overheidsregulering van de woningmarkt bepleitte. Dit keer was het Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Hij wil particuliere beleggers op de woningmarkt ontmoedigen met een hogere overdrachtsbelasting. En starters bevoordelen door ze vrij te stellen van die belasting.