Volledig scherm
Jannie Visscher. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Wil oud-wethouder van de SP Europa gaan maken of juist breken?

OpinieDe auteur van dit artikel, dr. Frank van Helmond, schrijft over culturele en politieke thema's. Hij bestudeert het proces van Europese integratie. 

De SP kan het maar niet laten: Europa deugt niet. Dat is telkens weer de frame van de partijpolitieke propaganda van deze partij.

Degene die geïnterviewd wordt, is zoals bekend niet verantwoordelijk voor de kop die de krant boven haar of zijn woorden plaatst. Jannie Visscher, beoogd lid van het Europees Parlement voor de SP (oud-wethouder in Eindhoven) heeft in het interview met haar in deze krant (31-12) meer te melden dan de grote letters erboven: 'Missie: de macht van Brussel inperken'. Maar toch: het zijn haar woorden en de boodschap waarmee zij naar het Europees Parlement gaat, zo zegt zij ten overvloede, staat boven het concept-verkiezingsprogramma van haar partij: 'Breek de macht van Brussel'.

Laat mij aan de hand van wat Visscher naar voren brengt nagaan of die politieke missie van de SP de moeite waard is, dat wil zeggen: of en hoe de SP ernst maakt met de feiten en de feitelijke problemen in uw en mijn wereld en ernstig te nemen oplossingen of tenminste perspectieven in die richting biedt.

Visscher ziet, kort en zakelijk samengevat, 'voordelen en nadelen aan nauwe Europese samenwerking'. De voordelen die zij noemt: 'vrede, veiligheid, immigratie en misschien ook de euro'.

Supermarkt

Ik erger mij groen en geel (rood, wit en blauw zo u wilt) aan de term 'voordelen' die Visscher in dit verband gebruikt. Het gaat hier toch niet om voordelige aanbiedingen van een supermarkt aan ons als consumenten? Het gaat hier om onoverzienbaar veelomvattende projecten in het formaat van een politieke unie in opbouw: het gaat om de vertaling in actuele, concreet praktische, economische en sociale termen van niet minder dan het Europese mens- en maatschappijbeeld, de humane en sociale 'waarden' waar de Europese cultuur voor staat. Ik noem nog een paar 'voordelen' van Europese samenwerking: leefbaar klimaat en ecologische diversiteit in de nabije en verre toekomst; de garantie van de Europese kwaliteit van leven en samenleving, Europese sociale zekerheid en voorzieningen, voor alle Europeanen. Aan dit laatste raakt ook Visscher waar zij haar persoonlijke idealen omschrijft, de missie die zij straks mee wil nemen 'naar Brussel': 'gelijkheid, gelijkwaardigheid en een eerlijke verdeling van de welvaart'.

Welnu, wat betekent het dan 'te proberen de macht van Brussel in te perken'?

Hoe is dit te rijmen met de idealen waarom Visscher zegt naar het Europese Parlement te willen? Wat denkt zij daar dan te gaan uitrichten?

Visscher noemt ook twee 'nadelen' aan de Europese samenwerking. Het eerste nadeel is de volgens haar doorgeschoten Brusselse regelgeving ten aanzien van 'veel zaken die je gewoon aan de landen zelf moet overlaten'. Het tweede door Visscher genoemde nadeel van Europese samenwerking: 'Europa is er voor de multinationals en voor de 10 procent van de Europeanen die het al goed heeft, niet voor de andere 90 procent.'

Ik ben het met Visscher eens dat het Europees Parlement de aangewezen plaats is voor indringende kritiek op de (toenemende) economische en sociale ongelijkheid in Europa en voor een radicale analyse van de oorzaken. Precies om die reden ben ik het met haar oneens dat de macht van Brussel moet worden ingeperkt, integendeel: de waarden waar Europa voor staat en de opgenoemde belangen van 100 procent van de Europeanen kunnen noch mogen aan de landen worden overgelaten. Er is trouwens geen sprake van zoiets als 'de macht' van Brussel, maar alleen van de macht of onmacht van de Europese Unie, afhankelijk van de voor- of de tegenstemmen van de landen.

De boodschap van de SP zou geloofwaardiger overkomen, zou meer de moeite van het onderschrijven waard zijn, als die niet ter zake doende, grijsgedraaide Euro-sceptische langspeelplaat van Jan Marijnissen en zijn navolgers zou worden stilgezet.