Volledig scherm

Wethouder financiën Geldrop-Mierlo: Kosten voor jeugdzorg rijzen pan uit

GELDROP-MIERLO - Het loopt helemaal uit de klauwen met de kosten voor jeugdzorg. ,,Alle alarmbellen gaan af", zegt de Geldrop-Mierlose financiën-wethouder Hans van de Laar. ,We komen voor onmogelijke keuzes te staan. Gemeentes kunnen dit niet meer oplossen. We kunnen toch niet serieus overwegen om bijvoorbeeld de subsidie voor de bieb maar te schrappen."

Geldrop-Mierlo verwachtte al tekorten op de zorg. Daarom werd vorig jaar 2,8 miljoen euro 'eigen geld' toegevoegd aan de bijna 17 miljoen euro die de gemeente kreeg van het rijk. Nu blijkt uit de jaarrekening 2018 dat dat niet genoeg was. En dus moet de gemeente opnieuw bijpassen: 1,8 miljoen euro. Dat kan nog uit de gemeentelijke spaarpot.

,,Maar nu zit 1 op de 10 kinderen in Nederland in de jeugdzorg en de verwachting is dat dat de komende jaren 4 op de 10 wordt. Dat kunnen we niet betalen. Wij dachten nog wel dat de tekorten met ingang van dit jaar minder groot zouden worden. Maar onze ogen zijn nu wel opengegaan. Dit voelt nu echt alsof je met je hoofd in een strop zit", aldus Van de Laar (Dorpspartij Mierlo).

Geschrokken

B en W in Geldrop-Mierlo zijn zich rot geschrokken van de cijfers in de jaarrekening 2018. Dat wil zeggen: van een deel van die cijfers. Van de Laar (bovenste foto): ,,Want als je het sociaal domein er uit haalt, is er niks aan de hand. Hebben we zelfs een plus. Daardoor wordt het zorgtekort eigenlijk nog verdoezeld, want door die plus is het tekort op de jaarrekening 'slechts' 1,2 miljoen euro."

Daarom is het voor Van de Laar duidelijk: de tekorten in de sector zorg en welzijn moeten weggewerkt worden door ook in die sector te bezuinigen, maar vooral door de rijksbijdragen voor de zorg te verhogen. Dat laatste vinden alle Nederlandse gemeenten. Zo was er onlangs een actie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) met een open brief waarin gedreigd werd met het teruggeven van de zorg- en welzijnstaken aan het rijk. Sinds 2015 betalen die gemeenten die met geld dat het rijk ze daarvoor geeft. Maar tegelijk werd het budget met een kwart verlaagd.

Tweede lijn

Volledig scherm
Rob van Otterdijk © Jean Pierre Reijnen

Toch zien zowel Van de Laar als jeugdzorg-wethouder Rob van Otterdijk (GroenLinks) nog wel mogelijkheden voor de gemeente om de kosten omlaag te krijgen. ,,We moeten kinderen weghalen uit de tweede lijn", zegt Van Otterdijk. ,,Nergens in Europa verblijven zoveel kinderen in instellingen als in Nederland.”

Van de Laar: ,,Huisartsen zijn niet verantwoordelijk voor het geld, maar verwijzen wel door." De gemeente wil nu gaan regelen dat zorgambtenaren zich meer gaan bemoeien met die verwijzingen.

Daarnaast gelooft Van Otterdijk heilig dat er 'in de sfeer van preventie' winst te halen is. ,,We moeten ouders beter helpen bij het opvoeden, scholen helpen bij onderwijsprojecten, het jongerenwerk en verenigingsleven beter inzetten. Alleen zijn dat geen quick wins. Dat zijn bezuinigingen op de langere termijn.”

En precies dat is het grote probleem van de geld-wethouder. Momenteel wordt gewerkt aan de gemeentelijke kadernota met daarin ook de verwachte zorginkomsten en kosten voor de komende vier jaar. Van de Laar: ,,Vorig jaar hielden we er rekening mee dat we dit jaar nog 1,2 miljoen euro tekort op de gemeentebegroting zouden hebben onder meer vanwege de tekorten in het sociaal domein. In 2020 zou dat 5 ton zijn, in 2021 nog 1 ton en in 2022 verwachtten we zelfs 4 ton over te houden. Maar dat gaan we bij lange na niet halen."

Van de Laar houdt er rekening mee dat de algemene reserve, waaruit de zorgtekorten tot nu toe gedekt werden, in 2020 ontoereikend is. Dan blijft er minder dan 3,5 miljoen euro over in de spaarpot, en dat is de door de gemeenteraad vastgestelde kritische ondergrens. Van de Laar vestigt zijn bange hoop dus net als de VNG op het rijk. ,,En er moet een ander verdeelsysteem komen. Nu zijn er gemeenten die zorggeld overhouden. Als er opnieuw rijksgeld verdeeld wordt, moet er meer naar de gemeenten gaan met een tekort in het sociaal domein."