Volledig scherm
Patiënten zouden de claims in de wervende teksten kritischer moeten benaderen. © Shutterstock

Artsen vrezen opmars medische crowdfunding: ‘Claims over effecten te rooskleurig’

De Nederlandse beroepsverenigingen van oncologen en neurologen maken zich zorgen over de opmars van medisch crowdfunden. Ze vrezen het ‘rooskleurige beeld’ dat alternatieve behandelaars in het buitenland schetsen. Patiënten zouden de claims in de wervende teksten kritischer moeten benaderen.

Medisch crowdfunden groeit sterk in Nederland, met ruim een verzesvoudiging in wervingsacties sinds 2015. Patiënten die uitbehandeld zijn of ontevreden over de zorg, vinden tegenwoordig makkelijk een buitenlandse kliniek die beweert ze wel te kunnen genezen, maar die niet door de verzekering wordt vergoed. Vooral behandelingen tegen kanker, multiple sclerose en ziekte van Lyme worden aangeboden.

Wetenschappers vinden dat de crowdfundsites betrouwbare medische informatie moeten tonen en moeten waarschuwen voor risicovolle en onbewezen therapieën, meldt de Volkskrant op basis van eigen onderzoek. Soms gaat het over wetenschappelijk onderbouwde behandelingen die niet in Nederland beschikbaar zijn.

‘Zieltjes winnen’

Quote

Op een pot pindakaas moet precies staan wat erin zit, maar voor inzame­lings­ac­ties is er geen enkele keuring

Haiko Bloemendal, Oncoloog

Vaak wordt geld ingezameld voor klinieken die hun eigen succescijfers presenteren, waarbij effectiviteit en risico's onduidelijk zijn, aldus de krant. ,,De groei van medische crowdfunding is een gift voor alternatieve geneesheren die zieltjes willen winnen", zegt Haiko Bloemendal, voorzitter van de Vereniging voor Medische Oncologie.

Het effect van de behandelingen wordt, zo blijkt uit onderzoek van medisch vakblad JAMA, vaak overdreven en ook blijven de risico's onderbelicht. ,,Op een pot pindakaas moet precies staan hoeveel suikers het bevat en of er gluten in zitten’’, zegt Bloemendal. ,,Voor inzamelingsacties is er geen enkele keuring.’’ Hij is van mening dat patiënten net zo beschermd dienen te worden als consumenten. 

Laatste strohalm

Artsen begrijpen dat uitbehandelde patiënten op zoek gaan naar een ‘laatste strohalm’, maar vrezen dat de populariteit van buitenlandse 'wonderbehandelingen’ leidt tot een toename van patiënten die de reguliere behandelingen afwijzen. Het risico bestaat dat alleen succesverhalen de media halen, waardoor een ‘scheef beeld’ ontstaat. Vaak zijn de aangeboden therapieën slechts bij een beperkte groep effectief.

Hoogleraar Joep Killestijn van het VUmc pleit daarom voor disclaimers bij de crowdfundacties, waarin Nederlandse artsen hun visie op de behandelingen geven. ,,Dat geeft een eerlijk beeld naar donateurs en stimuleert patiënten om zelf kritisch te blijven’’, zegt hij. Zijn collega Gertjan Kaspers gaat liefst een stap verder. Hij wil een inhoudelijke toetsing van de acties vóór ze online komen.