Volledig scherm
Hoogleraar Ruud Bekkers. © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Hoogleraar strijdt door voor vaccinatie tegen baarmoederhalskanker

EINDHOVEN - Gynaecoloog Ruud Bekkers probeert meisjes en ouders over te halen om toch vooral maar een vaccinatie tegen baarmoederhalskanker te nemen.

Volledig scherm
Archieffoto van een vaccinatie tegen baarmoederhalskanker in Asten. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Bekkers, die werkt in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven, is nu benoemd tot hoogleraar aan de universiteit van Maastricht en zal die positie gebruiken om deze strijd met nog meer kracht voort te zetten. ,,De titel hoogleraar geeft meer gewicht aan mijn boodschap'', zegt Bekkers, die als gynaecoloog wel verbonden blijft aan het Cathrien. ,,Als ik het verzoek krijg om deel te nemen aan een discussie in een talkshow op televisie, stap ik direct in de auto.‘’

Zijn leerstoel in Maastricht is 'preventie van gynaecologische kanker'. Bekkers heeft grote moeite met zogenaamde 'anti-vaxers' die op grond van dubieuze informatie tegen vaccinatie voor het HPV-virus zijn. Er gaan op internet verhalen rond over bijwerkingen zoals chronische vermoeidheid, autisme en zelfs overlijden. ,,Ze zeggen bijvoorbeeld dat tien meisjes zijn overleden na vaccinatie. Dat woordje 'na' is belangrijk. Als het gaat om een miljoen meisjes die zijn gevaccineerd is dat aantal van tien niet veel. Die meisjes kunnen zijn overleden omdat ze van de trap zijn gevallen of onder de tram kwamen. Dus door iets heel anders dan vaccinatie.''

Bekkers zegt dat hij nooit boos zal worden op patiënten die kanker kregen en zich niet lieten vaccineren. ,,Wel op de mensen die maar aan de gang blijven met deze actie. Het is de remmende werking van succes. Mensen denken: waarom moet ik mijn kinderen laten inenten tegen een ziekte die we niet kennen. Als je het gevaar niet meer ziet laat je het versloffen.''

Hij kan zich er ook boos om maken als tegenstanders van vaccinatie hun gelijk willen bevestigen met citaten uit wetenschappelijke artikelen. ,,Dan citeren ze maar een deel van een zin en laten een ander deel weg, waar het dan juist om gaat. En dan zeggen ze: zie je wel, het komt uit een gerenommeerd blad. Dat is kwalijk.''

Onderbouwd

Het HPV-vaccin werd in 2009 ontwikkeld in Australië en is sinds 2010 op de markt. In Australië ontstond ook de eerste scepsis tegen het vaccin. ,,Er zijn inmiddels wetenschappelijk onderbouwde rapporten beschikbaar uit Australië en Schotland waaruit blijkt dat het vaccin mensenlevens redt. Daar is geen speld tussen te krijgen.''

Een onderzoek naar de resultaten in Nederland wordt binnenkort verwacht.

Volledig scherm
Archieffoto van een vaccinatie tegen baarmoederhalskanker in Helmond. © Rene Manders

De groep 'anti-vaxers' is divers, zegt Bekkers. ,,Er is een groep diehards die je niet kan overtuigen, die maken er een strijd van. Dat is 5 procent. Je hebt ook mensen die vanuit geloofsovertuiging tegen vaccinatie zijn. 10 procent zit op de wip. Die laten hun kinderen soms wel en soms niet vaccineren.‘’

Bekkers richt zich vooral op de grote groep die vatbaar blijkt voor argumenten vóór en tégen vaccinatie. Zelf begint Bekkers in het Cathrien aan een nieuw onderzoek dat vier jaar gaat duren. Daar doen vrouwen tussen de 30 en 45 jaar aan mee bij wie eerder tijdens de reguliere uitstrijkjes een voorstadium van baarmoederhalskanker is ontdekt. ,,Die vrouwen zijn dus meer bevattelijk voor het virus.'' De ene helft krijgt een HPV-vaccin, de andere een injectie met een niet werkende stof, een placebo. Het resultaat van dit dubbel-blank onderzoek moet uitwijzen wat het effect is. ,,Nu krijgt 8 procent van vrouwen met het voorstadium van baarmoederhalskanker binnen twee jaar opnieuw te maken met dit virus. Wij denken dat we dit naar 2 procent kunnen terugbrengen.'' De studie kreeg een subsidie van ZONmw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsontwikkeling en preventie.

De gemiddelde vaccinatiegraad tegen het HPV-virus in Nederland is 50 procent. Meisjes van 13 jaar worden uitgenodigd voor een prik. Bekkers hoopt dat ook jongens in de nabije toekomst worden uitgenodigd. Want ook zij kunnen vormen van kanker krijgen die worden veroorzaakt door het virus in keel, penis of anus. Bekkers: ,,Als 40 procent van de jongens wordt ingeënt, levert dat 10 procent meer bescherming op voor meisjes.''

Liefst zou Bekkers de vaccinatieleeftijd terug willen brengen naar negen jaar. ,,Dan past het beter in het Rijksvaccinatieprogramma.'' Van een verplichting wil de gynaecoloog niets weten: ,,Je kunt niet een naald in iemand stoppen tegen diens wil.''