Volledig scherm
Sammy baron van Tuyll van Serooskerken. © FotoMeulenhof

Brabantse adel: Nuchtere baron van kasteel Heeze op troon van Ikea

Bestaat de adelstand nog in deze provincie, en wat voor leven leiden de graaf of de barones anno 2017? Op zoek naar Brabanders van blauw bloed. Aflevering 2: het geslacht Van Tuyll van Serooskerken.

Geen lakeien of butlers. Geen paarden of ridders. Wat wel? Blauw bloed en een kasteel. Sammy baron van Tuyll van Serooskerken bewoont een groot deel van het jaar Kasteel Heeze maar blijft nuchter onder zijn adellijke bestaan. ,,Ik heb hier niks voor hoeven doen."

U heeft het vast ooit gehad: u moet een tentamen maken of een formulier invullen en uw naam moet precies op het stippellijntje van een paar centimeter lang. U kunt zich voorstellen hoe het formulier van Sammy baron Van Tuyll van Serooskerken eruit moet zien. ,,En dan woonde ik in mijn studententijd ook nog in de Nieuwe Kijk in 't Jatstraat in Groningen. Dan was ik voor het tentamen begon al een kwartier aan het schrijven", grapt de baron van Kasteel Heeze.

Zie hier het grootste verschil tussen de gewone sterveling en een kasteelheer ofwel baron met blauw bloed. Want verder merkt Van Tuyll helemaal niks van zijn titel. ,,Ik krijg helaas geen korting bij de Albert Heyn of de C1000. Zo'n titel is leuk, maar het heeft anno 2017 geen enkele functie. Het gaat puur om traditie en heeft geen inhoud."

Billy-boekenkast
Sammy van Tuyll van Serooskerken (leeftijd: 'Ik ben al heel lang 40 plus en dat bevalt goed') vertelt over zijn bestaan in een Ikea bureaustoel in het kantoortje van het kasteel. Het is een van de weinige vertrekken zonder monumentaal interieur. Achter hem staat een Billy-boekenkast met flessen wijn. Later vertelt hij dat het leven op het kasteel iedere dag weer garant staat voor verrassingen. Maar niet zo erg als gisteren. Een halfuur nadat hij de afspraak voor een interview had bevestigd, kreeg hij een telefoontje van de verpleegster dat zijn vader in één van de kamers onwel was geworden. De 100-jarige Henk baron Van Tuyll van Serooskerken woonde sinds enige tijd weer in het kasteel. ,,We hebben nog geprobeerd hem te reanimeren maar het mocht niet meer baten. Een hartstilstand, voor hem de beste manier om te sterven. Geen lange lijdensweg'', zegt de baron.

Henk van Tuyll werd in 1946 eigenaar van het kasteel toen hij het kreeg van zijn oom Samuel John baron Van Tuyll van Serooskerken. In 1962 besloot hij om het landgoed en de kamers open te stellen voor publiek. ,,Mijn vader zei altijd: 'Als je zoiets moois hebt, dan moet je het ook openstellen'. En zo geschiedde."

Majestueus
En mooi is het zeker: het goed verstopte kasteel bestaat uit een middeleeuws deel, kasteel Eymerick, en het in 1665 door de bekende architect Pieter Post gebouwde deel. De oprijlaan is eindeloos en majestueus. Het is bijna onmogelijk om niet nederig te worden van het prachtige complex dat tussen de monumentale beuken uitsteekt. De rood met witte luiken en immense poorten lijken ieder moment door ridders geopend te kunnen worden. Er is zelfs een dubbele gracht om het kasteel heen.

Het kasteel is eigendom van Stichting Kasteel Heeze en is ook beschikbaar voor huwelijken en feesten. Vele enthousiaste vrijwilligers geven rondleidingen en vertellen over de geschiedenis van de gebouwen.

,,Wat ik steeds vaker merk is dat de jeugd van tegenwoordig zo weinig geschiedkundig inzicht heeft. Toen ik in Eindhoven toelatingsexamen voor het Lorentzlyceum deed wisten mijn klasgenoten en ik misschien wel honderd jaartallen uit ons hoofd. Nu weet men nog net wanneer de Berlijnse muur is gevallen, maar daar blijft het wel bij. Terwijl het zo belangrijk is om gebeurtenissen in het juiste perspectief te plaatsen."

Quote

Ik draag de titel, het is apart, maar verder heeft het geen betekenis. Je kunt er ook niks mee

Sammy baron Van Tuyll van Serooskerken

De baron is de jaartallen nog altijd niet vergeten. Moeiteloos strooit hij met bijvoorbeeld de dag dat het Charter van Kortenberg werd afgekondigd door hertog Jan II van Brabant (27 september 1312). Dat document is een vroege voorloper van de rechtsstaat en de eerste in Europa getekende keure die de vrijheden van de burger (in Brabant) omschrijft. ,,Dat is 180 jaar vóórdat Christoffer Columbus Amerika ontdekte. Dat bedoel ik met perspectief!"

Houdoe
Kinderen die het kasteel bezoeken hebben soms alleen een romantisch beeld. Dat van een koning alleen in zijn kasteel aan een grote volgeladen eettafel. Of eet de baron ook wel eens een boterham met pindakaas? ,,Vanmiddag heb ik sla met tomaten, ajuinen en een hardgekookt ei gegeten", zegt de baron. ,,Ik hou in elk geval niet van eten weggooien." Maar een gewone boterham gaat er ook wel in. Hoezeer zijn titel sommige mensen ook anders doet vermoeden, er is niks dat hem van andere mensen onderscheidt. Ook qua taalgebruik wijkt hij niet af. ,,Bij het afscheid zeg ik gewoon 'houdoe'."

Altijd geld bij
De laatste tien jaar is de baron, die eigenlijk in Haarlem woont, voor het grootste deel van het jaar in Heeze. Zijn jongste dochter is net geslaagd voor haar eindexamen in Haarlem en wil aan de Technische Universiteit in Delft gaan studeren. In totaal heeft hij zes kinderen. ,,In het kasteel is altijd wat te doen qua onderhoud. Gelukkig zijn er een hoop actieve vrijwilligers. We willen als Stichting Kasteel Heeze de authenticiteit van het monument bewaken. Evenementen zoals trouwerijen zijn de belangrijkste bron van inkomsten. Maar zo'n oud rijksmonument in stand houden is duur en er moet helaas altijd geld bij."

Voor de baron is het onderhouden van het kasteel momenteel zijn werk. Maar dat is niet altijd zo geweest. Hij bekleedde functies bij De Nederlandsche Bank, het ministerie van Financiën, was economisch raadsadviseur van de Europese Commissie en is medeoprichter van een nieuwe landelijke politieke partij: de Liberaal. ,,Ik heb alleen landelijk politieke ambities. We hebben niet meegedaan aan de laatste landelijke verkiezingen omdat het naar mijn idee te weinig om de inhoud ging. De partijprogramma's zijn op dit moment te ad hoc, te zeer symptoombestrijding. Het is meer van hetzelfde. Mogelijk willen we wel weer deelnemen aan de Europese verkiezingen in 2018."

Hagelstorm
Tot die tijd zijn de handen zeer welkom op het Kasteel in Heeze. De werkzaamheden na de hagelstorm van juni 2016 waarbij 1441 ruiten sneuvelden zijn net achter de rug. Het gebouw stond acht maanden in de steigers maar is er inmiddels weer bovenop. ,,Het werk op het kasteel is veeleisend en omvat veel verschillende zaken. Ik zeg altijd: ik vind alles leuk, zolang ik er maar de tijd voor heb. En dat is zo. Zelfs afwassen vind ik leuk, als ik er maar de tijd voor heb."

LEES OOK: 
Brabantse adel: De baron werkt nu bij de Sligro
Brabantse adel: 'Gezag? Nee, dat hebben we niet'
Brabantse adel: Het is het land dat je roept
Brabantse adel: Eenvoudige adel, meer kunnen we er niet van maken

Volledig scherm
Sammy baron van Tuyll van Serooskerken. © FotoMeulenhof