Volledig scherm
Eén van de wagens van de Brabantsedag van vorig jaar. © Bert Keet

Brabantsedag in Heeze gaat over heel Brabant, maar kent heel Brabant de Brabantsedag wel?

5 vragenHEEZE - De organisatie presenteert het als hét provinciefeestje van het jaar: de Brabantsedag in Heeze. Aankomende zondag trekken weer prachtig versierde wagens door de straten van het dorp, allen in het teken van een Brabantse plaats. Maar lang niet in al die Brabantse plaatsen is de Brabantsedag even bekend. Dit moet je weten over het evenement. 

1. In het kort: wat is de Brabantsedag? 

Alles draait om historie en cultuur. Die van Brabant uiteraard. Tot vorig jaar was de Brabantsedag meer een Brabantseweek, met negen dagen feest. Maar de organisatie gaat terug naar de kern: de historische parade die op de laatste zondag van augustus door het dorp trekt. Daar kijken de laatste jaren zo'n 30.000 mensen naar.

De lat ligt hoog; het is allesbehalve een carnavalsoptocht. Het thema wordt serieus uitgewerkt door de zestien bouwgroepen. Zij doen vooraf onderzoek en zorgen ervoor dat het verhaal dat ze in de parade vertellen historisch verantwoord is. En ook de presentatie tijdens de parade moet tiptop zijn: zo'n 2.000 acteurs vertolken hun rol bloedserieus. 

2. Wat zien we op de wagens? 

De organisatie spreekt zelf van 'rollende theaterwagens', waarop in de anderhalve minuut een verhaal wordt verteld. Welk verhaal? Dat hangt af van het thema. Dit jaar is dat 'Van Ravenstein tot Roosendaal'. De bedoeling is dat een wagen een verhaal uit één van de 296 plaatsen in de provincie uitbeeldt. Hoe precies is aan de bouwers en acteurs zelf. Maar er zitten wat voorwaarden aan. Zo mag elk dorp of stad maar op één wagen voorkomen. En de kar moet een onderwerp uitbeelden uit de geschiedenis, van de oudheid tot 31 december 1920.

Wel een kleine gelijkenis met carnaval: bouwers doen er maanden, zo niet het hele jaar over om het verhaal uit te werken en een kar te maken. Ze worden niet per se met papier mache gemaakt, maar meestal met metaal, hout, plaatmateriaal, piepschuim en textiel. 

Volledig scherm
© Vriendenkring De Rooie Hoek. Fotograaf Victor Coffa

3. Waarom is deze dag in Heeze? 

Het idee ontstond er in 1957, als plan van een vriendengroep in herberg De Zwaan. Een jaar later was de eerste kleine parade een feit. Aanvankelijk deden ook bouwgroepen uit andere delen van Nederland en zelfs België mee, maar tegenwoordig is het echt een evenement door Heezenaren. Alle bouwgroepen komen uit Heeze, al doen er ook veel mensen uit de omgeving mee. Inmiddels zit de Brabantsedag in het DNA van Heeze. De organisatie gaat ervan uit dat eenderde van de inwoners kijkt naar de optocht, meedoet of bouwt aan een wagen.  

4. Het evenement is zelfs immaterieel erfgoed. Wat maakt het zó bijzonder? 

Volledig scherm
© Sjoerd Marcelissen

Net als bijvoorbeeld het bloemencorso in Zundert, 'de gabbercultuur', en 'kinderpostzegels verkopen' hoort de Brabantsedag bij dé cultuur van Nederland. Dat vindt althans het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed. Belangrijkste reden: het hele dorp leeft mee. En dat wordt overgedragen van vader op zoon, moeder op dochter. 

Daarnaast is erg belangrijk dat de hele dag draait om cultuur. En niet alleen van één plaats, maar van heel Brabant, meestal inclusief het Vlaamse deel van het voormalige hertogdom. Hoewel de opzet van de Brabantsedag dit jaar verandert, is het de bedoeling van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed om het evenement in stand te houden. 

5. Je wilt zondag naar de Brabantsedag. Waar moet je zijn? 

In Heeze dus. Je kunt op vijf pleinen terecht, waar je vanaf 10.00 uur in de ochtend theater en muziek kunt beleven. Ook is er volop eten en drinken. Het mooie: programmering ligt even stil op het moment dat de parade langs komt. Die start om 13.30 uur aan het begin van de Nieuwendijk en duurt zo'n anderhalf uur. 

Het is voor het eerst dat het programma zo'n opzet kent. Of het aanslaat is nog afwachten. De organisatie gaat ervan uit dat mensen zich de hele dag, tot 19.00 uur, in het dorp kunnen vermaken. 

Cranendonck e.o.