Volledig scherm
Het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond. © Ton van de Meulenhof/fotomeulenhof

Klinisch chemicus Elkerliek Helmond beschuldigd van verdoezelen EPO-gebruik

HELMOND - Een klinisch chemicus van het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond heeft eind vorige eeuw meegewerkt aan het verdoezelen van EPO-gebruik door top-wielrenners. Dat zegt oud-wielerarts Peter Janssen, die jarenlang in Deurne woonde, in een interview in de Volkskrant.

Janssen (nu 75) zegt dat hij eind jaren negentig van de vorige eeuw EPO injecteerde bij wielrenners toen hij ploegarts was van het kleine team Foreldorado. Om te voorkomen dat de renners bij dopingcontrole door de mand zouden vallen moest hij hun bloed laten testen. Bij oreldorado fietsten in die periode onder anderen Eddy Bouwmans uit Gemert en Rudi Kemna. Die is nu ploegleider van Sunweb met Tom Dumoulin, dit jaar winnaar van de Giro d'Italia.

,,Dat was nog voor 1997, voor de hematocriet-testen, dus het enige waar ik voor moest zorgen was dat ze niet te gek zouden gaan", zegt Janssen, die nu in Thailand woont, in het interview. ,,Ik vertelde wat ze konden doen en ik liet ze één of twee keer per maand bloed prikken."

Dat bloed liet hij in het laboratorium van het Elkerliek Ziekenhuis testen. ,,Daar zat een klinisch chemicus die heel geïnteresseerd was in het wielrennen, met hem heb ik altijd open kaart gespeeld", zeg Janssen. Hij claimt dat hij dankzij de samenwerking met deze klinisch chemicus zijn renners ongehinderd het 'wondermiddel' EPO kon laten gebruiken.

Het is voor het Elkerliek ziekenhuis niet mogelijk om te verifiëren wat er nu ongeveer twintig jaar geleden precies is gebeurd, stelt bestuursvoorzitter Eveline de Bont in een verklaring, die onderaan dit artikel volledig valt te lezen. ,,Het is eenvoudigweg niet te achterhalen hoe en onder welke noemer de heer Janssen als huisarts de aanvragen voor onderzoek bij het laboratorium destijds heeft ingediend. Ook weet het ziekenhuis niet of, en zo ja wat, daarbij tussen de heer Janssen en de betrokken medewerker is uitgewisseld."

De Bont wijst erop dat het lab dagelijks zesduizend geautomatiseerde onderzoeken doet. ,,De uitslagen gaan rechtstreeks naar de opdrachtgevers terug; bijvoorbeeld de huisarts. Het ziekenhuis kent niet de reden waarom een onderzoek wordt aangevraagd. Een klinisch chemicus komt alleen in beeld als er afwijkende uitslagen zijn. Handmatige veranderingen in het geautomatiseerd systeem zijn tot een jaar na het uitvoeren van een test te achterhalen. Twintig jaar terug kijken is eenvoudigweg onmogelijk."

Naast medische onderzoeken deden sportartsen van het Elkerliek twintig jaar al keuringen voor de internationale wielerbond UCI. ,,Dat dit gedaan werd in het Elkerliek ziekenhuis is niet vreemd", zegt bestuursvoorzitter De Bont. ,,Het laboratorium van het Elkerliek is een geaccrediteerd laboratorium en op basis daarvan bevoegd om dergelijke sporttesten uit te voeren.”

Janssen haalde de EPO naar zijn zeggen bij een apotheek in zijn toenmalige woonplaats Deurne. EPO was en is een toegelaten medicijn dat vooral wordt gebruikt om patiënten na een zware ingreep aan te laten sterken.

Janssen zegt dat hij begin deze eeuw Leontien van Moorsel ook EPO heeft toegediend. Hij stuurde haar naar het Elkerliek om haar bloed te laten onderzoeken op hematocrietwaarden. Een medewerker van het Helmondse laboratorium bevestigt tegenover de Volkskrant dat dit is gebeurd. Janssen: ,,Ze is een keer of drie gecontroleerd in het ziekenhuis, voor haar bloedwaarden. Zeer beperkt, want ze was natuurlijk een bekend figuur."

Mededelingen over bloedonderzoek vallen onder het beroepsgeheim, stelt Elkerliek-bestuurder De Bont: ,,Als een medewerker van het laboratorium deze mededeling daadwerkelijk heeft gedaan, betreurt het ziekenhuis dit ten zeerste. Als duidelijk mocht worden wie een dergelijke mededeling heeft gedaan, zal hij of zij hierop worden aangesproken. Elke medewerker in ons ziekenhuis weet dat de privacy van onze patiënten heilig is. Hierover een mededeling doen aan iedere derde is volkomen uit den boze.”

Onderstaand de volledige verklaring van Elkerliek, onaangepast:

Helmond, 10 september 2017

Reactie over vermeende betrokkenheid medewerker laboratorium Elkerliek ziekenhuis

In de Volkskrant van afgelopen zaterdag 9 september vertelt de Nederlandse wielerarts, Peter Janssen, uitvoerig over zijn carrière als wielerarts in het peloton vanaf 1986 en het gebruik van verboden stimulerende middelen door profwielrenners. De heer Janssen doet in het interview de uitspraak dat het laboratorium van het Elkerliek ziekenhuis, zo’n twintig jaar geleden, op verzoek van de heer Janssen die toen overigens ook regulier huisarts was in Deurne, laboratoriumonderzoeken heeft gedaan met betrekking tot profwielrenners. Een van de toenmalige medewerkers van het laboratorium van het ziekenhuis “die heel geïnteresseerd was in het wielrennen” zou volgens de heer Janssen op de hoogte zijn gesteld van de praktijken van de heer Janssen om diens renners ongehinderd doping te kunnen laten gebruiken.

Het is voor het Elkerliek ziekenhuis niet mogelijk om te verifiëren wat er nu ongeveer twintig jaar geleden precies is gebeurd. Het is eenvoudigweg niet te achterhalen hoe en onder welke noemer de heer Janssen als plaatselijk huisarts de aanvragen voor onderzoek bij het laboratorium destijds heeft ingediend. Ook weet het ziekenhuis niet of en zo ja wat daarbij tussen de heer Janssen en de betrokken medewerker is uitgewisseld. Feit is dat er dagelijks 6000 geautomatiseerde onderzoeken binnen het ziekenhuislaboratorium plaatsvinden. De uitslagen hiervan gaan rechtstreeks naar de opdrachtgevers terug; bijvoorbeeld de huisartsen of intern de medisch specialisten. Het ziekenhuis kent niet de reden waarom een onderzoek wordt aangevraagd. Een klinisch chemicus komt in dit geautomatiseerde proces overigens alleen professioneel in beeld als er afwijkende uitslagen zijn in het geautomatiseerde onderzoeksproces. Alleen in dat geval vindt- op basis van een indicatie van het systeem- een controle plaats en wordt er individueel door een klinisch chemicus geautoriseerd. Handmatige veranderingen in het geautomatiseerd systeem zijn tot een jaar na het uitvoeren van een test te achterhalen. Twintig jaar terug kijken is eenvoudigweg onmogelijk.

Naast medische onderzoeken werden twintig jaar geleden al keuringen door een sportarts voor de internationale wielerbond UCI gedaan en de daarbij passende laboratoriumtesten in een geaccrediteerd laboratorium uitgevoerd. “ Dat dit gedaan werd in het Elkerliek ziekenhuis is niet vreemd. Het laboratorium van het Elkerliek is een geaccrediteerd laboratorium en op basis daarvan bevoegd om dergelijke sporttesten uit te voeren”, verklaart Eveline de Bont, voorzitter van de raad van bestuur van het Elkerliek ziekenhuis.

In het interview met de Volkskrant wordt verder opgetekend dat “een medewerker van het laboratorium bevestigt” dat de in het interview genoemde wielrenster het laboratorium heeft bezocht. Als iemand voor bloed prikken naar het ziekenhuis komt, dan zegt dat helemaal niets over het doel waarvoor bloed afgenomen wordt. Een mededeling dat iemand het ziekenhuis(-laboratorium) heeft bezocht valt, naast medische gegevens, zeker onder het beroepsgeheim. “Als een medewerker van het ziekenhuislaboratorium deze mededeling daadwerkelijk heeft gedaan, betreurt het ziekenhuis dit ten zeerste. Als intern duidelijk mocht worden wie een dergelijke mededeling heeft gedaan, zal hij of zij hierop worden aangesproken. Elke medewerker in ons ziekenhuis weet dat de privacy van onze patiënten heilig is. Hierover een mededeling doen aan iedere derde, waaronder de media, is volkomen uit den boze”, aldus Eveline de Bont. 

In samenwerking met indebuurt Helmond