Volledig scherm
De hoeveelheden GenX die in Helmond werd gemeten. Voor drinkwater geldt de gezondheidsgrens bij 150 nanogram GenX per liter. Hier gaat het om oppervlaktewater dat niet wordt gedronken. © Waterschap Aa en Maas

Laat werknemers van bedrijf waar met omstreden stof GenX wordt gewerkt testen

HELMOND - Het bloed van het personeel van het Helmondse Custom Powders moet worden onderzocht op het omstreden GenX. Dat adviseert toxicoloog Jacob de Boer.

De medewerkers van het Custom Powders in Helmond zouden hun bloed moeten laten testen op GenX. Volgens toxicoloog Jacob de Boer kunnen zij de omstreden stof in hun lichaam hebben. Hij verwacht niet dat er een gezondheidsgevaar is voor mensen die in de buurt van het bedrijf wonen of werken. De gemeente gaat nog bodemonderzoek doen om te kijken hoe GenX zich heeft verspreid en tot hoe ver.

Eind vorig jaar werd ontdekt dat GenX, een stof die vrijkomt bij de productie van teflon voor bijvoorbeeld anti-aanbakpannen, in ongevaarlijke hoeveelheden voorkwam in het drinkwater in Zuid-Holland. Deze week bleek dat Custom Powders daarvan een bron is. Direct rond het bedrijf werden hoge concentraties van de stof gevonden. Op de plekken waar mensen wonen, bijvoorbeeld Brouwhuis op 500 meter afstand, gaat het om hoeveelheden die net boven de grens liggen van wat in drinkwater wordt toegestaan (zie kaartje).

Lucht

Vermoedelijk heeft het spul zich via de lucht verspreid. Het zijn geen hoeveelheden waar De Boer van schrikt, ook niet vanwege de nabijheid van vleesverwerkers of moestuinen. De hoeveelheid gif die mensen in de buurt hebben ingeademd, is denk ik minder schadelijk dan wat je inademt als je staat te tanken”, volgens de hoogleraar milieuchemie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. „Niettemin kan het zeker geen kwaad dat de gemeente de bodem in de buurt onderzoekt.”

Over de medewerkers van Custom Powders, dat voorlopig niet met GenX mag werken, is De Boer meer bezorgd. Die werken drie keer per jaar met GenX en zouden daarbij niet worden blootgesteld aan de stof. Al is hun bloed nog niet onderzocht, laat het bedrijf weten. GenX is ook lastig te testen, omdat het binnen 48 uur uit het lichaam is verdwenen, weet De Boer. „Dat wil niet zeggen dat het niet schadelijk is als je het drie keer per jaar dagen achtereen binnenkrijgt. Tijdens zo’n periode kun je dit ook testen.”

Zwarte lijst

GenX staat nog niet op de zwarte lijst. Dat gebeurt pas als stoffen giftig zijn, niet worden afgebroken en lang in het lichaam blijven zitten. Bij PFOA, zeg maar de voorganger van GenX, leverde dat drie kruisen op. Daarop werd GenX bedacht als alternatief. Dat blijft niet lang in het lichaam en staat om die reden (nog) niet op de zwarte lijst.

De Boer verwacht dat het niet lang duurt voordat dat alsnog gebeurt. Het gevaar schuilt ‘m volgens de toxicoloog vooral in het feit dat de stof buiten Brabant in het kraanwater zit. Dat zijn nu nog onschadelijke hoeveelheden. Maar omdat GenX niet afbreekbaar is, krijg je het er niet uit. Het kan wel meer worden. Als je dan water drinkt, krijg je nog steeds elke dag GenX in je lichaam.”

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Helmond