Volledig scherm
Aneta, Monika, de dochter van Aneta en tolk Kamila (vlnr). © Bart Hoffman

Poolse kinderen worstelen met Nederlandse taal: 'Mijn zoon ziet school als werk'

HELMOND - Het taalprobleem waar Poolse kinderen mee worstelen, is volgens de ouders zeker niet onoverkomelijk. "Maar je moet zelf óók je verantwoordelijkheid nemen."

Ze staan er allemaal net wat anders in, de drie Poolse moeders die we spreken. Ze wonen alle drie al jaren in Helmond, en ze onderkennen dat hun kinderen de Nederlandse taal onder de knie móeten hebben. Maar voor de een heeft dat meer prioriteit dan voor de ander. Bovendien wordt er anders gedacht over taken en verantwoordelijkheden. Er wordt gewezen naar de gemeente en gekeken naar de basisschool. Een derde moeder vindt dat ouders juist zelf het goede voorbeeld moeten geven.

Negen van de tien Poolse kinderen in Helmond kan zich niet of amper verstaanbaar maken op de eerste schooldag. Dat zei Hans Fuchs, directeur-bestuurder van de openbare basisscholen in Helmond, vorige week in het ED. Hij luidde de noodklok en pleitte voor adequaat onderwijs voor deze groep kinderen. De problematiek spitste zich vooral toe op de wijk Rijpelberg, waar veel Poolse mensen wonen. 

Woezel en Pip

Sylwia Wasik is 35 jaar oud, moeder van twee jonge kinderen en woont in 'de Rijpel'. Ze trouwde met een Nederlandse man en draagt derhalve officieel de achternaam Peters. "Ik kwam vijftien jaar geleden naar Nederland en had een baan als au-pair", vertelt ze. "De grenzen waren nog dicht, je moest een taal- en inburgeringscursus volgen. Ik keek naar de kinderserie Woezel en Pip om beter Nederlands te leren. Ik wilde niet uitgelachen worden. Binnen drie maanden leerde ik de taal. In Helmond had ik in totaal één Poolse vriendin. Er was geen Poolse tv hier. Het is nu wel anders geworden hè." 

Hoewel haar kinderen van 5 en 7 jaar oud perfect Nederlands spreken, voelt Sylwia zich nog altijd Pools. En het laatste dat ze wil, is haar landgenoten afvallen. "Maar toch, het wordt ze te gemakkelijk gemaakt. Waarom zou je de taal nog leren? Met alleen een sofinummer kom je hier al een heel eind. Baan, zorgverzekering, woning. Is er een oudergesprek? Dan wordt er toch een tolk geregeld", zegt Sylwia, die vindt dat de meeste ouders er te weinig aan doen om de Nederlandse taal te leren. En dus beginnen de kids ook met een achterstand. "Het begint thuis. Daar moeten kinderen niet alleen maar Pools horen. Als je écht wil, dan vind je de tijd en het geld om de taal te leren."

Tijd en geld

Voor de alleenstaande moeder Monika Kalenik (33), die al acht jaar in Helmond woont, valt dat nog niet mee. Ze heeft geen geld voor cursussen, laat staan dat ze er tijd voor heeft. "Werken, werken, werken", legt ze uit aan de aanwezige tolk. Als ze thuis is, dan spreekt ze Pools met haar twee zoons van 5 en 14 jaar oud. Het jongste manneke heeft er een jaar op de Silvester Bernadetteschool in Helmond op zitten. "Hij durft nog geen 'goedemorgen' te zeggen, hij snapt de taal gewoon niet", zegt Monika. "Hij zegt elke ochtend: 'Ik ga naar m'n werk'. School zou leuk moeten zijn, maar hij ziet het als een baan."

De oudste zoon van Monika zit op het Vakcollege en beheerst de taal perfect. De tiener volgde een jaar onderwijs op een internationale school. "Hij heeft een mooie toekomst voor zich in Nederland", zegt moeder. Ze verwijt de gemeente Helmond dat haar jongste zoon, die geboren is in Nederland, automatisch werd doorverwezen naar de dichtstbijzijnde basisschool. "Ik werd niet gewezen op de mogelijkheid om mijn kind bij het Mozaïek onder te brengen, daar is het taalonderwijs veel beter. Ik hoop dat hij daar nu terechtkan, dan komt het echt wel goed", zegt Monika, die zelf ook deels het boetekleed aantrekt. "Ja, ik had zelf meer kunnen doen."

Foutloos Nederlands

De kinderen van Aneta Ignasiak (37) zijn 17 en 12 jaar oud en spreken foutloos Nederlands. "In Eindhoven zit een geweldige internationale school", zegt Aneta, die ook met een tolk moet communiceren. "In Helmond zou er voor iedereen passend onderwijs moeten komen. Ik ben hartstikke trots op mijn kinderen, dat ze zo goed Nederlands spreken. Ze horen bij de besten van hun klas. Voor mij blijft de taal moeilijk. Ik heb een baan als schoonmaakster. Op mijn werk leer ik het niet. Van de twaalf collega's die ik heb, is er maar een Nederlands."

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Helmond