Volledig scherm
De werkdruk in de medische thuiszorg neemt toe. Foto Thinkstock. © Thinkstock

Thuiszorg Zuidoost-Brabant: 'Het gaat knellen'

HELMOND/AALST - Het loopt de thuiszorg-medewerkers over de schoenen. Meer werk, minder mensen, dus oplopende werkdruk. Aanvragen voor hulp moeten soms blijven liggen. 'Niemand kan zich ziek melden, want dan hebben we direct een groot probleem.' 

Puzzelen. Eindeloos puzzelen. En vertrouwen op de flexibiliteit van de medewerkers die hun cliënten niet laten zakken en dus altijd bereid zijn om open diensten over te nemen. Maar de grens aan wat mogelijk is in de thuiszorg is in zicht, of al bereikt. Hier komt het personeelsgebrek in de zorg het scherpste aan de oppervlakte. 

Marieke Verhoeven van ZuidZorg en Diana Rijntjes van De Zorgboog gebruiken dezelfde bewoordingen om hun dagtaak te omschrijven. Hoe krijgen alle mensen die thuis zorg nodig hebben op het juiste moment hulp? Hoe schuif je zo met roosters en schema's dat ondanks nijpend tekort aan handen toch alle cliënten de hulp krijgen waar ze afhankelijk van zijn?

,,Dat is niet altijd mogelijk", erkent Verhoeven. ,,Ik wil zoveel mogelijk mensen helpen, maar dat kan niet." Zij is, naast wijkverpleegkundige, ook de planner van haar team van negen mensen, vijf fulltime plaatsen. Die bedienen 45 cliënten in de wijk Ekenrooi in Aalst. 

Quote

Er mag eigenlijk niets meer gebeuren, niemand kan zich ziek melden, want dan hebben we direct een groot probleem.

Marieke Verhoeven

Het ZuidZorg-team in Aalst heeft daarom een drastische maatregel moeten nemen: een zorgstop. Elk team binnen ZuidZorg kan daar over zelf beslissen, er zijn ook teams die nog wel ruimte hebben. Verhoeven: ,,Ik krijg elke dag wel een nieuw verzoek om hulp, gemiddeld vijf per week. Maar het zit muurvast, ik heb de mensen niet. En nu is het door de vakantie al helemaal erg. Volgende week zijn vier mensen van mijn team weg. Ik moet dan met andere teams gaan overleggen. Tegen bestaande klanten zeg ik nooit 'nee', maar wel tegen nieuwe aanmeldingen."

Dat levert soms nare situaties op. ,,Ik kreeg laatst het verzoek van een ziekenhuis. Een mevrouw kon naar huis, maar alleen als wij haar twee keer per dag hulp thuis konden leveren. Maar dat kon gewoon niet."

Verhoeven toont op haar computerscherm de weekplanning: ,,Zaterdagochtend heb ik nog drie blokjes open staan." Ze moet dus straks toch weer een collega vragen of die haar vrije zaterdagmorgen wil inleveren. 

Haar collega's zijn  flexibel en zijn vaak bereid om diensten van elkaar over te nemen of langer door te werken. ,,Een fijn team", zegt Verhoeven. Maar dat team zit wel aan de grens van wat nog mogelijk is. ,,Er mag eigenlijk niets meer gebeuren, niemand kan zich ziek melden, want dan hebben we direct een groot probleem. Dat is nu nog niet aan de hand, maar het dreigt wel."

Tekst gaat verder onder de foto: 

Volledig scherm
Diana Rijntjes (links) en Marianne van Engelen plannen voor De Zorgboog de thuiszorg. © FotoMeulenhof

In het gezondheidscentrum van de Helmondse wijk Brandevoort zitten directeur wijkzorg en wijkverpleging Diana Rijntjes en planner Marianne van Engelen van De Zorgboog voor dezelfde opgave: ze moeten oplopende werkdruk zo verdelen dat het team het nog aankan. Rijntjes stuurt 650 mensen aan die in de hele Peelregio 2500 cliënten bijstaan. ,,Ik heb tien vacatures openstaan", zegt Rijntjes. ,,Een opnamestop hebben we niet, maar dat is niet ver weg. Want het gaat wel knellen."

Tot nu toe krijgt iedereen de zorg die wordt gevraagd, zegt Rijntjes. ,,Maar ik zie dit jaar voor het eerst met angst tegemoet. Zeker in gebieden waar een overlap is met andere zorgaanbieders, zoals Geldrop-Mierlo waar  ZuidZorg ook actief is. Nu komen voor ons de zwartste weken eraan vanwege de vakantie. Dat wordt dagelijks puzzelen, kunst- en vliegwerk."

ZIE OOK: 'Code rood': zorg mist de handjes; ruim elfhonderd vacatures in Noord-Brabant

Ze zien nog kans om niet alleen de vaste klanten te helpen, maar ook de mensen die na een operatie naar huis kunnen. ,,Dat is vaak hoog-complexe zorg. Ook de chronische zorg neemt toe. Die is minder complex, maar vergt wel veel tijd", zegt Rijntjes ,,We kijken waar de nood het hoogst is en proberen dat op te lossen. Je kan iemand die uit het ziekenhuis komt niet laten wachten. Maar we zeggen wel tegen mensen met chronische zorg of het twee weken kan wachten. Of we vragen of een familielid of mantelzorger tijdelijk wat taken kan overnemen." 

Planner Van Engelen moet alle diensten verdelen over de medewerkers. ,,De teams zijn flexibel. Ze vullen de gaten die vallen door ziekte of vakantie. Ik leg open taken op  de mail en vraag dan wie daar op in kan springen. Maar als iemand echt niet kan, dan ga ik niet aandringen." 

Zij betreurt het dat jonge mensen de zorg links laten liggen. ,,Als je veel hoort klagen over de zorg, dan kies je daar als jongere niet voor. Terwijl het een prachtig vak is waar mensen bevlogen over kunnen vertellen. Elke zomer springt hier een oud-collega in die twee jaar geleden al met pensioen is gegaan. Uit eigen initiatief, omdat ze het vak zo mooi vindt."

In samenwerking met indebuurt Helmond