Volledig scherm
Vermoedelijk Frans Vincent, de schrijver van het oorlogsdagboek © Bart Hoffman

'De Engelschen zijn er al!', bijzonder Helmonds oorlogsdagboek vrijgegeven

HELMOND - Het NIOD heeft een bijzonder oorlogsdagboek openbaar gemaakt van Helmonder Frans Vincent. Tussen 1944 en 1945 schreef hij uitvoerig over het waarschijnlijk meest nerveuze jaar in de stadsgeschiedenis.

Tegen half twaalf geroep. “De Engelschen zijn er al.” Alles komt de Molenstraat in, om de eerste wagens, welke van de richting Deurne komen, de inzittende Tommies te begroeten. De bevolking stroomt de stad binnen. Het wordt een drukte als nooit te voren aanschouwd, al wat lopen kan is op de been en getooid met oranje. NSB'ers en verdere ongure elementen, welke naar het politiebureau gebracht worden, om een eerste verhoor te ondergaan, en verder worden opgesloten in de nabij gelegen O.L. School.

Op maandag 25 september 1944 schrijft Frans Vincent gedetailleerd over de bevrijding van Helmond. Het is een van de vele indrukwekkende passages uit zijn dagboek, dat het NIOD nu openbaar heeft gemaakt. Bijna duizend pagina's schrijft de voormalige fabrieksportier vol over het laatste oorlogsjaar in zijn stad. De familie van Vincent gaf onlangs toestemming aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) om het dagboek te delen met het publiek. 

Volledig scherm
Een pagina uit het dagboek van Frans Vincent, over de bevrijdingsdag in Helmond © Frans Vincent/NIOD

,,We vonden het belangrijk om het dagboek van mijn overgrootvader openbaar te maken. Als je de verhalen leest, dan weet je weer wat voor een spannende tijd het is geweest", vertelt Patrick Vincent, zijn achterkleinzoon. ,,Het boekwerk is jarenlang rondgegaan in de familie. Laatst, op 5 mei, heb ik het weer eens van zolder gehaald. Ik deelde een foto op Facebook, toen is het balletje gaan rollen." Onderzoeker Jeroen Koppes zag het bericht en bracht het NIOD in contact met de familie Vincent. Het documentatiecentrum heeft immers toestemming van nabestaanden nodig om een dagboek te mogen publiceren.

Duizend pagina's

René Pottkamp van het NIOD is blij dat de collectie van oorlogsdagboeken kon worden verrijkt met dat van Vincent. ,,Het bijzondere van dit specifieke werk is dat er bijna duizend pagina's binnen een jaar zijn geschreven. Het dagboek geeft een heel mooi beeld van het Helmond in oorlogstijd."

Hoe het Frans Vincent uiteindelijk precies is vergaan, is onduidelijk. In Helmond werkte hij in de oorlogsjaren in de fabriek van Everts en Van der Weyden, waar voornamelijk schroefbouten werden geproduceerd. Zoon Mathieu diende in het leger en raakte gewond aan het front. ,,Mathieu overleed vlak na de oorlog", vertelt Patrick Vincent over zijn opa, die al voor zijn dertigste stierf. ,,Frans is uiteindelijk met een van zijn andere zoons naar Heerlen verhuisd. Hij is in ieder geval ouder dan zeventig jaar geworden."

Leesbaarheid

Zowel het NIOD als Patrick Vincent hebben het dagboek nog niet helemaal gelezen. De leesbaarheid is een complicerende factor. ,,En hoe graag we ook zouden willen, we komen er helaas niet altijd aan toe", zegt Pottkamp van het NIOD. ,,We hebben nog zo'n 2,5 kilometer aan documentatie te gaan. Vrijwilligers zijn van harte welkom om ons mee te helpen, bijvoorbeeld met het verwerken van deze dagboeken."

poll

Werknemers hebben recht op deel van de winst als het economisch goed gaat

Werknemers hebben recht op deel van de winst als het economisch goed gaat

  • Eens (81%)
  • Oneens (19%)
2797 stemmen