Volledig scherm
Piet Swaans bij de Bernadettekerk in Spoordonk. Zaterdag wordt daar de laatste mis gehouden. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Piet Swaans bij bouw Bernadettekerk in Spoordonk en nu ook bij sluiting

SPOORDONK - Piet Swaans (93) uit Spoordonk zag de Bernadettekerk verrijzen en maakt zaterdagavond ook de sluiting mee. ,,Ze doen het niet om de mensen te pesten hè.”

‘Zoals Uwe Hoog Eerwaarde bekend is, verlangen de bewoners van Spoordonk al jaren naar de groote weldaad, hun gehucht tot parochie te zien verheffen.’

Zo luidde de eerste zin van een brief van de toenmalige Bossche bisschop Diepen aan de Oirschotse pastoor Freyssen, op 16 augustus 1934. Diepen vond dat verwezenlijking van de Spoordonkse wens niet langer uitgesteld mocht worden. Het schrijven bracht alles in een stroomversnelling en ruim jaar later – op 31 augustus 1935 – werd onder leiding van pastoor Jan van Gestel gestart met de bouw van de Heilige Bernadettekerk.

Piet Swaans was toen tien jaar oud. Hij kan het zich nog levendig herinneren, vertelt de nu 93-jarige Spoordonkenaar. ,,Het deel waar de kerk gebouwd zou worden, lag relatief laag. Er moest veel grond worden aangevoerd. Dat werd gehaald op de Kattenberg en met paard en wagen hiernaartoe gebracht. Naar schatting tienduizend karren zand. Heel zware arbeid, maar de mensen hielpen allemaal vrijwillig mee.”

Want ‘Sporring’ was blij met de kerk. Binnen dertien maanden verrees het gebouw van architect Rats en aannemer Geelen. Swaans hield als klein manneke alles goed in de gaten. ,,Onze school lag op de plek waar nu fietswinkel Van Overdijk staat, aan de Spoordonkseweg. Van en naar school gingen we kijken bij de werkzaamheden. Maar niet te lang hoor, want we hadden thuis een boerderij en moesten meewerken.”

Vrijwilliger

Swaans was meer dan veertig jaar vrijwilliger in de kerk. Hij zat twee periodes van vier jaar in het kerkbestuur, was coördinator van allerlei werkgroepen en vijfentwintig jaar geleden vroegen ze hem of hij het kerkhof wilde beheren. Dat doet hij nog steeds, ondanks zijn vergevorderde leeftijd. Hij houdt het groen bij, zorgt er met anderen voor dat de begraafplaats er netjes bij ligt. Met de nabestaanden van de overledene overlegt hij over de exacte plaats van het graf. In 2011 kreeg hij voor al zijn verdiensten de pauselijke onderscheiding Pro Ecclesia et Pontifice.

De begraafplaats blijft open, ook nu de kerk een andere functie krijgt. Zaterdag om 17.00 uur vindt de laatste heilige mis plaats. De sluiting laat zich voelen in de kleine, hechte gemeenschap van Spoordonk, waar het leven zich zo lang ‘rond d’n torre’ afspeelde. ,,Het zal een groot gemis zijn”, meent Piet Swaans. ,,Met name voor de oudere mensen in Spoordonk.”

Dure gebouwen

Maar, zegt hij, de onttrekking aan de eredienst komt niet als een verrassing. ,,Het gaat al jaren over de sluiting. Steeds maar weer werd die uitgesteld. Dit is ook niet de eerste kerk die dicht gaat. Het is jammer, maar ik til er niet zo heel zwaar aan. Ze worden niet gesloten om de mensen te pesten hè, het is noodzakelijk gezien de hoge kosten. Het bezoek loopt terug en het zijn grote, dure gebouwen.”

Zelf gaat hij voortaan met zijn vrouw naar de Sint-Petrusbasiliek in Oirschot. En het monumentale gebouw aan de Bernadettestraat kan hij blijven bezoeken, want de kerk wordt omgebouwd tot nieuw dorpshuis en blijft daarmee de spil van de gemeenschap, zo is de bedoeling. Zaterdagavond na afloop van de eucharistie wordt het ‘vuur van het geloof’ overgebracht naar de kerk in Oirschot. Piet Swaans zal erbij zijn, zoals hij bijna 83 jaar geleden de bouw en inwijding van dichtbij meemaakte.