Volledig scherm
Een delegatie van de bewoners van het Oirschotse buurtschap dat zich zorgen maakt over plannen in de omgeving. Meest rechts AnneMarie van Schoonderwalt. © Bert Jansen

Protest in Oirschot: landelijk wonen, tussen de campings

OIRSCHOT - Je woont voor je rust in het buitengebied en plotseling verrijzen vakantiehuisjes en campings om je heen. In Oirschot komen ze er tegen in het geweer.

Het aantal leegstaande stallen in het Brabantse buitengebied groeit in de komende jaren enorm. Gemeenten zoeken naar oplossingen om te voorkomen dat het platteland verloedert. Niet zelden worden die gevonden in recreatie en toerisme: Bed & Breakfasts, mini-campings; het geeft oude stallen nieuw leven.

Maar de medaille heeft een keerzijde. Want wat als je bewust voor de rust en ruimte van het buitengebied hebt gekozen, en je buren plots met plannen komen voor een camping of vakantiehuizen. In Oirschot hebben enkele tientallen bewoners die zich hiermee geconfronteerd zien elkaar gevonden. Ze balen bovendien van de manier waarop de gemeente omgaat met hun belangen. Er is dan ook een petitie opgesteld en aangeboden aan de gemeenteraad. Achttien gezinnen, wonende aan De Fransman, De Papketel, Heldersestraat, Schansstraat, Pallande, Liempdsedijk en De Bleek hebben hun handtekeningen gezet.

Regie

Een van de verontruste bewoners is AnneMarie van Schoonderwalt. Zij woont aan De Fransman. Als de plannen van haar buren doorgaan, verrijst pal achter haar perceel een camping. Iets verderop, aan De Bleek, wordt een boerderij omgebouwd tot agrarisch educatiecentrum, met vakantiewoningen.

Van Schoonderwalt en de andere omwonenden richten hun pijlen nadrukkelijk niet op de ondernemers, maar op de gemeente. ,,De gemeente Oirschot moet veel meer regie nemen bij dit soort projecten”, zegt Van Schoonderwalt. ,,Wij snappen het probleem van de leegstaande stallen, maar je moet wel zorgvuldig omgaan met de belangen van de mensen die er in de buurt wonen. Je kunt niet elke locatie klakkeloos als ‘geschikt’ bestempelen voor recreatie.” Buurtgenoot Albert Mutsaarts: ,,Er is een ondernemer met geld en een plan, en dan heeft de hele buurt dat maar te respecteren. Zo dreigt het buitengebied straks één groot campinggebied te worden.”

Sfeer

Het wordt plannenmakers nu te gemakkelijk gemaakt, stellen de omwonenden. Zo moeten initiatiefnemers zelf de ‘dialoog met de omgeving’ aangaan. Maar als dat niet gebeurt, of onvoldoende, of te laat? En wat wordt precies gecommuniceerd als plannen later veranderen? ,,Het is continu touwtrekken om informatie”, zegt Van Schoonderwalt. Marc Pennings: ,,Wij begrijpen heus wel dat er iets kan veranderen in je omgeving. Zijn we ook helemaal niet op tegen. Bij onze buurman zouden drie kleinschalige bed-and-breakfast-woningen komen staan. Hadden we liever niet, maar we hebben gezegd: oké. Vervolgens gaat de plannenmakerij door. Inmiddels zijn het al vijf vakantiewoningen met een eigen huisnummer geworden.”

Van Schoonderwalt: ,,De gemeente geeft groen licht en zegt; zoeken jullie het verder samen maar uit. Als dat niet goed gaat, zoals bij ons, ontstaat een patstelling en wordt er helemaal niet meer gecommuniceerd. Dat vind ik nog het ergste; de sfeer gaat er niet op vooruit.”

De omwonenden voelen zich vaak ‘machteloos staan ten opzichte van ondernemers met hun adviesbureaus’. ,,Die weten de weg op het gemeentehuis en weten precies wie ze moeten bespelen om iets voor elkaar te krijgen. Ze hebben daar ook veel sneller een afspraak dan wij als gewone burgers. “

De gemeente zou – kortom - de omwonenden veel sneller moeten betrekken, vindt de buurtschap in Oirschot. Of dwingender moeten zijn richting initiatiefnemers om de buurt vroegtijdig te informeren. ,,Dan kom je tot een meer gedragen invulling. Nu word je een beetje aan je lot overgelaten.”

Wethouder Machielsen: ‘Andere manier van denken’.

Wethouder Piet Machielsen heeft op woensdag 9 januari een gesprek met een vertegenwoordiging van de gezinnen die zich keren tegen de plannen in hun buurtschap. Hij wil daar niet op vooruitlopen. ,,In zijn algemeenheid denken  we nu anders over dit soort processen dan voorheen. Als je een initiatief hebt, moet je zelf in contact komen met je omgeving om tot draagvlak te komen. Ook de Omgevingswet die eraan komt, sluit daarop aan.”

Hoe dat proces tussen gemeente, initiatiefnemers en omwonenden er precies uit moet zien, is nog niet helemaal helder. ,,Hoe kun je dat het beste doen? Ook collega-wethouders in andere gemeenten denken daarover na, merk ik. Als er spanning ontstaat, wordt nu nog vaak naar gemeente gekeken. Dat is de klassieke rol - de gemeente lost het op en velt het Salomonsoordeel - maar we willen er juist naartoe dat je samen tot een oplossing komt.”

Oirschot heeft een immens buitengebied en dus veel agrarische locaties die vrijkomen. Dit jaar wordt gewerkt aan een VAB-beleid: hoe om te gaan met de Vrijkomende Agrarische Bebouwing. Net als veel andere gemeenten geeft Oirschot nu al meer ruimte aan recreatieve (neven-) activiteiten. Machielsen: ,,We willen een gedifferentieerd buitengebied. Daar hoort bij dat je voorkomt dat er teveel van hetzelfde komt. Niemand zit te wachten op 200 streekwinkels en 100 minicampings dicht bij elkaar. Daar moeten we in het VAB-beleid kaders over opnemen.”