Volledig scherm
© foto: Merlijn Doomernik

'Koken met taal: voedzaam en lekker'

Wat is lekkerder dan goed eten? Taalcabaretier Wim Daniëls weet het antwoord: eten terwijl je leest. In zijn zojuist verschenen boek Koken met taal combineert hij zijn twee liefhebberijen. 

Volledig scherm
© foto Merlijn Doomernik

,,Ik ontdekte op jonge leeftijd de klankrijkdom van mijn Zuidoost-Brabantse dialect, het dialect van Aarle-Rixtel, mijn geboortedorp. Ook de woordenschat ervan bekoorde mij. Daarnaast had ik op de middelbare school een docent Nederlands die me enthousiast maakte voor literatuur. Hierdoor zag ik wat je allemaal met taal kunt doen en hoe mooi het is om te zien waar het allemaal uit voorkomt. Sindsdien kook ik met graagte met taal.''

,,Belangrijk is dat je inziet dat schrijven ook echt een vak is, zoals koken een vak is. Ik kom veel mensen tegen die graag willen schrijven maar die niet de moeite nemen om de taal te onderzoeken, om de regels ervan te doorgronden. Dan wordt het nooit wat. Verder moet je, als je de taal eenmaal beheerst, durf tonen. Je moet dingen willen uitproberen, iets willen koken wat je nooit eerder gekookt hebt, iets willen mixen wat nooit eerder door iemand gemixt is. En je moet verdacht zijn op liflafjes, op clichés. Dingen steeds maar opwarmen; dat kan niet. Elke keer weer hetzelfde aan je lezers, je eters voorschotelen, dat moet niet. Clichés zijn de dood in de pot.''

,,Ik houd in het bijzonder van zinnen waarin de logica ogenschijnlijk zoek lijkt te zijn:

‘Uit mijn venster

ziet iemand

dat ik wegga

waarheen

wil ik nog vragen’

Zoiets bedoel ik, zoals dit gedicht van Saul van Messel. Maar soms zijn het ook gewoon woordspelingen waar ik plezier aan beleef. Ik heb het fenomeen eologismen bedacht, nieuwe woorden die ontstaan door van bestaande woorden de eerste letter weg te laten, waarna je aan het nieuwe woord een definitie toekent. Een paar voorbeelden:  laploper: stierenvechter, egaboete: alimentatie,  etenschapper: vakkenvuller. In mijn boek staan er tientallen, die deels ingezonden zijn door Twittervolgers en Facebookvrienden.''

,,Er zijn enorm veel kookprogramma’s op tv en veel kookrubrieken in kranten. Dat is prachtig. Ik wil met mijn boek een vergelijking maken tussen heerlijke gerechten bereiden en speelse teksten maken, juist om mensen eens anders naar taal te laten kijken, met dank – zeker  aan de huidige populariteit van alle koks en bakkers.''

,,Ik mag ze het liefst combineren. Een mooi boek lezen, terwijl ik een stuk preitaart eet bijvoorbeeld. Daar kan weinig tegenop.''

,Voor beginnende taalkoks is het goed als ze zich allereerst verdiepen in de regels van het Nederlands. Dat hoeft niet saai te zijn; het kan ook spelenderwijs, bijvoorbeeld met mijn boek Koken met taal dat ook heel goed dienst kan doen in de lessen Nederlands op middelbare scholen. Eten en taal; het kan allebei bijzonder voedzaam zijn.''

Klik hier voor video’s met handige keukentips, snelle trucs en makkelijke recepten.