Volledig scherm

Kunnen we nog wel salami eten?

Na Aldi, haalt ook Jumbo per direct vleeswaren uit de schappen vanwege mogelijke besmetting met de salmonellabacterie. De supermarktketen roept klanten op geen Jumbo Brabantse metworst op te eten. Bron van de besmetting is een Nederlands slachthuis dat aan tientallen bedrijven in binnen- en buitenland varkensvlees heeft verkocht. Kunnen we nog wel veilig een boterham met een plak salami of ham eten? Vijf vragen over de salmonellabesmetting.

1. Hoe is de huidige besmetting met de Salmonella Goldcoast-bacterie ontstaan?
Een slachthuis deed begin juni een aanpassing in het slachtproces waardoor het vlees minder werd verhit dan eerst. Hierdoor kreeg de salmonellabacterie kans om te overleven. Het bedrijf heeft de verhitting op 24 oktober weer aangepast. Het vlees dat tussen 4 juni en 24 oktober is afgezet, kan besmet zijn. Om hoeveel en welke producten het precies gaat, is nog niet helemaal in beeld. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is volop bezig met inventariseren. 

2. Hoe kwam de besmetting aan het licht?
Het RIVM constateerde dit najaar dat er relatief meer mensen ziek werden van de Goldcoast-bacterie dan normaal. Vermoedelijk is de eerste patiënt half juni ziek geworden na het eten van varkensvlees.  Via dna-onderzoek kwamen de instanties bij het slachthuis uit, de bron van de besmetting. De NVWA heeft de  varkensslachterij opgedragen zijn afnemers te informeren. Als blijkt dat zij producten hebben geleverd die mogelijk een gevaar zijn voor de volksgezondheid, komen er publiekswaarschuwingen. Aldi en Jumbo hebben dit inmiddels gedaan en halen sommige vleeswaren terug. De kans is groot dat er nog meer zullen volgen. Ook in België hebben meerdere supermarktketens vleeswaren uit de schappen gehaald. Het is aan de betrokken bedrijven de producten waarin varkensvlees is verwerkt zo nodig uit de handel te halen. 

Volledig scherm
Deze Brabantse Metworst van de Jumbo wordt teruggeroepen. © Jumbo

3. Welke levensmiddelen zijn mogelijk besmet met Salmonella Goldcoast? 
Levensmiddelen die besmet zijn met Salmonella Goldcoast, zijn allerlei producten waarin rauw varkensvlees is verwerkt of die uit rauw varkensvlees bestaan. Denk hierbij aan bacon (gezouten en gerookt), rauwe ham,  cervelaat, metworst en ambachtelijk bereide smeerbare worsten zoals theeworst. De mogelijk besmette producten die een risico op infectie voor de consument kunnen opleveren, zijn of worden zo snel als mogelijk van de markt gehaald. De NVWA ziet hier actief op toe.

4. Hoe groot is de kans dat je ziek wordt na het eten van een boterham met een plak cervelaat of theeworst?
De meeste producten waarin (rauw) varkensvlees is verwerkt, zijn niet afkomstig van deze specifieke slachterij. Verder zijn of worden (mogelijk) besmette producten uit de handel gehaald. De kans dat varkensvleesproducten die in de winkel te koop zijn besmet zijn met Salmonella Goldcoast, is daarom erg klein. Volgens de NVWA is er geen acuut gevaar voor de volksgezondheid. Feit blijft wel dat er tot nu toe negentien zieken zijn geregistreerd. Volgens een NVWA-woordvoerster zijn er recent geen nieuwe besmettingsgevallen bijgekomen. De mensen die ziek zijn geworden, wonen overigens niet in een bepaalde regio, maar in het hele land. 

5. Hoe herken je een salmonellabesmetting?
Meest voorkomende klachten bij een salmonellabesmetting zijn buikkrampen, misselijkheid, braken, diarree, bloed in de ontlasting. Daarnaast kunnen hoofdpijn, lichte koorts, en spierpijn optreden. De eerste ziekteverschijnselen beginnen gemiddeld 24 tot 48 uur na het eten van besmet voedsel. Bij de meeste mensen houden de verschijnselen drie tot zeven dagen aan. De koorts verdwijnt meestal sneller. De salmonellabacterie komt voor in rauwe dierlijke levensmiddelen, zoals pluimveevlees, kalfs- en varkensvlees, eieren en zuivelproducten. Ook groenten en fruit kunnen salmonella bevatten. Mensen raken besmet met de bacterie door het eten van niet of onvoldoende verhitte producten. De kans dat mensen elkaar besmetten is klein. Een goede hygiëne in de keuken is de belangrijkste maatregel om een salmonellabesmetting te voorkomen.

Volledig scherm
Als varkensvlees tijdens het verwerkingsproces niet goed wordt verhit, overleeft de salmonellabacterie. © Marc Bolsius

Julius Jaspers legt uit hoe je een perfect eitje maakt: