Volledig scherm
Burgemeester Frank van der Meijden in Mariahout. © Fotopersburo van de Meulenhof bv

Burgemeester Laarbeek: jarenlang te weinig opgetreden tegen burgers en bedrijven die wetten negeren

LAARBEEK - Het bestuurlijk gezag in de gemeente Laarbeek is jarenlang ondergraven omdat er te weinig is opgetreden tegen burgers en bedrijven die wetten en regels aan hun laars lappen. 

Dat zegt burgemeester Frank van der Meijden. Sinds hij vorig jaar werd aangesteld in Laarbeek stuit hij op veel weerstand als hij maatregelen neemt die wetsovertreders niet welgevallig zijn. Mensen accepteren het gezag niet en komen soms op hoge toon hun ongenoegen uiten op het gemeentehuis. Van der Meijden: ,,Een typisch Laarbeeks fenomeen was dat."

Hij stuitte na zijn komst op veel misstanden. Zoals die varkensboer die stelselmatig alle regels en vergunningen aan zijn laars lapt en niet koud of warm wordt van de opeenstapeling van dwangsommen die daarop volgt. Of de kippenboer met duizenden keren meer kippen dan vergund én een illegaal mestverwerkingsbedrijf, die met een stalen gezicht komt vragen of de gemeente meewerkt aan verplaatsing van zijn bedrijf.

Kaf van het koren scheiden

Toen Van der Meijden aantrad, lagen er liefst 48 van dit soort zaken. Behoorlijk wat, in een plattelandsgemeente met 22.000 inwoners. Dat forse aantal is inmiddels teruggebracht tot rond de 25. Hij heeft er overigens wel even over moeten nadenken, over het verzoek van deze krant om er eens uitgebreider op in te gaan. Het concreter te maken, zodat mensen beter begrijpen hoe het er in de praktijk uitziet. ,,Want ik wil niet als crimefighter te boek staan, sterker nog, dat is een woord waar ik van baal. Ik wil zaken oplossen die het daglicht niet kunnen verdragen, het kaf van het koren scheiden.”

Als burgemeester kun je nu eenmaal ‘niet zomaar alles in de openbaarheid gooien’. Dat hij er nu toch graag iets over wil zeggen, komt omdat hij vindt dat de mensen moeten weten hoe dichtbij het is. ,,Kijk naar het rapport van de commissie-De Cloe. Daar moet ik iets mee. Die erfenissen uit het verleden zijn voor mij de grenzen van de toekomst. Ik kan me best voorstellen dat je als buitenstaander denkt: het zal in een rustige gemeente als Laarbeek toch wel meevallen? Nou, het valt dus niet mee.”

Onderzoek

Dick de Cloe deed drie jaar geleden samen met Cyrille Fijnaut en Pieter Tops onderzoek naar de Laarbeekse bestuurscultuur. Commissaris van de koning Wim van de Donk besloot tot zo’n onderzoek nadat toenmalig burgemeester Hans Ubachs in opspraak was geraakt. Na het verschijnen van het rapport hield Ubachs het in Laarbeek voor gezien.

De commissie van 'drie wijzen', Fijnaut, De Cloe en Tops', stelde in hun rapport van januari 2015 vast dat in het gemeentehuis van Laarbeek 'een praktische en soepele toepassing van regels’ kenmerkend was.  Het gemeentebestuur kende een aantal codes, schreven de onderzoekers, ‘waar een bestuurder - zeker als die van buiten komt - van op de hoogte dient te zijn en rekening mee moet houden’. ,,Er heerste een cultuur van: wij regelen het hier zelf wel”, is de vertaling van Frank van der Meijden, burgemeester sinds juni 2016.

Een willekeurig voorbeeld: in 2016 besluit Van der Meijden een verhuurde woning voor drie maanden te sluiten, nadat er een flinke hoeveelheid hennepplanten is aangetroffen. De eigenaar van die woning komt meteen op hoge poten verhaal halen bij de burgemeester. ,,Hoe ik het in mijn hoofd haal zijn huis op slot te gooien. Want meneer en zijn familie, gerespecteerde inwoners van het dorp, wisten er niks van.”

Quote

Mijn strategie is: niks toestaan wat niet door de beugel kan, alles aanpakken wat aangepakt moet worden.

Frank van der Meijden

Nog een voorbeeld. Het voormalige onderkomen van Dierenthuis, aan de Bakelseweg in Aarle-Rixtel, heeft na het vertrek van de dierenopvang naar Almere vier jaar lang staan te verloederen. Zonder dat de eigenaar ingreep, tot grote ergernis van de buurt. Op een gegeven moment nemen twee jeugdgroepen bezit van het pand. ,,De hardcore house-scene, echt geen lieve jongens. Ze wilden er een soort house-hotel van maken.’’

Op aandringen van Van der Meijden wordt uiteindelijk wel actie ondernomen en worden drie van de zes betrokken mannen opgepakt. ,,Een paar dagen later verschijnt een aantal van die heren hier op het gemeentehuis. Of ze hun in beslag genomen spullen kunnen terugkrijgen, krijg ik op brutale toon te horen. Nou, dat gaat dus niet zomaar gebeuren. Toon maar aan dat die spullen van jullie zijn.”

Ondermijning

Ondermijning is een thema dat, met de verkiezingen in aantocht, inmiddels niet alleen in Laarbeek prominent op de politieke agenda staat. De Eindhovense burgemeester John Jorritsma schreef het laatst nog, als voorzitter van de Taskforce Brabant Zeeland, in een brief aan alle partijbesturen en fracties in de twee provincies. Volgens Jorritsma probeert de onderwereld ‘op alle mogelijke manieren een plek te veroveren in de bovenwereld’. ,,Het is natuurlijk een breed begrip, met een groot grijs gebied. Maar het gaat er ook om dat mensen ervan uitgaan dat ze hun zin wel krijgen, dat de regels die we als samenleving hanteren, niet op hen van toepassing zijn.”

Je moet gaan denken zoals zij denken, is de les die Van der Meijden tot nu toe heeft geleerd. ,,En ze ook zo behandelen. Mijn strategie is: niks toestaan wat niet door de beugel kan, alles aanpakken wat aangepakt moet worden. En iedereen die we vangen, vraag ik hier op de koffie. Leg maar eens uit waarom je doet wat je doet, waarom je denkt dat de regels niet voor jou gelden. Dat zijn indringende gesprekken. Of ik me daarbij veilig voel? Het hoort erbij, zullen we maar zeggen. Ik heb er geen last van.”

Intimideren

Hoe ver ‘ze’ kunnen en durven gaan, heeft hij na anderhalf jaar Laarbeek aan den lijve ondervonden. Bedreigen, intimideren, gewoon tijdens gesprekken in het gemeentehuis. Of zoals laatst nog, met een handgeschreven briefje in de brievenbus. ,,Bij mij thuis, waarop staat dat ze me dringend willen spreken. Niet normaal nee, maar het gebeurt wél.” Voor hem is zoiets reden te meer om ondermijning van het lokale bestuur met alle mogelijke middelen te lijf te gaan. ,,In het wereldje zoemt het inmiddels rond hoor, dat we er harder in staan, strenger optreden. Maar wegkijken is geen optie meer. Voor niemand.”

ED gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement