Volledig scherm
Vincent Blom (l) en Richard de Visser staan in Sint-Oedenrode aan de vooravond van het Odajaar. foto Kees Martens

Odaparochie Sint-Oedenrode eert leven heilige Oda

SINT-OEDENRODE - Met een tentoonstelling, een boek over haar leven, bijzondere vieringen en een lesbrief voor de scholen wil de Odaparochie het leven van de Schotse prinses eren die heilige Oda werd.

De twinkeling in zijn ogen verraadt dat hij het verhaal van de Schotse prinses Oda prachtig vindt. En dat als 'import-Rooienaar'. De schoonvader van Richard de Visser wist hem te interesseren voor de Rooise geschiedenis. De huidige voorzitter van de heemkundige kring De Oude Vrijheid vertelt dan ook met bevlogenheid het verhaal over de naamgeefster van Sint-Oedenrode aan iedereen die het horen wil. Aan pastoor Vincent Blom van de Odaparochie heeft hij een goede compagnon om het verhaal wijd en zijd bekend te maken.

Het verhaal van een blinde prinses die honderden jaren geleden afreisde naar Luik, op verzoek van haar vader. "Kun je nagaan, in die tijd zo'n reis maken", aldus De Visser. Nadat ze het graf van de heilige Lambertus van Maastricht in Luik bezocht had, kreeg ze haar zicht terug. Na dit 'wonder' verhuisde ze terug naar Schotland.

In mooie bewoordingen vervolgt De Visser het verhaal: hoe Oda, terug in Schotland, gedwongen werd te trouwen. De enige manier die ze had om het huwelijk te ontlopen – en om de waardigheid van haar vader te behouden – was om stilletjes te vertrekken. "Ze zei dat ze haar leven wilde wijden aan God. En dat deed ze."

Dat element van de overlevering verklaart volgens De Visser waarom Oda altijd afgebeeld wordt met een kroon onder aan haar voeten. "Ze nam afstand van een koninklijk leven om zich aan een andere koning te onderwerpen."

"Laten we voorop stellen dat veel van dit verhaal zich in de schemer van de geschiedenis afspeelt", nuanceert De Visser. "Naar veel dingen moeten we gissen." Samen met pastoor Vincent Blom filosofeert hij graag en met regelmaat over hoe Oda's leven moet zijn geweest. Ze stierf uiteindelijk op 33-jarige leeftijd, 1300 jaar geleden.

"Best veel dingen zijn terug te vinden in oude documenten. Nadat Oda stiekem haar geboorteland verliet, trok ze via Rome en Gargano naar de bisschop van Osnabrück. Namen uit die tijd blijken te kloppen met de historische feiten."

Oda trok uiteindelijk naar de omgeving van Venray. Daar zou ze ook wonderen hebben verricht. Vooral slechtzienden gingen naar haar toe voor hulp.

"Het verhaal beschrijft dat ze door eksters uit Venray is verjaagd, omdat die zo vreselijk veel herrie maakten", aldus de heemkundekringvoorzitter. "Die herrie zou haar hebben gestoord tijdens het bidden. Vincent en ik vermoeden dat die eksters metaforisch bedoeld zijn en dat de jongedame is weggegaan omdat ze door vervelende mannen werd lastiggevallen. Ja, je kunt ze inderdaad eksters noemen", zegt De Visser met een lach.

Het verhaal van de prinses spreekt tot de verbeelding, vinden Blom en De Visser. "Oda en haar verhaal zijn in de twintigste eeuw levend gehouden door pastoor Van Erp", zegt Blom terwijl hij naar diens beeltenis in de parochiekamer wijst. "De Odaschool zou waarschijnlijk niet die naam dragen als die pastoor er niet was geweest", denkt Blom.

Het belang van Oda voor de gemeenschap van Sint-Oedenrode is voor de parochie reden genoeg om het eeuwfeest goed te vieren. "We hebben in het Sint-Oedenrode van nu veel aan haar én aan pastoor Van Erp te danken", aldus Blom.

Het Odajaar, waarin wordt stilgestaan bij haar sterfdag 1300 jaar geleden, staat bol van activiteiten. Een activiteitencommissie, waarin naast Blom en De Visser ook André van de Warenburg, Bert Augustus en Alex van den Berk zitten, heeft het programma bedacht.

Zo wordt het Odajaar, dat op 12 mei van start gaat, afgetrapt met een feestelijke eucharistieviering in de Martinuskerk in Sint-Oedenrode. "Een jongerenkoor en twee kinderkoren zullen zingen, de speciaal gemaakte Odakaars wordt ontstoken en dat alles is op televisie te volgen: het wordt uitgezonden bij de KRO op Nederland 2", aldus een enthousiaste Blom.

Daarnaast heeft met name De Visser een tentoonstelling op poten gezet, die vanaf juni te zien is in de kerk. "Oude documenten, relikwieën, aktes, alles wat we konden vinden over Oda is in vitrines te zien."

Jan Boogaarts componeerde een Odalied, waarvoor pater Frans Vervooren en Blom de tekst schreven. Historicus Arnoud-Jan Bijsterveld schrijft samen met Blom en De Visser een boek over het leven van Oda. Het eerste exemplaar wordt op 17 november, bij de afsluiting van het Odajaar, officieel gepresenteerd. De leerlingen op de basisscholen in Sint-Oedenrode maken eveneens kennis met het verhaal van Oda, middels een lesbrief. Blom: "Burgemeester Peter Maas heeft ook al contact gelegd met Venray. We willen hen uitnodigen om het Odajaar mee te vieren, ook vanwege Oda's jaren in Venray."