Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Thinkstock

De overheid aast op onze pensioengelden

OpinieWilma Berkhout en Frits Schuurman leggen in het ED van 29 augustus helder uit dat bij een eerlijke rekenmethode de pensioenen helemaal niet gekort hoeven te worden. Integendeel. Er is meer dan genoeg in kas om de huidige pensioenen te indexeren en zelfs om achterstanden in te halen zonder de jongeren te schaden. Om dit nog even te illustreren: op dit moment zit 1500 miljard euro in de kassen van de pensioenfondsen. Ruim 3,5 keer de totale staatsschuld.

Deze bijdrage is geschreven door Joop Agterbosch. Hij woont in Geldrop en is gepensioneerd hoofd P & O.

Soms neemt de overheid zelfs maatregelen die de situatie voor de fondsen verslechteren. In 2015 heeft minister Wouter Koolmees de fondsen bijvoorbeeld toegestaan geen kostendekkende premie meer te vragen. Want dan zou de pensioenpremie voor de werkenden door de lage rekenrente bijna een half maandsalaris moeten worden en dat vinden vakbonden - en de overheid als grote werkgever - natuurlijk niet fijn. De netto-inkomens van de werkenden zouden dan immers flink zakken. Bovendien zou de overheid nog meer inkomsten kwijtraken, omdat de pensioenpremie aftrekbaar is. Maar omdat de premie dus te laag is, blijven de inkomsten van veel fondsen achter, waardoor de dekkingsgraad verder verslechtert. Zoals Berkhout en Schuurmans al aangeven: het is meten met twee maten.

Waarom moeten de fondsen voor hun verplichtingen eigenlijk met die lage rente rekenen? Omdat ze van de minister ervan uit moeten gaan dat ze vooral beleggen in Nederlandse staatsobligaties. En dat de huidige rente daarvan tenminste vijftig jaar zo laag blijft en dat iedereen wel 120 jaar kan worden. De minister doet het voorkomen dat hij die strenge normen hanteert om de belangen van vooral toekomstige gepensioneerden te beschermen.

En waarom heeft de commissie Dijsselbloem onlangs nog geadviseerd die rekenrente verder te verlagen? Dat komt door de vraagstelling van de minister. Die vroeg niet of de normen anders konden worden, maar hoe de rekenrente zich binnen de huidige normen zou ontwikkelen bij de huidige renteontwikkeling. Iedereen die de krant leest weet dat de ECB de rente verder verlaagt en daarmee dus de rekenrente. Daar heb je geen dure commissie voor nodig.

Eigen potje

Wat zou de werkelijke reden zijn dat de minister Oost-Indisch doof blijft en nergens op reageert? Die is waarschijnlijk politiek. Overvolle pensioenkassen zijn erg aantrekkelijk voor de overheid. In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw heeft de overheid dankbaar gebruikgemaakt van de 'overtollige' pensioengelden. Bovendien heeft de minister een 'oplossing' bedacht voor het feit dat de premie van jongeren te hoog zou zijn in vergelijking met die van oudere werknemers. De jongerenpremie kan langer renderen. De minister heeft bedacht dat iedereen een eigen potje moet hebben. Daarvoor moeten ouderen wat inleveren en om dit te compenseren is volgens hem veel geld nodig. En laat dat nou toevallig in de pensioenkassen zitten. Zo kost het de overheid niets.

Kortom, de minister hoopt waarschijnlijk dat de rente ooit zal stijgen en dat de overheid dan weer uit de pensioenpot kan plukken. Desnoods 'ziet hij over enige tijd het licht' en staat hij een andere renteberekening toe, zodat het geld, dat er dus al lang is, ook deels door hem gebruikt kan worden. En de meerderheid van de politiek (ook CDA-pensioenkampioen Omtzigt) houdt zich muisstil. Omdat de politici het niet begrijpen; of omdat ze het heel goed begrijpen. Het zou de minister sieren eens eerlijk uit te leggen wat hij eigenlijk beoogt.